په بلوچستان کې وسله‌وال بریدونه؛ درې امنیتي سرتېري وژل شوي او اووه نور ټپیان دي

د دې چارواکي په وینا، د ۱۸ انچه پلنوالي لرونکی اصلي پایپ لاین په نښه شوی او د همدې پېښې له کبله د کوټې ښار په بېلابېلو برخو او لږ تر لږه په پنځو نورو ولسوالیو کې د ګازو رسونه بنده شوې ده. تر اوسه هېڅ کس یا ډلې د دې چاودنې پړه پر غاړه نه ده اخیستې.

بلوچستان په تېرو کلونو کې د بېلتون غوښتونکو ډلو او همدارنګه د اسلامپالو وسله‌والو د فعالیتونو ډګر پاتې شوی دی. بلوچ بېلتون غوښتونکي له ډېرې مودې راهیسې د مرکزي حکومت پر وړاندې مبارزه کوي او شکایت لري، چې د بلوچستان خلکو ته د دې سیمې له طبیعي شتمنیو څخه عادلانه برخه نه ده رسېدلې.

د ګازو دولتي شرکت ویاند ویلي، د شرکت انجنیران د زیانمن شوي پایپ لاین د ترمیم په کار بوخت دي څو بېرته د پرې شویو سیمو لپاره د ګازو بهیر پیل شي. سره له دې هڅو، تر اوسه د ګازو د بیا وصل کېدو کره وخت نه دی اعلان شوی.

په بلوچستان کې د انرژۍ د لېږد د نل‌لیکو چاودنې په وروستیو کلونو کې مخینه لري او تل یې د دې ایالت د مهمو بنسټیزو تاسیساتو د امنیت په اړه اندېښنې راپورته کړې دي.

د پاکستان د اورګاډې ادارې ویلي، چې د جعفر ایکسپریس اورګاډي خدمت د پټلۍ د ترمیم له امله لغوه شوی دی. د یاد اورګاډي مسیر له پېښور څخه کوټې ته دی، خو د سند ایالت په جیکب اباد کې تم شوی دی.

سربېره پر دې، د بولان میل او چمن ته د مسافرو او مالونو د اورګاډي خدمتونه هم له مخکې ځنډول شوي دي. چارواکي یادونه کوي چې تېره شپه د مستونګ په تیراه میل سیمه کې وسله والو د اورګاډې پټلۍ ته چاودنه ورکړې، چې د تګ راتګ خنډ یې رامنځته کړی.

د روانې میاشتې په درویشتمه نېټه هم د امنیتي وضعیت له امله په بلوچستان کې د اورګاډو خدمتونه ځنډول شوي وو. د پاکستان اورګاډي ادارې مسافرو ته سپارښتنه کړې چې د سفر پر مهال د امنیتي شرایطو او بدلونونو په اړه تازه معلومات ترلاسه کړي.

د رویټرز د راپور له مخې؛ پر ډیورنډ کرښه دا نښتې د یکشنبې په ورځ وشوې، چې په همدې ورځ پاکستان د منځني ختيځ په جګړه کې سیمه ییز قدرتونه د تاوتریخوالي کمولو ته را وبلل او اعلان یې وکړ چې اسلام اباد کولی شي په راتلونکو ورځو کې د دغو خبرو کورب توب وکړي.

په راپور کې د دواړو هېوادونو د چارواکو له قوله ویل شوي چې د طالبانو او پاکستان ترمنځ په وروستۍ نښته کې درنې وسلې کارول شوي، چې یوه لوري ته پر کونړ او بل خواته د باجوړ په سیمو کې بریدونه شوي.

رویټرز د طالبانو د مرستیال ویاند حمدالله فطرت له قوله زیاته کړې چې د پاکستان په وروستي برید کې د ښځو او ماشومانو په ګډون یو کس وژل شوی او ۱۶ نور ټپیان شوي دي.

طالب سرچینو دا هم ویلي چې پاکستان ته یې د برید ځواب ورکړی خو د دوی په خبره ملکي‌ځایونه یې نه دي به نښه کړي. پاکستان پوځ د رویټرر پوښتنې ته ځواب ندی ورکړی.

د پاکستان او طالبانو ترمنځ په وروستیو کلونو کې تر ټولو سخته جګړه د تېرې میاشتې په پیل کې وشوه چې دواړو خواوو ته یې درانه زیانونه واړول.

کابل ویلي، چې د دې میاشتې په پیل کې د افغانستان پر پلازمېنه د معتادینو د درملنې پر یوه مرکز د پاکستان په یوه هوايي برید کې تر ۴۰۰ ډېر کسان ووژل شوه.

پاکستان د طالبانو دا ادعاوې رد کړې او ویې ویل چې دوی «په دقیق ډول پوځي تاسیسات او د ترهګرو د ملاتړ بنسټونه په نښه کړي دي».

ترکیې، قطر او سعودي عبرستان د کوچني اختر په مناسبت د جګړې درولو غوښتنه وکړه، پاکستان تېره اوونۍ دا اوربند پای ته ورسوه.

کابل لا تر اوسه په رسمي ډول نه دي ویلي، چې ایا د دوی له لوري اوربند لا هم پر ځای دی که نه.

اسلام‌اباد افغان طالبان تورنوي چې وسلوالو ته پناه ورکوي او په پاکستان کې د بریدونو د ترسره کول لپاره یې ملاتړ کوي. کابل دا تورونه ردوي او وایي چې دا ستونزه د پاکستان کورنۍ مسله ده.

د بلوچستان د جهل مګسي ولسوالۍ د کوټړو په سیمه کې وسلوالو د پولیسو پر یوې حوزې برید کړی دی. د همدې ولسوالۍ د روغتون مسول ډاکټر علي خان مګسي افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې له برید وروسته د یوه وژل شوي ماشوم جسد او پنځه ټپیان روغتون ته لېږدول شوي دي.

د هغه په وینا، په ټپیانو کې د پولیسو د حوزې مشر حسین سپره په ګډون درې پولیس سرتېري شامل دي.

په همدې حال کې، راپورونه ښيي چې تېره شپه د بلوچستان په بېلابېلو سیمو کې هم هممهاله بریدونه شوي دي. د بلوچستان د کورنیو چارو وزارت مرستیال بابر یوسفزي ویلي، چې د ایالت په مرکز کوټه ښار کې د بریدونو له امله پنځه تنه ژوبل شوي دي.

سرچینې زیاتوي چې په خاران، نوشکي، ډېره بګټي او مستونګ ولسوالیو کې هم د ډزو او چاودنو پېښې شوې دي، چې له امله یې یو ملکي وګړی وژل شوی او ۱۲ نور ټپیان دي.

تر اوسه پورې کومې وسله والې ډلې د دغو بریدونو پړه پر غاړه نه ده اخیستې.

په لندن کې مېشتو افغانانو د یو لاریون پر مهال پر افغانستان د پاکستان بریدونه او پوځي اقدامات وغندل. لاریونوال د لندن په ځینو لویو سړکونو کې راټول شوي او د پاکستان پر ضد یې شعارونه ورکول.

لاریون کوونکو ټینګار وکړ چې د دې بریدونو دوام تاوتریخوالی زیات کړی او ملکي وګړو ته یې زیان رسولی دی. دوی له نړیوالې ټولنې وغوښتل چې دې وضعیت ته غبرګون وښيي.

د لاریون ګډونوالو همدارنګه ټینګار وکړ، چې نړۍوالې ادارې دي د افغانستان د ډیورنډ کرښې په سیمو کې امنیتي وضعیت ته پاملرنه وکړي او د تاوتریخوالي په پای ته رسولو کې دي خپل رول ادا کړي.

دا لاریونونه په داسې حال کې ترسره کېږي، چې په وروستیو میاشتو کې د افغانستان او پاکستان ترمنځ ډیپلوماټیکې اړیکې د تحریک طالبان پاکستان (ټي‌ټي‌پي) د شتون پر سر تر بل هر وخت ډېرې ترینګلې شوې دي. پاکستان په وار وار د افغانستان پر بېلابېلو سیمو په ځانګړې توګه پر سرحدي ولایتونو هوايي بریدونه کړي، چې له امله یې ګڼو ملکي وګړو ته مرګ‌ژوبله اوښتې ده. د پاکستان دغه بریدونه نه یوازې په کور دننه د افغانانو له سختو غبرګونونو سره مخ شوي، بلکې په نړۍواله کچه یې هم پراخې نيوکې راپارولي او د افغانستان د ځمکنۍ بشپړتیا ښکاره سرغړونه بلل شوې ده.