حامد کرزی د سراج الدین حقاني لیدو ته ورغلی دی

ښاغلي فایق پر ایکس خواله رسنۍ کې لیکلي چې دا پنځم کال دی چې په افغانستان کې د نجونو پر مخ د ښوونځیو او پوهنتونونو دروازې تړلې پاتې دي.

هغه زیاته کړې، چې په دې موده کې ښځې له کار کولو محرومې شوې دي، له ۲۳میلیونو ډېر خلک بشري مرستو ته اړتیا لري او بې‌وزلي، بې‌کاري، د راتلونکي په اړه ناهیلي او ناامني ورځ تر بلې زیاتېږي.

نوموړي همداراز ویلي: «په دې لړ کې داسې کورنۍ هم شته چې د پاکستان له لوري د وروستیو بریدونو له امله لا هم د خپلو شهیدانو او ټپیانو په ویر کې دي.»

د افغانستان د ښځو او بشري حقونو د ملاتړ او پرختیا بنسټ (راوا) د یوې اعلامیه په خپرولو سره لیکلی:«نن په داسې فضا کې چې له وېرې، تبعیض او بې‌عدالتی ډکه ده، نوروز د غمجنو زړونو سره لمانځي.»

دغه بنسټ ویلي، چې په دې حساسو تاریخي شیبو کې د ښځو، نجونو او ټولو هغو وګړو غږ پورته کوو چې له خپلو بنسټیزو حقوقو محروم دي.
دې بنسټ نیوکه کړې، چې د میلیونونو افغان ښځو او نجونو لپاره لا هم د بنسټیزو حقونو دروازې تړلي دي، د کار حق ترې اخیستل شوی او له دوی څخه انساني حقوق تر پښو لاندې شوي دي. دوی زیاتوي، چې دا حالت نه یواځې د انساني کرامت ښکاره نقض دی، بلکې زمونږ تاریخ، کلتور او ملي هویت ته سپکاوی هم دی.

د طالبانو د بیاځلي په راتګ سره په هېواد کې د نوي کال یا نوروز نمانځل منع کړي دي او د نجونو پرمخ یې ښوونځي تړلي دي.

دغه سازمان پر اېکس خواله رسنۍ کې لیکلي چې هیله لري نوی کال د افغانستان د ټولو خلکو لپاره له سولې، روغتیا او ثبات څخه ډک وي.

ملګرو ملتونو په خپل پیغام کې ویلي: «په افغانستان کې تاسو ټولو ته د یو خوشحاله، سالم او له سولې ډک نوی کال غواړو.»

تر دې وړاندې، د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بېنېټ هم په خپل پیغام کې په افغانستان کې د تلپاتې سولې پر ټینګښت ټینګار کړی و.

یادې جبهې د نوروز په مناسبت په خپلې خبرپاڼه کې ویلي، چې افغانستان دامهال د طالبانو تر واک لاندې له «اختناق، استبداد او پراخو اقتصادي ستونزو» سره مخ دی او خلک له دغه وضعیت څخه ستړي شوي دي.

خبرپاڼه زیاتوي، چې طالبان له فرهنګي او تاریخي ارزښتونو سره په ټکر کې دي او پر نوروز جشن محدودیتونه د دغه ډلې «شاته‌تګ او تمدن‌ضد» چلند ښيي. د ازادۍ جبهې په وینا؛ طالبان د زور، تاوتریخوالي او «جنسیتي اپارتاید» له لارې واک ته رسېدلي او اوس هم د خلکو پر وړاندې سخت محدودیتونه لګوي.

په خبرپاڼه کې راغلي: «طالبان د ښځو د کار، زده‌کړو او ټولنیز رول مخنیوي او د فرهنګي ژوند د محدودولو له لارې افغانستان د یوې بې‌روحه ټولنې پر لور بیایي». نوموړې جبهې ادعا کړې، چې افغانستان د طالبانو تر واک لاندې د «نړۍوالو تندلارو ډلو په خوندي پناه‌ځای» بدل شوی او دغه وضعیت د سیمې امنیت ته ګواښ پېښوي.

په خبرپاڼه کې راغلي: «د طالبانو تر واک لاندې افغانستان د نړۍوال تروریزم لپاره امن ځای ګرځېدلی او دغه حالت د سیمې ثبات له جدي ګواښ سره مخ کړی دی». په خبرپاڼه کې د پاکستان وروستیو هوايي بریدونو ته په اشارې سره ویل شوي، چې دغه پېښې د طالبانو او پاکستاني طالبانو ترمنځ د اړیکو پایله ده.

د ازادۍ جبهې ټینګار کړی، چې د نړۍوالو له لوري له طالبانو سره تعامل باید پای ته ورسېږي او د سیمې هېوادونه باید د «افراطیت او بې‌ثباتۍ» د مخنیوي لپاره جدي پرېکړې وکړي.

خبرپاڼه په پای کې وایي: «د ازادۍ جبهه په نوي کال کې د طالبانو د حکومت نسکورولو لپاره نوې ستراتیژۍ او عملي پلانونه لري».

د کډوالو په چارو کې د ملګرو ملتونو عالي کمېشنرۍ په خپله تازه اعلامیه کې ویلي، چې له ایران نه د افغان کډوالو د بېرته ستنېدو لړۍ ګړندۍ شوې او دغه حالت د ډېرو کورنیو لپاره د بې‌ځایه کېدو یوه بله دوره ده.

یادې کمېشنرۍ پر اېکس پاڼه لیکلي: «د ډېرو کورنیو لپاره دا د بې‌ځایه کېدو بله دوره ده او هغوی بېړنیو مرستو ته اړتیا لري». یادې ادارې ټینګار کړی، افغانستان دا مهال له ګڼو ناورینونو سره مخ دی چې له امله یې بېرته ستنېدونکي کډوال له لا زیاتو ستونزو سره مخ کېږي.

د ملګرو ملتونو د کډوالو ادارې مخکې هم خبرداری ورکړی و، چې په ایران کې مېشت افغان کډوال د کړکېچونو له زیاتېدو اغېزمن شوي او ډېری یې د خپل نازک وضعیت له امله زیان‌من دي.

دغه اداره همداراز د ملکي وګړو د خوندیتوب، بشري مرستو ته د لاسرسي او د هغو کسانو لپاره چې غواړي له هېواده ووځي؛ د لارو د پرانیستې پر اړتیا ټینګار کړی دی.