د پاکستان او طالبانو ترمنځ د کړکېچ په زیاتېدو او له دغه هېواده د افغان کډوالو د اېستلو لړۍ او محدودیتونو پر دوام په بلوچستان کې له زدهکړو بېبرخې یوشمېر افغان زدهکوونکې خپل راتلونکي ته اندېښمنې دي. دوی د پاکستان له حکومته د زدهکړو د دوام غوښتنه کوي.
۱۲کلنه دوردانه چې د کویټې ختیځ بای پاس قادراباد په سیمه کې د افغان کډوالو په کلي اوسېږي وايي:« ژوند مو له کړاوونو ډک دی، دلته په کلي کې د ملګرو ملتونو د کډوالو ادارې لهخوا یو ښوونځی جوړ شوی و، د کلي له نورو نجونو سره به ورتلم؛ خو له تېرکال راهيسې یاد ښوونځی تړل شوی. ښوونکي مو بېرته خپل هېواد ته ستانه شوي او هغه ملګرې مې چې ښوونځي ته راسره تلې؛ هغه هم ولاړې اوس مو کلی بیخي تش شوی».
هغه شکایت کوي، چې په دولتي او خصوصي ښوونځيو کې یې داخله نهکېږي؛ ځکه چې ترې د زېږېدو اسناد او یاهم د مور او پلار شناختي کارټونه غواړي. نوموړې زیاته کړه:« شپږم ټولګي کې وم، چې ښوونځی مو وتړل شو. کله چې دلته د ژمي تر رخصتۍ وروسته نوی ښوونیز کال پیل شو پلار ته مې وويل، چې زه زدهکړې کول غواړم پلار مې تر لسو زیات ښوونځي وکتل؛ خو ټولو هغو له داخلې او نوم لیکنې انکار وکړ او ویې ويل، چې له اسنادو پرته نهشو کولی داخله درکړو».
دوردانې وویل:« زه اوس نهیلې شوې يم؛ زه نور زدهکړې نهشمه کولای او که خپل هېواد ته هم ستنه شم؛ هلته خو هسې هم د نجونو پر زدهکړو بندیز لګېدلی دی».
دا یوازې د دوردانې کیسه نه ده؛ بلکې په بلوچستان کې مېشت د هر افغان کډوال ماشوم کیسه ده. دې ته ورته یوه بله کیسه په غوثاباد سیمې کې د مېشتې افغان زدهکوونکې نجیبې هم ده، هغې افغانستان انټرنشنل پښتو ته وويل:« هره ورځ سهار ماشومان چې د ښوونځيو په جامو کې ښوونځيو ته ځي، خوا مې پرې بده شي او احساس کوم چې موږ افغانان ولې له زدهکړو بېبرخې یو».
نجیبې زیاته کړه:« زدهکړې مې نیمګړې پاتې شوې، دلته په کویټه کې چې کوم د افغان کډوالو لپاره جوړې شوې د زدهکړو ادارې وې؛ هغه وتړل شوې او په دولتي او خصوصي ښوونځيو کې هم د زدهکړو اجازه نهشته».
یاده دې وي، چې تېر کال په بلوچستان کې د افغان کډوالو لپاره جوړ شوي ښوونځي او پوهنځي د حکومت لهخوا وتړل شول چې له امله یې ګڼ افغان کډوال زدهکوونکي له زدهکړو بېبرخې شول.
