په بنو کې د یوې چاودنې له امله ۵ کسان وژل شوي او د پولیسو په ګډون ۱۳ نور ټپيان دي

مشال راډیو چې د خېبر پښتونخوا او قبایلي سیمو لپاره یې فعالیت کاوه د مارچ په ۳۱مه نېټه اعلان وکړ، چې د بودجې د نشتوالي له کبله یې خپلې خپرونې وتړلې. پر افغانستان واکمن طالبان د رسنیو له ازادۍ جدي ستونزه لري او په افغانستان کې یې د مشال راډیو تر څنګ د ګڼو خصوصي رسنیو فعالیتونه بند کړي وو.

طالبانو په افغانستان کې د بیان ازادۍ فضا سخته محدوده کړې او د خبریالانو په ګډون یې په عامو خلکو باندې سخت بندیزونه لګولي دي.

اوس مهال د افغانستان دننه رسنۍ د طالبانو له لوري سانسور دي او یوازې جلا وطنه افغان رسنۍ په ازاده توګه د هېواد دننه پېښېدونکي مسایل په ازاده توګه رسنیز کولای شي.

طالبان جلا وطنه افغان رسنۍ هم تر سخت څار لاندې لري او له خلکو غواړي، چې دا رسنۍ ونه‌څاري.

تازه په هلمند کې د طالبانو والي خلکو ته سپارښتنه کړې، چې د افغانستان انټرنشنل ټلوېزیوني خپرونو څخه ځانونه لیرې وساتي.

دې راډیو په خپل راپور کې لیکلي، چې مشال راډیو د ۲۰۱۰ز کال د جنورۍ پر ۱۵مه د قبایلي سیمو، خیبر پښتونخوا د بلوچستان پښتون مېشتو سیمو او د ډېورنډ له کرښې سره د افغانستان پښتون مېشتو ولایتونو ولسونو ته خپرونې پیل کړې.

مشال راډیو د ازادې اروپا راډیو د پښتو ژبې څانګه وه چې مرکزي دفتر یې د چېک جمهوریت په پلازمېنه پراګ کې دی.

دغه جرګه د سې شنبې په ورځ د وري پر ۱۱مه، په پیښور کې وشوه. په دې جرګه کې د خیبرپښتونخوا پخوانیو سیاسي څېرو، قومي مشرانو، سوداګرو، دیني علماوو، خبریالانو او د مدني ټولنې استازو ګډون کړی و.

د دې غونډې جوړوونکو ویلي، د جرګې موخه د دواړو هېوادونو ترمنځ د سولې او ثبات لپاره ګډه لار پیدا کول او د خبرو اترو او تفاهم فرهنګ ته وده ورکول دي.

د مسلم لیګ ګوند جګپوړي غړي ارباب خضر حیات په وینا، دغه جرګه په دواړو هېوادونو کې د امن په اړه رابلل شوې ده.

د جرګې یو بل ګډون وال هیله څرګنده کړه چې دا جرګه به نتیجه ورکړي او امن به راولي.

د پاکستان او افغان طالبانو ترمنځ ترینګلتیا له څو میاشتو راهیسې روانه ده او په دې وروستیو کې د پاکستان له خوا د کابل په شمول د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې د هوایي بریدونو له امله ګڼ ملکي کسان وژل شوي دي.

پاکستان طالبان تورنوي چې د وسله والو ډلو، په ځانګړي ډول تحریک طالبان پاکستان، ملاتړي دي، خو طالبانو تل دا تورونه رد کړي دي.

اسلام اباد د بریدونو د پای ته رسېدو شرط له دې ډلو د طالبانو ، نه ملاتړ ګڼي، خو طالبان ټینګار کوي چې دا موضوع په دوی پورې اړه نه لري او د وسله والو ډلو حضور او بریدیونه د پاکستان داخلي مساله ده.

د جرګې تنظیموونکی ارباب شهزاد د افغانستان انټرنشنل پښتو همکار رفعت الله اورکزي ته وویل: «د روانې جګړې له امله دواړو خواوو ته مرګ‌ژوبله او زیانونه اوښتي دي.»

هغه زیاته کړه: «پاکستان او افغانستان تر منځ ځانګړی تړون شته، زمونږ دود، دستور او مذهب یو دی. موږ نه شو کولی اوږدې جګړې وزغمو، له همدې امله موږ د دواړو هېوادونو تر منځ د سولې لپاره دا امن جرګه راوغوښته.»

ښاغلي شهزاد وویل، جګړه د حل لار نه ده. موږ یو بل سره پیژنو او په جرګه کې هڅه کوو چې داسې وړاندیزونه وړاندې شي چې روانې شخړې ته د پای ټکی کېښودل شي.

نوموړي زیاته کړه: «ستونزې په یوه ناسته نه حل کیږي، موږ به له جرګې وروسته بیا سره کینو او د امن لپاره به دوامداره هڅې وکړو.»

دا جرګه په داسې وخت کې ترسره کیږي چې د پاکستان او افغانستان ترمنځ سوداګري او د تګ راتګ لارې د تیر کال د اکتوبر راهیسې تړل شوې دي. د جرګې پریکړې به وروسته د دواړو هېوادونو حکومتونو ته وړاندې او د عملي کولو لپاره سپارل کیږي.

یاده اداره وایي، د کورونو او دېوالونو د نړېدو په پېښو کې ۱۴ ماشومان، درې ښځې او یو سړی مړه شوي دي. همداراز په ټپیانو کې ۳۳ ښځې او ۷ ماشومان شامل دي. د خېبر پښتونخوا د حکومتي چارواکو په وینا، د مرګ‌ژوبلې ډېره برخه په بنو ولسوالۍ کې اوښتې چې هلته د ۷ ماشومانو په ګډون یوه ښځه مړه شوې ده.

له دې سره، په اېبټ‌اباد، پېښور، کوهاټ، بټګرام او شمالي وزیرستان کې د دغه تلفاتو د سیمو په نوملړ کې شاملې دي.

د شمېرو له‌مخې، ټول‌ټال په خېبر پښتونخوا کې ۶۰ کورونه نړېدلي چې نیمایي برخه یې په بنو ولسوالۍ کې دي.

د خېبر پښتونخوا حکومت خبرداری ورکړی، چې په دې ایالت کې د بارانونو لړۍ لا هم روانه ده او د اپرېل له لومړۍ څخه د اپرېل تر څلورمې پورې به د ورښتونو بله څپه هم پیل شي.