له پاکستان سره په خبرو کې د طالبانو یو پنځه کسیز پلاوی ګډون کوي

د طالبانواو پاکستان د بهرنیو چارو وزارت سرچینو د دغې غونډې جوړېدل تایید کړي؛ خو په رسمي ډول تراوسه دواړو خواوو کومه اعلامیه نه‌ده ورکړې. دغه ناسته داسې مهال کېږي، چې د پاکستان د بهرنیو چارو وزیر د بیجېنګ له سفر نه تازه اسلام اباد ته ستون شوی او د دغه هېواد د پلاوي غړي دمګړۍ په چین کې دي.

د پاکستان د بهرنیو چارو وزارت سرچینو د دغه هېواد رسنیو ته ویلي، چې دا د ټیټې کچې «ابتدایي خبرې» دي؛ څو د طالبانو جديت وازمویل شي. دغه سرچینې زیاته کړې، چې یادې خبرې د پاکستان له لوري د دغه هېواد د بهرنیو چارو وزارت د افغان څانګې د اضافي سکرتر په مشرۍ کېږي او پوځي چارواکي یې هم غړیتوب لري.

د طالبانو له اړخه په پلاوي کې د کورنیو چارو او بهرنیو چارو وزارت استازي او همداراز د طالبانو د استخباراتو ادارې چارواکي شامل دي. له دې وړاندې د چین په منځګړتوب درې اړخیزې ناستې د بهرنیو چارو وزیرانو په کچه کېدې.

یادې ادارې زیاته کړې، چې په ورته موده کې د ۷۲۸ ښځو په ګډون ۱۶زره او ۲۷۶ بهرني وګړي افغانستان ته راغلي او د ۱۵۸ ښځو په ګډون ۱۲زره او ۱۹۸ نور له هېواده وتلي دي.

د طالبانو د احصايې او معلوماتو ادارې ویلي، چې د ثبت شویو شمېرو له مخې ۱۶زره او ۹۰ کسان له ځمکنیو بندرونو او ۱۸۲ د هوا له لارې افغانستان ته راغلي. د دوی په خبره؛ ۲زره او ۳۶۹ ته د هېواد لرغونو او تاریخي سیمو د لیدنې، ۱۱۵ د زده‌کړو او پاتې ۱۳زره او ۷۹۲ یې د کار په موخه راغلي‌ دي.

د معلوماتو له مخې؛ په یاده موده کې ۱۰زره او ۴۵۰ بهرني وګړي د نیمروز د ورېښمو پله له لارې، ۳زره او ۶۴۸ د هرات له بندر او هوايي‌ ډګر، ۸۳۲ د اقينې له لارې، ۸۱۴ د تورخم او پاتې نور د حیرتان بندر او بلخ هوايي ډګر له لارې افغانستان ته راغلي دي.

عنایت الله چې د همدې کورنیو له بې‌ځایه شویو څخه دی وايي، چې اکثره کورنۍ د مېنو له نشتوالي له امله د سېند پر غاړه ژوند کوي او ژوند یې له کړاو سره مخ دی. نوموړي زیاته کړې: «د پاکستان له بریدونو ډېرو خلکو خپل کورنه پرېښي. موږ په ډېر بد حالت کې یو او یوازې د ورځې له‌خوا خپلو کورونو ته د څارویو پاللو لپاره ځو او بېرته مازیګر مهال راځو».

ډېری بې‌ځایه شوي د سرپناه او مرستو غوښتنې کوي. د طالبانو د کډوالو او بېرته راستنېدونکو چارو وزارت ویاند عبدالمطلب حقاني بیا تر دې وړاندې ویلي و، چې په ډیورنډ کرښه پر پرتو سیمو د پاکستان د بریدونو له امله ۲۱زره او ۴۷۹ کورنۍ بې‌ځایه شوې دي.

د هغه په وینا؛ له دې ډلې یې تر ۸زره ډېرو کورنیو سره د ۱۰۱ مېلیونه افغانیو په ارزښت خوراکي او نغدي مرستې کړې دي.

اوچا نن چهارشنبه (د وري ۱۲مه) پر اېکس پاڼه کاږلي، چې یادو ورښتونو او سېلابونو په بېلابېلو ولایتونو کې تر ۶۰۰ ډېر کورونه ویجاړ کړي دي. اوچا وایي، په دغه موده کې یې له ۱۵۷ کورنیو سره مرستې کړې او د مرستو رسولو چارې لاهم دوام لري.

د دغه یادښت په وروستۍ برخه کې راغلي، چې لا یې هم ارزونې روانې دي؛ ښایي د مړو او زیان شمېر تر دې هم لوړ شي.

له بل پلوه د طالبانو د پېښو پر وړاندې د مبارزې ادارې تېره ورځ ویلي و، چې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې د هېواد په بېلابېلو سیمو کې د سختو بارانونو، سېلابونو، د غرونو ښوېېدنې او تالندې برېښنا له امله ۱۴ کسان مړه او ۱۷ نور ټپیان شوي دي.
یادې ادارې زیاته کړې وه، چې په ټولیز ډول ۶۰۳ کورنۍ زیانمنې شوې دي، ۱۶ استوګنیز واحدونه زیانمن شوي او ۲۳ د اوبو څاه‌ګانې او شبکې هم تخریب شوې دي.

دغه سازمان د یوه راپور په خپرولو سره ویلي، چې په ۲۰۲۵کال کې د اسیا-پاسیفیک هېوادونو ترمنځ د کډوالو مړینه او تري تم کېدل په ټوله نړۍ کې یوه جدي اندېښنه وه. په راپور کې راغلي، دا درېیم پرله‌پسې کال دی چې دغه شمېر تر ۲زرو اوښتی دی.

د یاد سازمان د څېړنو له مخې؛ له هرو لسو پېښو څخه ۹ د مړینې او ورکېدو پېښې په اسیا- پاسیفیک سیمه کې رامنځ ته شوي، چې په ډېرو هغو کې د افغانستان او میانمار خلک شامل دي. راپور زیاتوي، چې له ۱۳۰۰ زیات افغانان د افغانستان او ایران پر خطرناکو ځمکنیو لارو کې مړه شوي دي.

د دوی په خبره؛ له ۸۰۰ څخه زیات کسان له روهینګیا، بنګال خلیج یا انډامان سمندر څخه د اوښتو پرمهال مړه او یاهم تري تم شوي دي. د اسیا-پاسیفیک وګړي چې د مدیترانې، لوېديځې افریقا او لوېدیځ بالکان له ۲۵۰ زیات اوسېدونکي په‌کې شامل دي، له سیمې څخه بهر ته د تګ په نیت په لارو کې مړه او یاهم تري تم شوي دي.

راپور کاږي، په ۲۰۲۵کال کې د مړینې تر ټولو لوی لامل په اوبو کې ډوبېدل و چې د اسیا- پاسیفیک د وګړو د مړینې دغه شمېر له ۸۶۰ اوړي. د کډوالۍ نړۍوال سازمان د اسیا- پاسیفیک سیمې مرستیالې مشرې ډایان اپسټین ویلي: «دغه شمېرې موږ ته یادونه کوي، چې لاهم د اسیا-پاسیفیک له سیمې څخه ډېر خلک د خونديتوب یا فرصتونو په لټه کې خپل ژوند له لاسه ورکوي. د معلوماتو راټولول او راپور ورکول پیاوړي کول د دغه غمیزو د مخنیوي لومړنی ګام دی، چې باید د نړۍوالې همکارۍ، خوندي لارو ته د لاسرسي او د کډوالو د لا زیات ملاتړ سره یوځای شي».