ریچارډ لینډسي: د ملګرو ملتونو دفترونو ته د ښځو پر لاسرسي محدودیتونه د منلو وړ نه دي

یاد وزارت ویلي، چې دغه اقدام د تكراري تېریو په ادامه د فلسطيني ولس د بنسټیزو حقونو ښكاره سرغړونه او له عدالت او بشري اصولو سره په ټکر کې دی.

طالبانو په خپله اعلامیه کې ویلي، « موږ له نړيوالې ټولنې او اړوندو نړيوالو بنسټونو غوښتنه کوو چې د دې ډول اقداماتو د مخنيوي لپاره لازم او عاجل ګامونه پورته کړي».

د اسراییل پارلمان (کنیست) دوه ورځې وړاندې یو قانون تصویب کړی چې له مخې یې هغه فلسطینیان چې په مرګ‌ژوبله لرونکو بریدونو محکوم شي، د مرګ له سزا سره مخ کېږي.

پر دې پرېکړې اروپايي هېوادونو او د بشري حقونو سازمانونو د تبعیضي اقدام په توګه سختې نیوکې کړې دي.

د قانون له مخې به هغه کسان چې د مرګ په سزا محکوم شي، په ځانګړو زندانونو کې ساتل کېږي او له مجازو کارکوونکو پرته به بل څوک ورسره د لیدنې اجازه ونه لري.

حقوقي مشورې به یوازې د ویډیويي اړیکې له لارې ترسره کېږي او د سزا پلي کول به د حکم له صادرېدو وروسته په ۹۰ ورځو کې دننه پلي کېږي.

د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي معاونیت د چارشنبې په ورځ د وري پر ۱۲مه، ویلي، چې د تدارکاتو نوبتي غونډه کې ۴۲ پروژې د ارزونې او منظورۍ لپاره وړاندې شوې، چې له دې ډلې څخه ۱۷ پروژې منظورې شوې دي.

په دې پروژو کې د پنجشېر پوهنتون لپاره د لیلیې ودانۍ جوړول، د بدخشان پوهنتون د طب پوهنځي ودانۍ، له کونړ څخه تر نورستان پورې د سړک د لومړي او دویم فاز بشپړول او همدارنګه په غزني، فاریاب او ننګرهار ولایتونو کې د عمومي روغتونونو جوړول، په بېلابېلو ولایتونو کې د برېښنا رسونې او توزیع پروژې هم شامل دي.

د یاد معاونیت په وینا، یادې ټولې پروژې به د طالبانو له لوري تمویل شي.

د طالبانو د ریاست الوزرا اقتصادي معاونیت زیاتوي، چې په ۱۴ پروژو کې یو لړ تعدیلونه راغلل او همداراز د شپږو پروژو په تړاو ټاکل شویو کمېټو ته دنده وسپارل شوې، چې د قیمتونو په اړه له ګټونکو شرکتونو سره خبرې وکړي.

طالبانو ویلي، چې د دوو پروژو قراردادونه له دې امله لغوه شوي چې ګټونکي شرکتونه په ټاکل شویو قیمتونو د پروژو عملي کولو ته حاضر نه وو او پرېکړه شوې چې دغه پروژې به بیاځلې ازادې داوطلبۍ ته وړاندې شي او یاد شرکتونه به د محرومیت کمېټې ته معرفي شي.

د طالبانو د پېښو پر وړاندې د مبارزې ادارې ویاند محمد یوسف حماد ویلي، چې په تېرو ۲۴ ساعتونو کې په کابل، کاپیسا، پروان، پنجشیر، پکتیا، پکتیکا، خوست، لوګر، میدان وردګ، زابل، ارزګان، غور، بادغیس، سمنګان، سرپل، فاریاب، بغلان، بدخشان، کونړ او لغمان ولایتونو کې د سېلابونو، بارانونو، تالندې او برېښنا له امله د ځاني زیان ترڅنګ ۱۳۹ کورنه په بشپړ او ۳۹۴ کورنه په نسبي ډول ویجاړ شوي دي.

په ورته مهال د طالبانو د ټولګټو چارو وزارت ویلي، چې په تېرو څو ورځو کې د دوامداره بارانونو او سېلابونو راوتلو له امله، د سمنګان ولایت د دره صوف ـ بلخ، په بغلان کې د کابل ـ شمال عمومي لاره او په پکتیا کې د ګردیز ـ خوست تړل شوې لار بېرته د ترافیکو پر مخ پرانېستل شوې، خو په سمنګان ولایت کې د ایبک ـ روی دواب لاره لا هم د موټرو د تګ راتګ پرمخ تړلې پاتې ده.

یاد وزارت ویلي، چې په نورستان ولایت کې د پیروک کوتل لاره هم د واورې ښویدنې له‌امله له تېرو څو ورځو راهیسې د تګ راتګ پرمخ تړلي ده.

د ۲۰۲۶ کال د مارچ پر۲۳مه، د هاروارډ پوهنتون د مذاکراتو پروګرام ملاله یوسفزۍ او د ملاله فنډ د ملاتړ او پالیسۍ مدیره ګیسو یاري یوې غونډې ته بللې وې. وروسته ملاله یوسفزۍ او ګیسو یاري د ګډونوالو سره په بحث کې شاملې شوې او د غونډې د برخه والو پوښتنې یې ځواب کړې.

ملالې یوسفزۍ وویل چې د طالبانو په بیا واکمنېدو سره په افغانستان کې د ښځو او نجونو وضعیت ډېر خراب شوی او هغوی له خپلو بنسټیزو حقونو بې برخې شوې دي.

هغې زیاته کړه چې د خبرو اترو په میز کې د ښځو او نجونو حضور باید تضمین شي.

د سولې نوبل جایزې ګټونکې وویل: «کله چې نیمايي نفوس له پرمختګه بې برخې وي، تاسې نه شئ کولی د یوې ټولنې راتلونکې وټاکئ».

هغې څرګنده کړه چې پر ښځو د طالبانو بندیزونه زیاتره وخت د کلتوري او دیني مسایلو په توګه ګڼل کېږي، خو دا په داسې حال کې ده، چې افغانې ښځې د افغان کلتور استازیتوب کوي او همدا ښځې دي، چې له طالبانو سره مبارزه کوي.

د یوسفزۍ په وینا، طالبانو د ۲۰۲۱ کال د دوحې په ناسته کې وویل، چې ښځې به په دې مجلس کې نه وي او د ملګرو ملتونو استازو دغه غوښتنه ومنله.

نوموړې وویل چې د افغان ښځو غږ باید واورېدل شي او له طالبانو سره په خبرو اترو کې پرې جوړجاړی ونه شي.

د طالبانو تر واک لاندې ملي تلویزیون په نورستان کې د طالبانو امنیه قوماندان اختر محمد مزمل یو ویډیويي پیغام خپور کړی او نوموړی پکې وايي، چې په نورستان کې هېڅ ستونزه نشته او د دغه ولایت اوسیدونکي د دښمن پر وړاندې ددوی ترڅنګ ولاړ دي.

اخترمحمد مزمل زیاته کړې: « دلته په لویدېز نورستان کې هېڅ ډول ستونزه نه‌شته. د خپلې خاورې دفاع ته چمتو یو. د نورستان ولسونه له موږ سره اوږه پر اوږه د دښمن په مقابله کې ولاړ دي».

نوموړي د کامدېش ولسوالۍ د اصلي لارې د امنیت او پرانېستلو په اړه هېڅ یادونه نه ده کړي.

د طالبانو دغه امنیه قوماندان دغه څرګندونې پر داسې مهال کړې، چې د نورستان د کامدېش او برګمټال ولسوالیو اصلي لارې د پاکستاني ځواکونو د ډزو له امله تړل شوې دي او طالبانو ویلي، چې یادو ولسوالیو ته د بدیلو لارو پر جوړولو کار روان دی.