د بلوچستان په خضدار کې د ناامنۍ له امله پارلماني ټاکنې ځنډول شوي

ډان ورځپاڼې د سې شنبې په ورځ (د وري ۱۱مه) د تورخم چارواکو له قوله ویلي چې د تورخم په اوږدو کې د امنیتي وضعیت له ارزونې وروسته اړوند ادارو ته لارښوونه شوې چې د مارچ میاشتې له ۳۱مې د غیرقاوني وګړو د بیرته ستنولو پلان عملي کړي.

هغوی زیاته کړې چې د غیرقانوني بهرنیانو د بېرته ستنولو پلان له مخې به یوازې یو اړخیزه یعنې له پاکستان څخه افغانستان ته د غیرقانوني افغانانو لېږد ته اجازه وي.

تر دې مخکې، د دواړو هېوادونو ترمنځ د اختر په ورځو کې له لنډمهاله اوربند وروسته پاکستان د مارچ په ۲۷مه نېټه د تورخم له لارې د بې اسنادو او غیرقانوني افغانانو د ایستلو او بېرته ستنولو ته اجازه ورکړې وه.

په خبر کې ویل شوي چې دا اجازه لنډمهاله وه او له ۱۲ ساعته وروسته د دواړو هېواونو ترمنځ د دزو وروسته دا بهیر بند شو.

سرچینو وویل چې د مارچ په ۲۷مه شاوخوا ۲۱۲ افغانانو ته اجازه ورکړل شوې وه چې له افغانستان ته ستانه شي.

هغه افغاني کورنۍ چې د لارو بندېدو له امله له یوې میاشتې راهیسي په بېلابېلو ځایونو کې بند پاتې دي د یکشنبې په ورځ یې د یو لاریون پر مهال د ژر بیرته ستنېدو غوښتنې کولې. د دوی په خبره چې اوږد انتظار له ګڼو ستونزو سره مخ کړي دي.

ځایي سرچینې وایي، د مستونګ ولسوالۍ د لکپاس په سیمه کې ناڅرګندو وسلوالو د امنیتي ځواکونو پر یوې پوستې برید کړی دی. د معلوماتو له مخې، برید کوونکو د زاړه لکپاس پر سړک پر امنیتي پوستې ډزې کړي چې له امله یې څلور امنیتي سرتېري ټپیان شوي دي.

بل‌خوا، د جهل مګسي ولسوالۍ د نوراني پر سړک هم وسله‌والو برید کړی، چې په پایله کې یې یو امنیتي سرتېری وژل شوی او درې نور ټپیان دي.

ورته مهال، تېره شپه د کوټه ښار د خلجي کالونۍ ته څېرمه سیمه کې هم پر پولیسو برید شوی دی. سرچینې وایي، برید هغه وخت وشو چې پولیس پر ورځنۍ ګزمې بوخت وو، او د ډزو له امله دوه پولیس سرتېري ووژل شول.

د دغو بریدونو له امله د کوټې نه تر کراچۍ او کوټې نه تر تفتان لویې لارې د لنډ وخت لپاره د تګ راتګ پر مخ تړل شوې وې.

تر اوسه کومې ډلې د دغو بریدونو مسوولیت نه دی منلی.

د دې چارواکي په وینا، د ۱۸ انچه پلنوالي لرونکی اصلي پایپ لاین په نښه شوی او د همدې پېښې له کبله د کوټې ښار په بېلابېلو برخو او لږ تر لږه په پنځو نورو ولسوالیو کې د ګازو رسونه بنده شوې ده. تر اوسه هېڅ کس یا ډلې د دې چاودنې پړه پر غاړه نه ده اخیستې.

بلوچستان په تېرو کلونو کې د بېلتون غوښتونکو ډلو او همدارنګه د اسلامپالو وسله‌والو د فعالیتونو ډګر پاتې شوی دی. بلوچ بېلتون غوښتونکي له ډېرې مودې راهیسې د مرکزي حکومت پر وړاندې مبارزه کوي او شکایت لري، چې د بلوچستان خلکو ته د دې سیمې له طبیعي شتمنیو څخه عادلانه برخه نه ده رسېدلې.

د ګازو دولتي شرکت ویاند ویلي، د شرکت انجنیران د زیانمن شوي پایپ لاین د ترمیم په کار بوخت دي څو بېرته د پرې شویو سیمو لپاره د ګازو بهیر پیل شي. سره له دې هڅو، تر اوسه د ګازو د بیا وصل کېدو کره وخت نه دی اعلان شوی.

په بلوچستان کې د انرژۍ د لېږد د نل‌لیکو چاودنې په وروستیو کلونو کې مخینه لري او تل یې د دې ایالت د مهمو بنسټیزو تاسیساتو د امنیت په اړه اندېښنې راپورته کړې دي.

د پاکستان د اورګاډې ادارې ویلي، چې د جعفر ایکسپریس اورګاډي خدمت د پټلۍ د ترمیم له امله لغوه شوی دی. د یاد اورګاډي مسیر له پېښور څخه کوټې ته دی، خو د سند ایالت په جیکب اباد کې تم شوی دی.

سربېره پر دې، د بولان میل او چمن ته د مسافرو او مالونو د اورګاډي خدمتونه هم له مخکې ځنډول شوي دي. چارواکي یادونه کوي چې تېره شپه د مستونګ په تیراه میل سیمه کې وسله والو د اورګاډې پټلۍ ته چاودنه ورکړې، چې د تګ راتګ خنډ یې رامنځته کړی.

د روانې میاشتې په درویشتمه نېټه هم د امنیتي وضعیت له امله په بلوچستان کې د اورګاډو خدمتونه ځنډول شوي وو. د پاکستان اورګاډي ادارې مسافرو ته سپارښتنه کړې چې د سفر پر مهال د امنیتي شرایطو او بدلونونو په اړه تازه معلومات ترلاسه کړي.

د رویټرز د راپور له مخې؛ پر ډیورنډ کرښه دا نښتې د یکشنبې په ورځ وشوې، چې په همدې ورځ پاکستان د منځني ختيځ په جګړه کې سیمه ییز قدرتونه د تاوتریخوالي کمولو ته را وبلل او اعلان یې وکړ چې اسلام اباد کولی شي په راتلونکو ورځو کې د دغو خبرو کورب توب وکړي.

په راپور کې د دواړو هېوادونو د چارواکو له قوله ویل شوي چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ په وروستۍ نښته کې درنې وسلې کارول شوي، چې یوه لوري ته پر کونړ او بل خواته د باجوړ په سیمو کې بریدونه شوي.

رویټرز د طالبانو د مرستیال ویاند حمدالله فطرت له قوله زیاته کړې چې د پاکستان په وروستي برید کې د ښځو او ماشومانو په ګډون یو کس وژل شوی او ۱۶ نور ټپیان شوي دي.

طالب سرچینو دا هم ویلي چې پاکستان ته یې د برید ځواب ورکړی خو د دوی په خبره ملکي‌ځایونه یې نه دي به نښه کړي. پاکستان پوځ د رویټرر پوښتنې ته ځواب ندی ورکړی.

د پاکستان او طالبانو ترمنځ په وروستیو کلونو کې تر ټولو سخته جګړه د تېرې میاشتې په پیل کې وشوه چې دواړو خواوو ته یې درانه زیانونه واړول.

کابل ویلي، چې د دې میاشتې په پیل کې د افغانستان پر پلازمېنه د معتادینو د درملنې پر یوه مرکز د پاکستان په یوه هوايي برید کې تر ۴۰۰ ډېر کسان ووژل شوه.

پاکستان د طالبانو دا ادعاوې رد کړې او ویې ویل چې دوی «په دقیق ډول پوځي تاسیسات او د ترهګرو د ملاتړ بنسټونه په نښه کړي دي».

ترکیې، قطر او سعودي عبرستان د کوچني اختر په مناسبت د جګړې درولو غوښتنه وکړه، پاکستان تېره اوونۍ دا اوربند پای ته ورسوه.

کابل لا تر اوسه په رسمي ډول نه دي ویلي، چې ایا د دوی له لوري اوربند لا هم پر ځای دی که نه.

اسلام‌اباد افغان طالبان تورنوي چې وسلوالو ته پناه ورکوي او په پاکستان کې د بریدونو د ترسره کول لپاره یې ملاتړ کوي. کابل دا تورونه ردوي او وایي چې دا ستونزه د پاکستان کورنۍ مسله ده.