د پاکستان د سنا مجلس اقتصادي چارو کمیټې په راپور کې راغلي، پر پاکستان ۸۱زره مېلیارده پور دی چې د پاکستان د نفوس له مخې هر پاکستانی وګړی ۳۲۵زره پوروړی دی. یادې کمیټې دغه راپور د بهرنیو او کورنیو پورونو په ګډون د نړۍوال وجهي صندوق پورونو په اړه په یوې جوړې شوې ناسته کې وړاندې کړی.
د راپور له مخې؛ د پاکستان ټول پور ۸۱زره مېلیارده روپۍ دی، چې له دې ډلې ۲۶زره مېلیارده روپۍ بهرنی او ۵۵زره مېلیارده سیمهییز پور دی. یادې کمیټې ویلي، چې د ۲۵۰ مېلیونه نفوس له مخې هر پاکستانی وګړی ۳۲۵زره روپۍ پوروړی دی.
د پاکستان تر ولکې لاندې د جمو او کشمیر سترې محکمې د یوې پرېکړې له مخې ویلي، که څه هم افغان کډوال خپل هېواد ته د بېرته ستنولو له پالیسیو سره سم له پاکستان نه د اېستلو له ګواښ سره مخ دي؛ خو له قانوني پروسې پرته یې نیول او اېستل منعه دي.
یادې محکمې حکومت ته سپارښتنه کړې، چې ژر تر ژر دې د دغه قضیو د تنظیمولو لپاره قانوني تګلاره جوړه کړي. قاضي سید شاهد بهار په یوه پرېکړه کې د هغو درېیو افغان کډوالو د قضیو ملاتړ کړی، چې له دغه هېواده د اېستلو له ګواښ سره مخ دي.
عریضه کوونکو ویلي، چې دوی له لسیزو راهیسې د پاکستان تر ولکې لاندې کشمیر کې د اوسېدو قانوني اسناد لري؛ خو بیا هم پولیسو له کوم قانوني دلیل پرته نیولي او اوس د اېستلو له ګواښ سره مخ دي.
د پاکستان ډان ورځپاڼې په دې اړه په خپل راپور کې د حکومت له قوله ویلي، چې افغان کډوال د احتیاطي اقدام په توګه د یوې پراخې بېرته ستنېدنې پالیسۍ له مخې نیول کېږي. د پاکستان حکومت دا هم منلې، چې پر یادو کسانو کوم ځانګړي جنايي تورونه نهدي لګول شوي.
د محکمې په پرېکړه کې راغلي، چې د اېستلو دغه لړۍ باید د ویزو او اسنادو له لغوه کېدو وروسته ترسره شي او دغه بهیر باید له قانون سره سم وي. محکمې زیاته کړې: «پرته له رسمي قانوني پروسې خپلسرې نیول یا غیر رسمي اېستل ناقانونه کړنه ده».
د محکمې په پرېکړه کې ټینګار شوی، چې کورنۍ اړیکې لکه د افغانانو او ځايي خلکو ترمنځ ودونه باید د اساسي قانون له مخې خوندي شي؛ ځکه دا د کورني ژوند د ساتنې برخه ده. محکمې حکومت ته په وړاندیز کې ویلي: «دغه ډول قضیې باید په ډېرې څېرنې او انساني چلند سره وڅېړل شي، نه دا چې په ټولیز ډول دې ټول کډوال بېرته واستول شي».
په جلاوطنۍ کې د افغانانو عالي شورا په یوه اعلامیه کې پر نړۍوالو مرستندویه ادارو، د بشري حقونو پر بنسټونو او د کډوالو چارو پر سازمانونو نیوکه کړې، چې له افغان کډوالو سره د پاکستان د ظلم په اړه چوپ دي. یادې شورا ویلي، په پاکستان کې افغان کډوال له سپکاوي او ناوړه چلند سره مخ دي.
یادې شورا د جمعې په ورځ په یوې اعلامیه کې ویلي، چې زرګونه افغان کډوال په پاکستان کې له جبري اېستلو، سپکاوي، ناوړه چلند، ظلم او د بشري حقونو له ښکاره سرغړونو سره مخ دي. دوی په دې اړه د نړۍوالو ادارو چوپتیا حیرانوونکې او د اندېښنې وړ بللې ده.
نوموړې شورا ویلي: «نن موږ له نړۍ په لوړ غږ پوښتنه کوو، ملګري ملتونه، د ملګرو ملتونو د کډوالو عالي کمېشنري، د کډوالو نړۍوال سازمان، یونېسف، د بښنې نړۍوال سازمان، د بشري حقونو څار اداره او ورته نور بسټونه چېرې دي؟ ایا د دوی دنده یوازې د خبرپاڼې خپرول دي؟ ایا د افغانانو کړاو د عملي اقدام ارزښت نهلري؟»
دغه شورا ویلي، چې په پاکستان کې افغان کډوال د امنیت له نشتوالي او د انتخابونو له اساسي حقونو بېبرخې دي. دوی لیکلي: «کورنۍ ټوټې ټوټې شوې دي، ماشومان په وېره او نهیلۍ کې ژوند کوي او خلک یوازې د کډوالۍ جرم له امله له غیرانساني چلند سره مخ دي».
یادې شورا د نړۍ او اړوندو ادارو چوپتیا د ظلم سره د ملګرتیا په معنا یاده کړې او غوښتنه یې کړې، چې د پاکستان د ظلم په اړه غږ پورته کړي او د افغان کډوالو ملاتړ وکړي. دوی لیکلي: «دا یو جدي او نړۍوال غږ دی، چی نړۍوال بنسټونه، ازادې رسنۍ، د بشري حقونو مدافعین او د نړۍ ټول ويښ وجدانونه چوپتیا ماته کړي او د دغه ظلم پر وړاندې ودرېږي».
د پاکستان د بشري حقونو شورا د پاکستان د حکومت له لوري د پټرول او ډیزل په بیو کې د وروستي زیاتوالي په اړه شدیده اندېښنه او «اصولي اعتراض» څرګند کړی دی. دغې شورا د پاکستان له حکومت څخه غوښتي چې پر خپلې کړې پرېکړې بیا کتنه وکړي، ګنې اقتصادي بېثباتي به رامنځته شي.
دغې شورا د پنجشنبې په ورځ (د وري ۱۳مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، په دغه هېواد کې د نفتي موادو بیې د تاریخ تر ټولو لوړې کچې ته د رسولو پرېکړه په داسې وخت کې شوې چې پاکستانی ولس لا له وړاندې له سختې ګرانۍ او اقتصادي فشار سره مخ دی.
د پاکستان د بشري حقونو شورا زیاته کړې: «د سیمهییزو یا نړیوالو ترینګلتیاوو په پلمه په بیو کې دومره غیرمعمولي زیاتوالی مناسب جواز نهلري؛ په ځانګړې توګه په داسې حال کې چې په نړیوال بازار کې د تېلو رسول په بشپړه توګه نهدي بند شوي او هېواد د انرژۍ نورې بديلې سرچینې هم لري».
خبرپاڼه کاږي، د نفتي موادو په بیو کې دومره زیات لوړوالی د پالیسۍ له روڼتیا او د ولسي ګټو له غوښتنو سره سمون نهلري او دا پرېکړه به نهیوازې د انفلاسیون فشار نور هم زیات کړي، بلکې د ټرانسپورټ، د اړتیا وړ توکو او خدماتو په برخو کې د اضافي بار له لارې به د عامو خلکو ورځنی ژوند په مستقیم ډول اغېزمن کړي، چې دا د بنسټیزو بشري حقونو، په ځانګړې توګه د وقار لرونکي ژوند پر معیارونو منفي اغېزې شیندي.
دغې شورا د پاکستان له حکومت څخه غوښتي، چې پر دې پرېکړې سمدستي بیا کتنه وکړي، ولس ته د عملي کېدو وړ اسانتیاوې برابرې کړي او د نفتي موادو د بیو ټاکلو په پروسه کې روڼتیا او ځواب وینه یقیني کړي او همداراز یې خبرداری ورکړی، که داسې ونه شي، نو د خلکو مخ په زیاتېدونکې ناخوښي او اضطراب د ټولنیز او اقتصادي بې ثباتۍ لامل شي او مسوولیت به یې هم پر پالیسي جوړونکو وي.
د یادونې وړ ده، چې د پاکستان حکومت د پنجشنبې په ورځ (د وري ۱۳مه) په منځني ختیځ کې د روان کړکېچ او په نړۍواله کچه د نفتي موادو د بیو د لوړېدو په ترڅ کې په تېره یوه میاشت کې د دویم ځل لپاره د تیلو بیې لوړې کړې.
د تازه اعلان شوې نرخپاڼې لهمخې، د ډیزل په بیه کې څه باندې ۵۴ سلنه ډېروالی راغلی چې په ترڅ کې یې د یو لیټر ډېزل بیه ۵۲۰ او ۳۵ پیسو او د پټرول په بیه کې ۴۲ سلنه ډېروالی راغلی او په ترڅ کې یې د هر لیټر پټرول بیه ۴۵۸ او ۴۰ پیسو ته رسېدلې ده.
د یادونې وړ ده، چې پاکستان د خپلې اړتیا وړ تېل د هُرمز تنګي له لارې تر ډېره له سعودي عربستان او متحده عربي امارات څخه واردوي.
د امریکا د جګړې وزارت ویلي، جنرال رېنډياې جورج به ډېر ژر د پوځ له لوی درستیزۍ ګوښه او ورسره سم به تقاعدۍ ته سوق شي. له دغه اعلان څخه څو ساعته مخکې د امریکا ولسمشر د دغه هېواد لویه څارنواله پامبانډي هم له دندې ګوښه کړه.
د امریکا د جګړې وزارت ویاند د پنجشنبې په روځ (د وري ۱۳مه) د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي: «جنرال رېنډياې جورج به ډېر ژر د پوځ د ۴۱م لوی درستیزۍ له دندې تقاعد شي. د جګړې وزارت د جنرال جورج د هېواد لپاره د څو لسیزو خدمت ستاینه کوي. موږ ورته د تقاعد په ژوند کې نېکې هیلې لرو».
نوموړي د دغې چارې د لامل په تړاو هېڅ وضاحت نهدی ورکړی.
فاکس نیوز بیا د خپلو سرچینو په حواله لیکلي، چې د امریکا د جګړې وزیر پېټ هېګسېټ د پوځ له لوی درستیز جنرال رېنډياې جورج څخه غوښتي چې له خپلې دندې استعفا ورکړي او ورسره تقاعد واخلي.
دغه ۶۲ کلن جنرال د ۲۰۲۳ کال د سپټمبر په ۲۱مه د پوځ د ۴۱م لوی درستیز په توګه ټاکل شوی وو.
ډونالډ ټرمپ د امريکا لویه څارنواله له دندې ګوښه کړه | افغانستان انټرنشنل پښتو
د یادونې وړ ده، چې له دغه اعلان څخه څو ساعته مخکې د امريکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د دغه هېواد لویه څارنواله پام بانډي له دندې ګوښه کړه. د دغې ګوښه کېدنې لامل د هغې پر کړنو د نیوکو زیاتېدل او په ځانګړې توګه د اپسټین اسنادو د خپرېدو څرنګوالی په ګوته شوی او پر ځای یې د هغه مرستیال ټاکل شوی دی.
د ایټالیا د بهرنیو چارو وزارت ویلي، چې د شیلي کیټلسن د تښتولو قضیه د عراقي چارواکو په همکارۍ او په بغداد کې د خپل سفارت له لارې تعقیبوي. دغه خبریاله دوه ورځې مخکې د عراق له پلازمېنې بغداد ښار څخه د ناپېژندو کسانو له لوري تښتول شوې ده.
د ایټالیا بهرنیو چارو وزارت د پنجشنبې په ورځ (د وري۱۳مه) د یوې اعلامیې په خپرولو سره ویلي، چې په بغداد کې د امریکایۍ خبریالې کیټلسن د تښتولو قضیه له نږدې څاري او د دې پېښې د څېړلو او د هغې د خوشې کولو په موخه له عراقي چارواکو سره په همغږۍ کې دی.
د دغه وزارت په اعلامیه کې راغلي، چې د ایټالیا د بهرنیو چارو وزیر انتونیو تاجاني لارښوونه کړې چې دا قضیه دې په مستقیم ډول او په بغداد کې د دغه هېواد د سفارت په همغږۍ وڅارل شي، څو ټول هغه شواهد وڅېړل شي چې د دې خبریالې د خوشې کېدو لامل کېدای شي.
د اعلامیې لهمخې، په بغداد کې د ایټالیا سفیر له عراقي بنسټونو سره په دوامداره توګه په اړیکه کې دی او د بهرنیو چارو وزارت د ویاند دفتر هم له هغې رسنۍ سره په اړیکه کې دی چې کیټلسن ورسره کار کاوه.
کیټلسن په منځني ختیځ او په ځانګړې توګه په عراق او سوریې کې د خبریالۍ ډېره اوږده کاري مخینه لري.
د یادونې وړ ده، چې دغه امریکایۍ خبریاله دوه ورځې مخکې (سېشنبه د وري ۱۱مه) د عراق له پلازمېنې بغداد څخه د ناپېژندو کسانو له لوري تښتول شوې او لا تر اوسه هېڅ یوې ډلې د دغې تښتونې مسوولیت نهدی منلی.