په جرمني کې «د افغانستان مېرمنې» په نامه یو هنري نندارتون پرانېستل شوی

هغې وویل: «د افغانستان د اپوزیسیون او په ځانګړې توګه د ښځو غږونه باید راپورته کړو او طالبانو ته باید نور ټرېبیون ورنه‌کړو». د ټایټل‌بام په خبره، افغانستان باید د ډیموکراسۍ ارزښتونو ته بېرته ورستون شي او برابري د دغه ارزښتونو مهمه برخه ده.

دې بلجیمۍ سناتورې ټینګار کړی، چې اروپايي ټولنه باید افغانستان کې روان وضعیت درک کړي چې هېڅ ډول عدالت او برابري هلته نشته. نوموړې وویل: «دا سخته ده چې نیمه ټولنه له خپلو حقونو بې‌برخې شي،‌ ان بسنټیزو حقونو لکه روغتیايي خدمتونه چې ترې محرومې دي. افغانستان کې ښځې له ازاد ژوند څخه هم بې‌برخې دي».

هم‌مهاله په بلجیم کې د طالبانو د حکومت مخالفې څېرې هم راټولې شوي او د افغانستان پر روان وضعیت بحثونه کوي. دغو افغان سیاستوالو د بلجیم له یو شمېر سناتورانو سره د هېواد پر روان وضعیت او د طالبانو له لوري د سختدریځه قوانینو پر پلي کېدو باندې بحثونه کړي دي.

د نوموړې په وینا، دا راستنېدونکې مېرمنې په افغانستان کې د ښځو د حقونو له سخت ناورین سره مخ کېږي، نو ځکه د دوی سازمان هڅه کوي چې دغو کورنیو ته اړینې مرستې برابرې کړي. هغې زیاته کړې، چې په دغو مرستو کې سرپناه، روغتیايي خدمتونه او خوراکي توکي شامل دي.

د سوزن په وینا، په افغانستان کې د طالبانو تر واکمنۍ لاندې ښځو ته لازم خدمتونه نه وړاندې کېږي. د ملګرو ملتونو دا استازې اندېښنه څرګندوي، چې افغان ښځې په کورنیو کې د مېړونو له لوري له تاوتریخوالي سره هم مخ دي. یو شمېر افغان مېرمنو غوښتنه کړې، چې نړۍواله ټولنه او ملګري ملتونه باید په افغانستان کې له مېرمنو سره کېدونکی ناوړه چلند عادي ونه ګڼي او پر وړاندې یې باید جدي اقدامات وکړي.

تر دې مخکې هم ملګرو ملتونو اندېښنه څرګنده کړې وه، چې له ګاونډیو هېوادونو بېرته ستنېدونکې نجونې او مېرمنې په افغانستان کې د طالبانو له سختو بندیزونو سره مخ کېږي چې له مخې یې د ښوونځیو له زده‌کړو او کار کولو څخه محرومېږي.

د طالبانو مشر ملا هبت‌الله د خپلې واکمنۍ په لومړیو ورځو کې د ښځو پر ضد سخت بندیزونه ولګول، پر هغوی یې د ښوونځیو او پوهنځیو دروازې بندې کړې او د کار کولو بندیز یې هم پرې اعلان کړی دی. یاده دې وي، چې افغان ښځینه فعالانو د طالبانو دغه استبدادي کړنو ته د «جنسي اپارټایډ» نوم ورکړی دی.

د بښنې نړیوال سازمان د جنوبي اسیا دفتر د خبرپانې له مخې، د طالبانو حکومت لخوا په افغانستان کې د ښځو او نجونو حقونه د کلونو راهیسې په تدریجي ډول کمزوري شوي او اوس د یوې نوې جنايي مقرره له لارې دغه فشار لا زیاتېږي. دغه اداره ټینګار کوي چې دا مقرره د ښځو او نجونو د عدالت، مساوات او شخصي خپلواکۍ پر وړاندې ستر محدودیتونه رامنځته کوي.

د بشري حقونو مدافعین د طالبانو له حکومت غوښتنه کوي چې دا «ظالمانه او جابره مقرره» ژر تر ژره لغوه کړي او د افغان ښځو حقونو ته د درناوي تضمین وکړي. په خبرپاڼه کې راغلي: «د افغان ښځو د حقونو لپاره باید د نړۍ په کچه غږ پورته شي.»

د یادونې وړ ده چې د طالبانو په واکمنۍ کې د ښځو د حقونو کمښت یوه دوامداره ستونزه ده، چې له تعلیمي، کاري او ټولنیزو حقونو نیولې د قضایي خپلواکۍ محدودیتونو پورې ټولې برخې رانغاړي. اوس د نوې مقررې سره دا محدودیتونه نور هم جدي بڼه غوره کړې.

د دغو مراسمو لپاره جدي امنیتي تابیاوې نیول شوي او د مراسمو سمبالوونکو ویلي، د کلیفورنیا پر وړاندې د ایران له‌خوا د احتمالي ګواښ په اړه د فدرالي حکومت له خبرداري وروسته، د لس‌انجلس له پولیسو او اف‌بي‌ای سره نږدې همکاري لري.

مسوولینو څرګنده کړې، چې سمدستي دغه مراسم له مشخص او یا هم واقعي ګواښ سره مخ نه‌دی. دغه مراسم د دویم پرله‌پسې کال لپاره د مشهور ټلوېزیوني ویاند کانن اوبراین له‌خوا پر مخ وړل کېږي.

اډرین برودي، واګنر مورا، رناته رینس‌وه او نور سینمايي لوبغاړي په ښایسته جامو کې پر سرې غالۍ راڅرګند شول او د عکاسانو او خبریالانو پام یې ځان ته واړاوه.

د اسکار جایزو سږنۍ سیالۍ خورا نږدې او د نه وړاندوینې وړ دي. ټیموټي شالامه، لیوناردو ډیکاپریو او مایکل بي جورډن د غوره نارینه لوبغاړي په کټګورۍ کې سیالي کوي او جیسي باکلي د غوره ښځینه لوبغاړې لپاره تر ټولو احتمالي غوراوی ګڼل کېږي.

نور هنرمندان هم د اصلي جایزو د ترلاسه کولو لپاره چانس لري. په دې سیالۍ کې دوه فلمونه «ګناهکاران» او «له یوې جګړې وروسته بله جګړه» غوره شوي، خو لا تر اوسه هم د اصلي جایزې د ترلاسه کولو لپاره کوم قطعي ګټونکی نه‌دی څرګند شوی.

د اسکار د سرو زرو د تندیسونو ګټونکي د نږدې ۱۰ زره هنرمندانو، پروډیوسرانو، ډایرېکټرانو او تخنیکي کارکوونکو له‌خوا غوره کېږي.

د یاد ریاست د معلوماتو له مخې، دغه سیمې د بغلان د مرکز د ۸ او ۹ سړکونو په مسیر او د «چمقله» لرغونې سیمې په اوږدو کې پرتې دي. طالب چارواکي وایي دا سیمې د فرهنګي میراثونو د ساتنې د مدیریت د هڅو په پایله کې کشف او تثبیت شوې دي.

د لومړنیو څېړنو پر بنسټ، د لرغون‌پوهانو په حضور کې د دغو سیمو د دېوالونو پاتې شوني موندل شوي چې له خښتو او پخڅې جوړ شوي دي. همدارنګه د خاورینو لوښو ټوټې، اېرې او د هډوکو ځینې پاتې شوني هم کشف شوي.

طالبان په داسې حال کې د تاریخي سیمو او میراثونو د خوندي ساتلو خبره کوي چې دې ډلې د خپلې لومړنۍ واکمنۍ پر مهال په بامیان کې د بودا تاریخي مجسمې ونړولې.