طالبانو په فراه کې د هوسیو د غیرقانوني ښکار په تړاو اووه تنه نیولي

دغه دوه ورځنی کنفرانس د «والدای» د خبرو اترو مرکز او د ازبکستان د ستراتیژیکو مطالعاتو انستیتوت په کوربه توب جوړیږي، چې د دواړو هېوادونو ګڼ شمېر حکومتي چارواکي او کارپوهان به پکې ګډون ولري.

په ګډونوالو کې د روسیې د بهرنیو چارو وزارت مرستیال میخاییل ګالوزین، د ازبکستان د بهرنیو چارو وزارت سلاکار شوهرات یګیتال‌یف او د دواړو هېوادونو سفیران شامل دي.

د کنفرانس د جوړوونکو په وینا، دا غونډه د دوه هېوادونو د سیاسي او علمي استازو ترمنځ د نظرونو د تبادلې لپاره دودیزه بڼه لري.

په ترمذ ښار کې د دې غونډې د ترسره کولو موخه دا ده، چې یاد ښار له افغانستان سره نږدې او د «دوستۍ» د پل په څېر مهم ځای کې موقعیت لري.

د کنفرانس د بحث وړ مواردو په تړاو ویل شوي چې روسیه او ازبکستان دواړه له افغانستان سره په اقتصادي او امنیتي چارو کې د رغنده تعامل لپاره لېواله دي او په ځانګړې توګه په سویلي او ختیزې اسیا کې د ثبات ټینګښت ته ارزښت ورکوي.

سربېره پر امنیتي موضوعاتو، په دې غونډه کې د «شمال–جنوب» ټرانزیټي دهلېز پراختیا، کډوالي، اقلیمي بدلونونه، د اوبو سرچینې او د اقتصاد ډیجیټلي کول هم د بحث اړوند نور ټکي ګڼل شوي دي.

د اریانا- افغان هوايي شرکت رسنیز دفتر نن دوشنبه، د وري پر۱۰مه ویلي، چې له راتلونکې اونۍ څخه به د کابل – اسلام اباد ترمنځ الوتنې په اونۍ کې دریو ته لوړې شي.

اریانا - افغان هوايي شرکت په داسې حال کې دا پرېکړه کوي، چې د افغانستان او پاکستان ترمنځ ځمکنۍ لارې د دواړو خواوو د شخړو له امله له څو میاشتو راهیسې تړلې پاتې دي.

د یاد کمیسیون په خبرپاڼه کې ویل شوي، چې دغه بیې د اړوندو ادارو، د سوداګرۍ او پانګونې خونې، د کسبکارانو استازو، او د تېلو او ګازو د اتحادیې له معلوماتو او ارزونو وروسته ټاکل شوې دي.

د بیو د نوې پاڼې له مخې، د یو لیټر ۹۲ پټرول بیه ۶۷ افغانۍ، د یو لیټر ډیزلو بیه۶۵ افغانۍ او د یو کیلو ګرامه مایع ګاز بیه۵۶ افغانۍ ټاکل شوې ده.

کابل ښاروالۍ ټینګار کړی چې دا بیې نافذې دي او ټول هټیوال او اړوند کاروباریان مکلف دي چې عملي یې کړي.

د خبرپاڼې له مخې، د سرغړونې په صورت کې به له سرغړوونکو سره قانوني چلند وشي.

ښاروالۍ له کابل ښاریانو غوښتي چې د هر ډول سرغړونې په صورت کې د مارکیټونو د تنظیم ریاست ته مراجعه وکړي او یا له ورکړل شویو شمېرو سره اړیکه ونیسي.

د کونړ د مرکز اسعداباد ځینو اوسیدونکو د خپلو کورونو انځورونه هم شریک کړل، چې د پاکستاني ځواکونو د هاوان مرمیو د لګېدو له امله زیانمن شوي دي.

په انځورونو کې ښکاري، چې د کونړ د مرکز اسعداباد په ځینو سیمو کې کورونه خالي شوی دي او په کوڅو کې خلک نه لېدل کېږي.

د طالبانو د کونړ د اطلاعاتو او کلتور رییس نجیب حنیف حریت راډيو ته ویلي، چې د پاکستان د بریدونو له پیل راهیسې سلګونه راکېټي بریدونه شوي او شاوخوا ۸۰ کورونه وېجاړ شوي دي.

نوموړی زیاتوي، چې په دغو بریدونو کې له سلو ډېرو ملکي افغانانو ته مرګ ژوبله اوښتې ده.

تېره ورځ د وري پر ۹مه د بشري حقونو نړیوال بنسټ د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي، چې په پکتیکا، خوست او کونړ ولایتونو کې د پاکستاني ځواکونو په وروستیو بریدونو کې د ملکي وګړو کورونه په نښه شوي، چې له امله یې ۱۷ ملکیان ټپیان شوي دي.

د بشري حقونو یاد نړۍوال بنسټ پر پاکستاني ځواکونو غږ کړی، چې پر ملکي سیمو سملاسي بریدونه ودروي او نړیوالو قوانینو ته درناوی وکړي.

یاد بنسټ د ملګرو ملتونو او د بشري حقونو له نړیوالو سازمانونو غوښتنه کړې، چې د پاکستاني ځواکونو د یادو سرغړونو په اړه څېړنه وکړي.

پاکستاني ځواکونو د یکشنبې په ورځ د وري پر ۹مه د کونړ ولایت د مرکز اسعداباد اړوند کړمار، دم او شاوخوا نورو کلیو د هاوان بریدونه وکړل، چې له امله یې یو تن ووژل شو او ۱۷ تنه نور ټپیان شول.

د طالبانو سترې محکمې ویلي، چې د فاریاب ولایت په شیرین تګاب ولسوالۍ کې درې کسان، چې یوه یې ښځه ده، د «ناروا اړیکو» په تور هر یو په یو کال حبس او ۳۱–۳۱ دُرو سزا محکوم شوي دي.

دې ډلې په جوزجان کې هم شپږ کسان، چې دوه یې ښځې دي، د « ناروا اړیکو»، د طالبانو مسوولینو ته د «سپکاوي»، د روژې ماتولو او د زنا په تورونو له شپږ میاشتو څخه تر دوو کلونو پورې په حبس او له۲۰ تر۳۹ دُرو سزا محکوم کړي او سزا پرې عملي شوې ده.

په بلخ ولایت کې یوه ښځه د « ناروا اړیکو» په تور په پنځه کاله حبس او ۳۵ دُرې تعزیري سزا محکومه شوې او په دایکندي کې څلور کسان د روژې ماتولو او د شرابو لیږدونې په جرم له دوو میاشتو څخه تر دوو کلونو حبس او له۲۰تر۳۹ دُرې تعزیرې سزا باندې محکوم شوي او سزا پرې پلې شوې ده.

طالبانو ویلې ټولې یادې پرېکړې د طالبانو د سترې محکمې له تایید وروسته، د محکمې د غړو په حضور کې پلې شوې دي.

د طالبانو د سترې محکمې په وینا، دا اقدامات ددوی د عدلي نظام تر واکمنۍ لاندې د قانون د پلي کولو په چوکاټ کې شوي دي، خو د بشري حقونو مدافع بنسټونه او نړیوال سازمانونه د طالبانو دا ډول پرېکړې او سزاوې خپلسرې او له بشري حقونو سره په ټکر کې بولي او د درولو غوښتنه یې کوي.