د بغلان په پلخمري کې سېلابونو لسګونه کورونه زیانمن کړي دي

د یادې څېړنیزې ادارې راپور چې د چهارشنبې په ورځ په اسلام‌اباد کې خپور شو، ښيي چې په پاکستان کې د نښتو له امله رامنځته شوي تلفات د مارچ په میاشت کې د فبرورۍ په پرتله په څرګند ډول کم شوي دي. د راپور له مخې، د وژل شویو شمېر له ۵۰۶ کسانو څخه په فبرورۍ کې ۳۳۱ کسانو ته په مارچ کې راټیټ شوی دی. په دې لړ کې د ملکي وګړو تلفات په پام وړ ډول ۷۰ سلنه کم شوي، چې له ۱۳۲ څخه ۳۹ کسانو ته رسېدلي دي.

د امنیتي ځواکونو تلفات هم له ۸۰ څخه ۵۹ کسانو ته راکم شوي او د وسله‌والو ډلو د وژل شویو شمېر هم له ۲۹۴ څخه ۲۲۸ کسانو ته راښکته شوی دی.

خو بیا هم د حکومت پلوه ګوندونو او ولسي شوراګانو پر غړو بریدونه زیات شوي دي. د مارچ په میاشت کې پنځه تنه وژل شوي او اووه نور ټپیان شوي دي، حال دا چې په فبرورۍ کې داسې پېښې نه وې ثبت شوې.

تر ټولو ډېرې پېښې په بلوچستان ایالت کې ثبت شوې دي، که څه هم د تلفاتو شمېر په فبرورۍ کې له ۲۸۵ پېښو څخه ۱۸۹ پېښو ته په مارچ کې راکم شوی دی. په دغه ایالت کې د ملکي وګړو تلفات له ۸۲ څخه ۱۷ کسانو ته او د وسله‌والو تلفات له ۱۷۶ څخه ۱۴۵ کسانو ته راکم شوي، خو د امنیتي ځواکونو تلفات له بدلون پرته ۲۷ تنه پاتې دي. همداراز په دې ایالت کې د انسان تښتونې ۸ پېښې او د ۲۶ مشکوکو کسانو د نیولو راپور ورکړل شوی دی.

خېبرپښتونخوا ایالت هم د پېښو له ۴۲ سلنه کموالي سره مخ شوی او تلفات له ۹۵ څخه ۵۵ کسانو ته راټیټ شوي دي. سره له دې چې د امنیتي ځواکونو او وسله‌والو تلفات کم شوي، خو د ملکي وګړو د مرګ‌ژوبلې شمېر لږ څه زیات شوی دی. همدارنګه په دې ایالت کې د ټپیانو شمېر په څرګند ډول لوړ شوی دی.

په پنجاب ایالت کې د وسله‌والو له لوري کوم برید نه دی راپور شوی او یوازې په یوه عملیات کې څلور وسله‌وال وژل شوي دي. د راپور له مخې، په ګلګت بلتستان ایالت کې هم پر یوه امنیتي پوستې ناکام برید شوی چې پرته له تلفاتو بېرته په شاه تنبول شوی دی.

په ټولیز ډول، سره له دې چې د مارچ په میاشت کې د تلفاتو کچه نسبي راټیټه شوې، خو لا هم د پاکستان په ځینو سیمو کې د ناامنۍ د دوام اندېښنې پر خپل ځای پاتې دي.

د اقتصاد او سولې انسټیټیوټ په خپل هغه راپور کې چې د وري په لومړۍ نېټه خپور شوی، ویلي چې پاکستان د لومړي ځل لپاره د ترهګرۍ له امله د اغېزمنو هېوادونو د نوملړ په سر کې ځای نیولی دی. د راپور له مخې، دغه هېواد په تېر کال کې د ترهګریزو بریدونو له امله تر ټولو زیات زیان لیدلی دی.

افغانستان انټرنشنل هم د وري په شپږمه نېټه په خپل راپور کې ویلي، چې د پاکستان له لوري پر افغانستان د بریدونو او له طالبانو سره د نښتو له پیل راهیسې، په پاکستان کې د ملکي تلفاتو کچه کمه شوې، خو په افغانستان کې لوړه شوې ده.

د پاکستان له لوري د طالبانو پر ضد د پوځي عملیاتو له پیل راهیسې چې تر یوې میاشتې زیات وخت پرې تېر شوی، د پاکستان په ښارونو کې کومه مرګونې ځانمرګی برید نه دی شوی او د تحریک طالبان پاکستان (ټي ټي پي) له لوري ستر بریدونه او ځانمرګي حملې په نا اعلان شوي ډول درېدلې دي. په تېره میاشت کې، د کابل برعکس چې سلګونه کسان پکې وژل شوي، په اسلام‌اباد کې هېڅ مرګونی امنیتي پېښه نه ده ثبت شوې.

پاکستاني چارواکي افغان طالبان د دې تورنوي چې د پاکستان ضد وسله‌والو ملاتړ کوي. د ملګرو ملتونو راپورونه هم په افغانستان کې د ترهګرو ډلو حضور، د تحریک طالبان پاکستان د غړو په ګډون، تاییدوي.

یاد پروګرام، نن چهارشنبه، د وري ۱۲مه، په یوه پیغام کې ویلي چې د هېواد په څو ولایتونو کې سېلابونه راوتلي او پر ګڼو کورنیو یې منفي اغېزې کړې دي. د دې ادارې په وینا، د دوی ټیمونه په اغېزمنو سیمو کې حضور لري او د خلکو د بیړنیو اړتیاوو ارزونه کوي.

په وروستیو ورځو کې د افغانستان بېلابېل ولایتونه د پرله‌پسې بارانونو او زورورو سېلابونو شاهدان دي. د طالبانو د معلوماتو له مخې، تر اوسه شاوخوا ۴۲تنه د دغو پېښو له امله مړه شوي دي.

دا په داسې حال کې ده چې د طالبانو د هوا پوهنېادارې خبرداری ورکړی چې د وري میاشتې تر ۱۵مې پورې به د هېواد په ډېرو سیمو کې د سختو بارانونو او سېلابونو امکان دوام ولري، چې له امله یې د زیانونو د زیاتېدو اندېښنه هم شته.

د طالبانو تر واک لاندې افغاني سرې میاشتې د چارشنبې په ورځ، د وري ۱۲مه، د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، په دې ناسته کې د داخلي بېځایه شويو کورنیو او د وروستیو ورښتونو له امله د زیانمنو کسانو پر ستونزو خبرې شوې دي.

خبرپاڼه زیاتوي چې په دې ناسته کې دلاور بېځایه شويو کورنیو ته د نغدي مرستو، خوراکي او غیر خوراکي توکو د وېش په اړه معلومات وړاندې کړل.

شهاب‌الدین دلاور ویلي، چې دا اداره په دوامداره توګه له اړمنو، کډوالو او بې سرپرسته کورنیو سره بشري مرستې کوي او هڅه کوي مرستې پر وخت او په منظم ډول مستحقو کسانو ته ورسوي.

د طالبانو سترې محکمې ویلي، چې ۱۷ یې په نیمروز، ۶ کسان په ننګرهار او ۲ کسان یې په پکتیکا کې د خلکو د سترګو پر وړاندې په دُرو وهلي دي.

دې محکمې د چارشنبې په ورځ، د وري ۱۲مه په جلا جلا خبرپاڼو کې ویلي، چې یاد کسان د مور او پلار د وهلو، نامشروع اړیکو او لواطت په تور مجازات شوي دي.

د یادې محکمې د معلوماتو له مخې، په ننګرهار کې شپږ تنه هر یو په ۲ـ۲ میاشتو، په پکتیکا کې دوه کسان هر یو په ۲ـ۲ کلونو او په نیمروز کې تورن کسان له پنځو میاشتو نیولې تر اتو کلونو پورې په تنفیذي بند محکوم شوي دي.

پر تورنو کسانو په عام محضر د بدني سزاوو عملي کول د بشري حقونو د سازمانونو له سختو نیوکو سره مخ دي، خو طالبان ټینګار کوي چې دا ډول سزاوې شرعي دي.

یاد وزارت ویلي، چې دغه اقدام د تكراري تېریو په ادامه د فلسطيني ولس د بنسټیزو حقونو ښكاره سرغړونه او له عدالت او بشري اصولو سره په ټکر کې دی.

طالبانو په خپله اعلامیه کې ویلي، « موږ له نړيوالې ټولنې او اړوندو نړيوالو بنسټونو غوښتنه کوو چې د دې ډول اقداماتو د مخنيوي لپاره لازم او عاجل ګامونه پورته کړي».

د اسراییل پارلمان (کنیست) دوه ورځې وړاندې یو قانون تصویب کړی چې له مخې یې هغه فلسطینیان چې په مرګ‌ژوبله لرونکو بریدونو محکوم شي، د مرګ له سزا سره مخ کېږي.

پر دې پرېکړې اروپايي هېوادونو او د بشري حقونو سازمانونو د تبعیضي اقدام په توګه سختې نیوکې کړې دي.

د قانون له مخې به هغه کسان چې د مرګ په سزا محکوم شي، په ځانګړو زندانونو کې ساتل کېږي او له مجازو کارکوونکو پرته به بل څوک ورسره د لیدنې اجازه ونه لري.

حقوقي مشورې به یوازې د ویډیويي اړیکې له لارې ترسره کېږي او د سزا پلي کول به د حکم له صادرېدو وروسته په ۹۰ ورځو کې دننه پلي کېږي.