یو روسی وزیر وايي ازبکستان له طالبانو سره د اړیکو پراختیا په برخه کې مهم شریک دی

یاد ریاست زیاته کړې ده، چې یاد سېلابونه د بغلان ولایت په مرکز پلخمري، دوشي او دهنه غوري ولسوالیو کې راوتلي دي. تر دې وړاندې د پلخمري ځایي اوسېدونکو ویلي و، چې د کرکر، افسوټر، قول‌اهن‌دره او کارته عبدالرحمان سیمې تر ټولو ډېرې زیانمنې شوې دي. د معلوماتو له مخې؛ سېلاب د سې‌شنبې په شپه شاوخوا اته بجې راوتلی دی.

ورته مهال په لوګر کې هم د طالبانو مرستیال والي محمدانور دین‌پرور خبر ورکړی، چې په دغه ولایت کې وروستیو سختو ورښتونو او سېلابونو شاوخوا ۳۰۰ کورونه او ۳زره جریبه کرنیزه ځمکه ویجاړه کړې ده.

له بل پلوه د طالبانو د هواپوهنې ادارې خبر ورکړی، چې په ۳۳ ولایتونو کې (د روانې وري میاشتې له ۱۲مې تر ۱۵مې) د شړکنده باران، تالندې برېښنا، تېزو سېلیو او سېلابونو راوتو اټکل شوی دی.

د یادې موسسې مسوول کریم‌الله صافی وايي، چې دغه پېسې په برېتانیا او امریکا کې افغانانو د همدې مرستې لپاره ورته لېږلې وې. نوموړي ویلي، چې د ورته نورو کورونو د جوړېدو پلان هم لري.

هغه زلزله ځپلو چې یاد کورونه یې تر لاسه کړي د نورو بې‌ځایه شویو کورنیو لپاره یې هم د سرپناه پر برابرولو ټینګار وکړ. د طالبانو د نورګل ولسوال عبدالظاهر وايي، چې په څوکۍ او نورګل ولسوالۍ کې یې د ۳۵۰ کورونو له ډلې ۲۵۹ جوړ کړي او په نږدې راتلونکې کې به ګڼ نور کورونه هم ګټې اخیستنې ته وسپاري.

د کونړ نورګل او څوکۍ ولسوالۍ تر ټولو ډېر زلزلې ځپلې دي، چې له امله یې ګڼې کورنۍ د کونړ په بېلابېلو سیمو کې په لنډمهاله مېشت غالو کې ځای پرځای شوې دي. د زلزلې او جګړې له کبله بې‌ځایه شوې کورنۍ دا مهال له ګڼو ستونزو سره مخ دي، چې لویه هغه یې د سرپناه نشتوالی ښودل شوی دی.

سیاوش د چهارشنبې په ورځ، د ټولنیزو رسنیو له لارې، د افغانستان د «جنسیتي اپارتاید» په رسمیت پېژندلو او د اروپایي ټولنې د طالبانو سره د دیپلوماتیکو اړیکو د بندیدو غوښتنه وکړه.

هغه وویل چې له تېرو شاوخوا ۱۶۰۰ورځو راهیسې افغانې ښځې او نجونې له زده‌کړې او کار څخه محرومې دي، خو نړیواله ټولنه، په ځانګړي ډول اروپایي ټولنه، لا هم دا وضعیت د جنسیتي اپارتاید په توګه نه دی پېژندلی.

سیاوش له اروپایي هېوادونو پوښتنه کړې چې «څه ته انتظار کوي څو دا وضعیت په رسمي توګه د جنسیتي اپارتاید په توګه وپیژني.»

هغه ټینګار کړی چې دا اعتراض د یوې اوږدې مبارزې پیل دی او په راتلونکي کې به د عدالت غوښتنې لپاره اروپایي ښارونو ته سفرونه وکړي.

د طالبانو له واکمنۍ وروسته، په افغانستان کې پر ښځو سخت محدودیتونه لګېدلي او دوی له زده‌کړې، کار او عامه ژوند څخه محرومې شوي دي.

په ورته وخت کې، د ملګرو ملتونو کارپوهانو د طالبانو په اړه سیاستونه «د انسانیت پر ضد جرم» بللي او احتمال یې ورکړی چې دا اقدامات د جنسیتي اپارتاید نمونه وي.

افغان ښځې دغه سیاستونه د جنسیتي اپارتاید روښانه مثال ګڼي او د نړیوالې ټولنې له خوا د پېژندنې او د جرم په توګه د منلو غوښتنه کوي.

د «ګلاسګو افغان یونایټډ» ټولنې له خوا د ترسره شوې غونډې په اړه ویل شوي، چې په دې مراسمو کې مېلمانه، ویناوال او هنرمندان د هغو هېوادونو له فرهنګي سیمو سره تړلي وو چې د نوروز دود لري.

د غونډې د تنظیموونکو په وینا، د نوروز او د پسرلي د رارسېدو په مناسبت دا مراسم د کډوالوټولنو د فرهنګي میراث د ساتنې او د دوی د ټولنیزو اړیکو د پیاوړتیا لپاره جوړ شوي وو.

په دې غونډه کې ویناوالو د نوروز د ارزښت په اړه خبرې وکړې او ګډونوالو ته د دودیزې موسیقۍ پروګرام وړاندې شو چې د ګډو فرهنګي ارزښتونو او میراث څرګندونه یې کوله.

د غونډې د تنظیموونکو په وینا، نوروز یوازې د نوي کال د پیل نښه نه ده، بلکې د کډوالوټولنو لپاره د یووالي، فرهنګي تنوع او د راتلونکي لپاره د هیلې د څرګندونې یوه مهمه موقع هم ده.

د الشرع د دفتر په اعلامیه کې راغلي چې د برېټانیا پاچا د سوریې له خلکو څخه د ملاتړ او د دغه هېواد د بیا رغونې پر اړتیا ټینګار کړی دی.

دا له هغه وروسته د الشرع لومړنی رسمي سفر دی چې په ۲۰۲۴ کال کې د بشار اسد رژیم نسکور شو. هغه د دې سفر پر مهال د برېټانیا له لومړي وزیر کی‌یر سټارمر سره هم وکتل او د سیمې پر مهمو مسایلو او دوه اړخیزو همکاریو یې خبرې وکړې.

سټارمر د داعش پر وړاندې د سوریې د حکومت د اقداماتو هرکلی وکړ او د «لا نږدې همکارۍ» پر اړتیا یې ټینګار وکړ. په ځانګړې توګه د ناقانونه کډوالو د بېرته ستنولو، د سرحدونو د امنیت د پیاوړتیا او د انساني قاچاق پر ضد د مبارزې په برخو کې یې سره په همکاریو خبرې وکړې. دواړو لورو همدارنګه د ایران پر وړاندې د امریکا او اسراییل د جګړې او د هُرمز تنګي د بیا پرانیستلو په اړه هم بحث وکړ.

برېټانیا د ۲۰۲۵ کال په جولای میاشت کې له سوریې سره خپلې ډیپلوماټیکې اړیکې بېرته پيل کړې. دا ګام د سیاسي بدلون د ملاتړ، د اقتصادي بیارغونې د مرستې او د ناقانونه کډوالۍ د کمولو په موخه اخیستل شوی و. د ۲۰۱۱ او ۲۰۲۱ کلونو ترمنځ، د سوریې د کورنۍ جګړې وروسته نږدې ۳۱ زره سوری وګړو په برېتانیا کې پناه واخیسته.

لندن ته له سفر مخکې، الشرع په برلین کې د جرمني له لومړي وزیر فرېدریښ مېرڅ سره وکتل. جرمني په اروپایي ټولنه کې د سوریایي کډوالو تر ټولو لویه کوربه ټولنه ده. دواړو لورو په برلین کې هوکړه وکړه چې شاوخوا ۸۰ سلنه هغه سوریان چې په دغه هېواد کې مېشت دي، د راتلونکو درېیو کلونو په ترڅ کې به خپل هېواد ته بېرته ستانه شي.

د الشرع دا اروپایي سفر په داسې حال کې ترسره کېږي چې سوریه هڅه کوي د کلونو انزوا وروسته خپل نړیوال دریځ پیاوړی کړي او د هېواد د بیارغونې لپاره د لوېدیځ ملاتړ تر لاسه کړي.