په اندونیزیا کې د طالبانو سفارت ویلي، چې د دغه ډلې سفیر سعدالله بلوچ د ازبکستان د سفیر اویبیک اشونوف سره په لیدنه کې د دوه اړخیزو اړیکو پر پیاوړتیا، اقتصادي او سوداګریزو همکاریو او سیمهییز اتصال او ټرانزيټ خبرې کړې دي.
د طالبانو یاد سفارت د پنجشنبې په ورځ (د وري ۱۳مه) زیاته کړې، چې په دغه لیدنه کې پر افغانستان د پاکستان د بریدونو په اړه هم بحث شوی او «د افغانستان د ملي حاکمیت او ځمکنۍ بشپړتیا پر درناوي» یې ټینګار کړی.
د روسیې ټرانسپورت وزیر انډري نیکېټین ازبکستان د طالبانو سره د اړیکو پراختیا لپاره یو مهم شریک وباله. هغه زیاته کړې، چې «ازبکستان د خپلواکو هېوادونو د ګډو ګټو په ټولنه کې زموږ شریک دی او د افغانستان سره د اړیکو په پراختیا کې هم یو مهم شریک دی».
هغه د چهارشنبې په ورځ (د وري ۱۲مه) په سنپترزبورګ کې یوې خبري غونډې ته وویل: «ازبکستان د خپلواکو هېوادونو د ګډو ګټو په ټولنه کې زموږ شریک دی او له افغانستان سره د اړیکو په پراختیا کې یو مهم شریک هم دی».
هغه زیاته کړه: «موږ د افغان-ټرانس دهلېز پراختیا لپاره ګډه همکاري رامنځته کوو». دغه روسي چارواکي وویل، په ازبکستان کې ډېرې پروژې روانې دي او روسیه تمه لري چې روسي شرکتونه به په دغه پروژو کې برخه واخلي.
انډري نیکیټین په ځانګړي ډول د افغان-ترانس اورګاډي (رېل پټلۍ) پروژه یاده کړه. له دې مخکې د ازبکستان ولسمشر شوکت میرضیایف د افغان-ترانس د اورګاډي پروژې د امکان سنجۍ نړۍوال هوکړهلیک لاسلیک کړی و.
دغه هوکړهلیک د افغانستان، ازبکستان او پاکستان ترمنځ د سیمې د ترانسپورټي دهلېز چوکاټ ټاکي.
په بغلان کې د طالبانو تر واک لاندې د پېښو پر وړاندې د مبارزې ریاست خبر ورکړی، چې په دغه ولایت کې د سختو سېلابونو له امله یو کس مړ او یو بل ټپي شوی دی. د یاد ریاست په وینا؛ دغه سېلابونو تر سلو ډېر کورونه ویجاړ کړي دي.
یاد ریاست زیاته کړې ده، چې یاد سېلابونه د بغلان ولایت په مرکز پلخمري، دوشي او دهنه غوري ولسوالیو کې راوتلي دي. تر دې وړاندې د پلخمري ځایي اوسېدونکو ویلي و، چې د کرکر، افسوټر، قولاهندره او کارته عبدالرحمان سیمې تر ټولو ډېرې زیانمنې شوې دي. د معلوماتو له مخې؛ سېلاب د سېشنبې په شپه شاوخوا اته بجې راوتلی دی.
ورته مهال په لوګر کې هم د طالبانو مرستیال والي محمدانور دینپرور خبر ورکړی، چې په دغه ولایت کې وروستیو سختو ورښتونو او سېلابونو شاوخوا ۳۰۰ کورونه او ۳زره جریبه کرنیزه ځمکه ویجاړه کړې ده.
له بل پلوه د طالبانو د هواپوهنې ادارې خبر ورکړی، چې په ۳۳ ولایتونو کې (د روانې وري میاشتې له ۱۲مې تر ۱۵مې) د شړکنده باران، تالندې برېښنا، تېزو سېلیو او سېلابونو راوتو اټکل شوی دی.
په کونړ کې د نورګل ولسوالۍ لپاره د طالبانو ولسوال عبدالظاهر وايي، چې یوې موسسې د یادې ولسوالۍ په مزار دره کې یوشمېر زلزله ځپلو ته ۱۵ کورونه جوړ او ګټې اخیستنې ته وسپارل. د هغه په وینا؛ دغه کورونه د «قدم» په نوم یوې مرستندویه ادارې د ۱۰ مېلیونه افغانۍ په لګښت جوړ کړي دي.
د یادې موسسې مسوول کریمالله صافی وايي، چې دغه پېسې په برېتانیا او امریکا کې افغانانو د همدې مرستې لپاره ورته لېږلې وې. نوموړي ویلي، چې د ورته نورو کورونو د جوړېدو پلان هم لري.
هغه زلزله ځپلو چې یاد کورونه یې تر لاسه کړي د نورو بېځایه شویو کورنیو لپاره یې هم د سرپناه پر برابرولو ټینګار وکړ. د طالبانو د نورګل ولسوال عبدالظاهر وايي، چې په څوکۍ او نورګل ولسوالۍ کې یې د ۳۵۰ کورونو له ډلې ۲۵۹ جوړ کړي او په نږدې راتلونکې کې به ګڼ نور کورونه هم ګټې اخیستنې ته وسپاري.
د کونړ نورګل او څوکۍ ولسوالۍ تر ټولو ډېر زلزلې ځپلې دي، چې له امله یې ګڼې کورنۍ د کونړ په بېلابېلو سیمو کې په لنډمهاله مېشت غالو کې ځای پرځای شوې دي. د زلزلې او جګړې له کبله بېځایه شوې کورنۍ دا مهال له ګڼو ستونزو سره مخ دي، چې لویه هغه یې د سرپناه نشتوالی ښودل شوی دی.
د افغانستان پخوانی د ولسي جرګې غړی، بکتاش سیاوش د افغان مېرمنو د حقونو د ملاتړ په موخه د اروپایي پارلمان په وړاندې په بروکسل کې د اعتراض خیمه وهلې ده.
سیاوش د چهارشنبې په ورځ، د ټولنیزو رسنیو له لارې، د افغانستان د «جنسیتي اپارتاید» په رسمیت پېژندلو او د اروپایي ټولنې د طالبانو سره د دیپلوماتیکو اړیکو د بندیدو غوښتنه وکړه.
هغه وویل چې له تېرو شاوخوا ۱۶۰۰ورځو راهیسې افغانې ښځې او نجونې له زدهکړې او کار څخه محرومې دي، خو نړیواله ټولنه، په ځانګړي ډول اروپایي ټولنه، لا هم دا وضعیت د جنسیتي اپارتاید په توګه نه دی پېژندلی.
سیاوش له اروپایي هېوادونو پوښتنه کړې چې «څه ته انتظار کوي څو دا وضعیت په رسمي توګه د جنسیتي اپارتاید په توګه وپیژني.»
هغه ټینګار کړی چې دا اعتراض د یوې اوږدې مبارزې پیل دی او په راتلونکي کې به د عدالت غوښتنې لپاره اروپایي ښارونو ته سفرونه وکړي.
د طالبانو له واکمنۍ وروسته، په افغانستان کې پر ښځو سخت محدودیتونه لګېدلي او دوی له زدهکړې، کار او عامه ژوند څخه محرومې شوي دي.
په ورته وخت کې، د ملګرو ملتونو کارپوهانو د طالبانو په اړه سیاستونه «د انسانیت پر ضد جرم» بللي او احتمال یې ورکړی چې دا اقدامات د جنسیتي اپارتاید نمونه وي.
افغان ښځې دغه سیاستونه د جنسیتي اپارتاید روښانه مثال ګڼي او د نړیوالې ټولنې له خوا د پېژندنې او د جرم په توګه د منلو غوښتنه کوي.
په سکاټلینډ کې د افغان کډوالو د ملاتړ یوې ټولنه او د تاجکستان سفارت په یوه ګډه غونډه کې د نوروز جشن ونمانځه.
د «ګلاسګو افغان یونایټډ» ټولنې له خوا د ترسره شوې غونډې په اړه ویل شوي، چې په دې مراسمو کې مېلمانه، ویناوال او هنرمندان د هغو هېوادونو له فرهنګي سیمو سره تړلي وو چې د نوروز دود لري.
د غونډې د تنظیموونکو په وینا، د نوروز او د پسرلي د رارسېدو په مناسبت دا مراسم د کډوالوټولنو د فرهنګي میراث د ساتنې او د دوی د ټولنیزو اړیکو د پیاوړتیا لپاره جوړ شوي وو.
په دې غونډه کې ویناوالو د نوروز د ارزښت په اړه خبرې وکړې او ګډونوالو ته د دودیزې موسیقۍ پروګرام وړاندې شو چې د ګډو فرهنګي ارزښتونو او میراث څرګندونه یې کوله.
د غونډې د تنظیموونکو په وینا، نوروز یوازې د نوي کال د پیل نښه نه ده، بلکې د کډوالوټولنو لپاره د یووالي، فرهنګي تنوع او د راتلونکي لپاره د هیلې د څرګندونې یوه مهمه موقع هم ده.