د اسراییل بهرنیو چارو وزارت استازې: پاکستان غواړي د منځګړتوب په رول کې ځان مهم وښيي

دغه دوه ورځنی کنفرانس د «والدای» د خبرو اترو مرکز او د ازبکستان د ستراتیژیکو مطالعاتو انستیتوت په کوربه توب جوړیږي، چې د دواړو هېوادونو ګڼ شمېر حکومتي چارواکي او کارپوهان به پکې ګډون ولري.

په ګډونوالو کې د روسیې د بهرنیو چارو وزارت مرستیال میخاییل ګالوزین، د ازبکستان د بهرنیو چارو وزارت سلاکار شوهرات یګیتال‌یف او د دواړو هېوادونو سفیران شامل دي.

د کنفرانس د جوړوونکو په وینا، دا غونډه د دوه هېوادونو د سیاسي او علمي استازو ترمنځ د نظرونو د تبادلې لپاره دودیزه بڼه لري.

په ترمذ ښار کې د دې غونډې د ترسره کولو موخه دا ده، چې یاد ښار له افغانستان سره نږدې او د «دوستۍ» د پل په څېر مهم ځای کې موقعیت لري.

د کنفرانس د بحث وړ مواردو په تړاو ویل شوي چې روسیه او ازبکستان دواړه له افغانستان سره په اقتصادي او امنیتي چارو کې د رغنده تعامل لپاره لېواله دي او په ځانګړې توګه په سویلي او ختیزې اسیا کې د ثبات ټینګښت ته ارزښت ورکوي.

سربېره پر امنیتي موضوعاتو، په دې غونډه کې د «شمال–جنوب» ټرانزیټي دهلېز پراختیا، کډوالي، اقلیمي بدلونونه، د اوبو سرچینې او د اقتصاد ډیجیټلي کول هم د بحث اړوند نور ټکي ګڼل شوي دي.

ټرمپ دغه څرګندونې د یوه خبریال پوښتنې ته په ځواب کې کړي.

ټرمپ وویل: «هو، کوبا به راتلونکی وي. کیوبا یو ګډوډ هېواد دی، ناکام شوی، او ډېر ژر به هم له ستونزو سره مخ شي.»

هغه زیاته کړه: «په لنډ وخت کې، کیوبا به سقوط وکړي، او موږ به هلته د مرستې لپاره موجود یو. موږ به د خپلو ښه کیوبایي-امریکایي وګړو ملاتړ وکړو.»

د ټرمپ دغه څرګندونې د کیوبا د روان اقتصادي او سیاسي وضعیت په اړه اندېښنې څرګندوي، چې د نړیوالو سیاستوالو او د کیوبایي-امریکایي ټولنې لپاره مهمې پایلې لرلی شي.

د ټرمپ دا څرګندونې د سپینې ماڼۍ پر رسمي ایکس پاڼه خپرې شوي. هغه ویلي چې د ده ځانګړي استازي جان کوال د بلاروس له ولسمشر الکساندر لوکاشینکو سره تر خبرو وروسته د ۲۵۰ نورو سیاسي بندیانو د خوشې کېدو هوکړه ترلاسه کړې ده.

نوموړي ویلي: «تېره اوونۍ، زما استازي په بلاروس کې، جان کوال، له ډېر درناوي وړ ولسمشر الکساندر لوکاشینکو سره تر مذاکراتو وروسته، ۲۵۰ نور سیاسي بندیان خوشې کړل.»

هغه زیاته کړې چې د تېر کال له مې میاشتې راهیسې، د لوکاشینکو له‌خوا د بښنې له لارې د خوشې شویو بندیانو شمېر تر ۵۰۰ډېر شوی دی.

ټرمپ د بلاروس له ولسمشر څخه مننه کړې او ویلي یې دي: «زه غواړم د دې اقدام لپاره خپله توده مننه وړاندې کړم، او هیله لرم چې د سولې د راتلونکې غونډې په بورډ کې له هغه سره ووینم.»

دا په داسې حال کې ده چې د بلاروس حکومت له کلونو راهیسې د سیاسي مخالفانو د نیولو او زنداني کولو له امله د نړیوالو نیوکو سره مخ دی، خو د وروستیو خوشې کېدو لړۍ د سیاسي فضا د نرمېدو په اړه نوې پوښتنې راپورته کړې دي.

نتنیاهو د یکشنبې په ورځ خپل پوځ ته امر کړی، چې پر سوېلي لبنان عملیات پراخ کړي.

نوموړي په یوه ویډیويي وینا کې زیاته کړې: «ما اوس امر کړی چې شته امنیتي سیمه سیمه نوره هم پراخه کړي، ترڅو په بشپړه توګه د برید ګواښ له‌منځه یوسو او د ټانک ضد توغندیو بریدونه له خپلې پولې لرې کړو».

نتنیاهو ویلي، چې د عملیاتو پراخولو موخه یې د اسراییل د شمالي پولو په اوږدو کې د امنیت ټینګښت دی.

نوموړي زیاته کړې: «موږ د حزب‌الله زرګونه ترهګر له‌منځه وړي او تر ټولو مهمه دا چې موږ د ۱۵۰ زره هغو توغندیو ستر ګواښ شند کړی چې د اسراییل د ښارونو د ویجاړولو لپاره وو. خو بیا هم حزب‌الله پر موږ د توغندیزو بریدونو وړتیا لري، موږ کلک هوډ لرو چې په شمال کې وضعیت په بنسټیز ډول ډاډه کړو».

دا په داسې حال کې ده، چې پر ایران د اسراییل او امریکا له ګډو بریدونو وروسته حزب‌الله ډلې پر اسراییل توغندیز بریدونه زیات کړي دي.

د حزب‌الله سرچینو رویټرز خبري اژانس ته ویلي، چې د مارچ په دویمه له اسراییل سره د جګړې له پیل راهیسې د دغې ډلې تر ۴۰۰ ډېر جنګیالي وژل شوي دي.

همدارنګه د لبنان د روغتیا وزارت ویلي، چې پر لبنان د اسراییل په هوايي او ځمکنیو عملیاتو کې په دغه هېواد کې تر ۱۱۰۰ ډېر کسان وژل شوي او په وژل شویو کسانو کې ښځې، ماشومان او روغتیايي کارکوونکي هم شامل دي.

د ایران د کړکېچ د پای ته رسولو او د تهران او واشنګټن ترمنځ د خبرو اترو د پیلولو هڅو په موخه د اسلام‌اباد په کوربه‌توب څلور اړخیزه ناسته نن د یکشنبې په ورځ پای ته رسېده.

د دغې ناستې له پای ته رسېدو وروسته د پاکستان لومړي وزیر شهباز شریف د ترکیې د بهرنیو چارو وزیر هاکان فیدان او د مصر د بهرنیو چارو وزیر بدر عبدالاطي سره کتلي دي.

شریف تر یادې لېدنې وروسته په خپلې اېکس‌پاڼې لیکلي: «ما د هغو شخړو د سمدستي پای ته رسولو لپاره پر ګډو هڅو ټینګار وکړ، چې نه یوازې په ایران کې، بلکې په څو نورو اسلامي هېوادونو کې د درنو ځاني، اقتصادي او مالي زیانونو لامل کېږي».

نوموړي ټینګار کړی، چې پاکستان هڅه کوي ایران او امریکا د خبرو اترو مېز ته راولي.