د افغانستان او ازبکستان د خصوصي سکټورونو تر منځ ۱۰ سوداګریز هوکړې لاسلیک شوې

ځينو رسنیو پرون (شنبه د وري ۱۵مه) راپور ورکړ، چې د طالبانو د استخباراتو ادارې د دغې ډلې پر عامې روغتیا وزارت چاپه وهلې او نورجلال جلالي ته ۵ نږدې کسان یې د «اداري فساد» په تړاو نیولي دي. د راپورونو له‌مخې، په نیول شویو کسانو کې د دغه وزارت د اسنادو او ارتباطاتو رييس، د دفتر امر، سکرتر او همداراز د عرایضو مدیر شامل وو.

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت ویاند شرافت زمان د یکشنبې په ورځ (د وري ۱۶مه) په خپله اېکس‌پاڼه دغه راپورونه په کلکه رد کړي او زیاته کړې یې ده: «په دې وروستیو کې د ځینو مغرضو ګمارل شویو رسنیو او اشخاصو له لوري ځینې بې‌بنسټه ادعاوې خپرې شوې دي چې ګواکې تیره ورځ د عامې روغتیا وزارت له دفتر څخه د امنیتي ادارو له لوري ځینې کارکوونکي نیول شوي او وړل شوي دي چې دا ډول معلومات هېڅ ډول حقیقت نه لري او هېڅ داسې کومه پېښه نه ده را منځته شوې چې موږ دا اوازې په کلکه ردوو».

شرافت زمان د فساد پر وړاندې مبارزه د دغه وزارت د مشرتابه له اساسي لومړیتوبونو یاد کړي او ویلي یې دي، په نظام کې د مغرضه اشخاصو او کړنو څخه د مخنیوي په موخه د طالباني ادارو تر منځ همغږي شته او په وینا یې، ځینې وخت په دولتي ادارو کې د شفافیت د لا پیاوړتیا، د اصولو د تطبیق او یا هم د احتمالي سرغړونو د څېړنې په موخه، ځینې کارکوونکي د اړوندو مسوولینو له لوري د همدې ادارې له مسوولینو سره په همغږۍ تر پوښتنو لاندې راځي، څو موضوع روښانه شي.

هغه زیاتوي: «که چېرې د څېړنو په پایله کې څوک مجرم وپېژندل شي، د نافذه شرعي قوانینو له‌مخې به سزا وویني او که بې‌ګناه ثابت شي، نو په عزت سره به بېرته خپلې دندې ته ستنېږي».

د یاد وزارت ویاند همداراز یادونه کړې، چې ښايي په هر وخت کې ځینې محدود کسان د پالیسۍ د نه‌مراعاتولو، اداري اصولو د نقض یا شخصي انګېزو له امله تر قانوني چلند لاندې راشي.

د یادونې وړ ده، چې د طالبانو د عامې روغتیا وزیر نورجلال جلالي د حقاني شبکې غړی دی او د راپورونو له‌مخې، د دغې ډلې استخبارات هبت‌الله ته د نږدې کسانو په ولکه کې ده او که چېرې دا ثابته شي، چې هبت‌الله ته نږدې کسانو د حقاني پر اړوند لوړ پوړي غړي چاپه وهلې، نو ښايي دا د کندهار او حقاني شبکې تر منځ بل درز وي چې راټوکېږي.

د هرات د طالبانو والي ویاند، محمد یوسف سعیدي، د یکشنبې په ماښام (د وري۱۶مه) وویل چې د بغرچر بند په سیمه کې د تخنیکي ستونزې له امله وارداتي برېښنا پرې شوې ده.

د نوموړي په وینا، تر دې مخکې هم په همدې سیمه کې د واورې او باران ورښتونو له سختو توپانونو سره یوځای د برېښنا ستنې زیانمنې کړې وې، چې له امله یې په دې ولایت کې د ترکمنستان وارداتي برېښنا څو ځله پرې شوې وه.

بلخوا، د هرات اوسېدونکي تل د برېښنا د پرله‌پسې پرې کېدو څخه شکایت کوي او وایي چې دغه ستونزې یې ورځنی ژوند له ستونزو سره مخ کړی او سوداګریز فعالیتونه یې هم سخت اغېزمن کړي دي.

د هند د بهرنیو چارو وزارت ویاند رندهیر جیسوال د یکشنبې په ورځ پر خپله اېکس‌پاڼه لیکلي، چې هېواد یې د افغانانو لاسنیوي په موخه د بشري مرستو جوپه افغانستان ته لېږلې ده.

جیسوال ټینګار کړی چې هند په دې ستونزمن وخت کې د افغانستان د خلکو تر څنګ ولاړ دی او له افغانانو سره د بشري مرستو او ملاتړ دوام ته ژمن دی.

د هند له‌ لوري دا مرستې داسې مهال کېږي چې په بېلابېلو ولایتونو کې په تېرو ۱۰ ورځو کې د بارانونو، سېلابونو، زلزلې او د غره ښویېدنې په پایله کې ۹۹ کسان مړه شوي او ۱۵۴ کسان ټپیان دي.

د طالبانو د طبیعي پېښو سره د مبارزې ادارې ویاند یوسف حماد د یکشنبې په ورځ، د وري پر ۱۶مه په یوه ویډیو کې وویل، چې په هېواد کې د درنو بارانونو او سېلابونو له امله په بشپړه توګه ۹۵۵ استوګنیز کورونه وېجاړ شوي او ۳۹۹۰ نور کورونه زیانمن شوي دی.

د یادې ادارې په وینا، سېلابونو ۳۵۵ کیلومتره سړکونه او نږدې ۱۴ زره هکتاره کرنیزه ځمکه هم زیانمنه کړې، چې شاوخوا ۸۰۰۰ کورنۍ یې اغیزمنې کړې دي.

په ورته وخت کې د طالبانو د ټولګټو وزارت اعلان وکړ، چې وروستیو بارانونو، سېلابونو او ځمکښویېدنې په هیواد کې یو شمیر لویې لارې او سړکونه په موقت ډول تړلي دي.

په افغانستان کې تیره اونۍ بې ساري بارانونه خو د زابل په څیر سیمو کې تر ۵۰ سانتي مترو پورې واوره ورېدلې ده.

سیلابونه په دوامداره توګه په افغانستان کې مرګونې طبیعي پېښې له ځان سره لري، چې هر کال سلګونه کسان پکې مري.

کارپوهان وايي چې پر اقلیم بدلون او دوامدارې وچکالۍ سربېره، غیر معیاري ودانیز کارونه هم د پېښو او د مرګ ژوبلې شمېر لوړوي.

د طالبانو تر واک لاندې ارګ په یوه خبرپاڼه کې ویلي، چې د رییس الوزرا اداري مرستیال عبدالسلام حنفي د ازبکستان د درملو ادارې له مسوول عبدالله عزیزوف سره کتلي او د درملو په برخه کې د پانګونې په تړاو یې خبرې کړې دي.

د ازبکستان د درملو ادارې مسوول د یادې لېدنې پرمهال ویلي، ازبکستاني پانګوال لېواله دي چې د افغانستان د درملو د وارداتو په برخه کې پانګونه وکړي.

په خبرپاڼه کې د عزیزوف له قوله لیکل شوي:«د باکیفیته درملو واردات، وېش او د خلکو د باور خپلول زموږ په کاري لومړیتوبو کې ځای لري او ژمن یو، همغه ډول باکیفیته درمل چې په خپل هېواد کې تولید او استفاده کوو، افغانستان ته یې هم وارد کړو».

یاد ازبکستاني چارواکي د طالبانو د رییس الوزرا له اداري مرسیتال سره په افغانستان کې د لوړ کیفیت لرونکو درملو په برخه کې د پانګونې پر وړاندې د شته خنډونو د حل په تړاو هم خبرې کړي دي.
په ورته مهال طالبانو په افغانستان کې د درملو په برخه کې د ازبکستاني پانګوالو د چمتووالي هرکلی کړی او د اسانتیاوو برابرولو ډاډ یې ورکړی دی.

وړاندې افغانستان ته ډېره برخه درمل له پاکستان او ایران څخه راوړل کېدل، خو د طالبانو او پاکستان ترمنځ له شخړې وروسته د دواړو هېوادونو ترمنځ سوداګري صفر کچي ته راټیټه شوې او په ایران کې د جګړې له امله د افغانستان په بازارونو کې د درملو بیې په بې‌ساري ډول لوړې شوې دي.