د بلوچستان د مستونګ ولسوالۍ د مرستیال دفتر افغانستان انټنرنشنل ـ پښتو ته ویلي، چې د یادي ولسوالۍ په ګردګاپ سیمه کې د وسلهوالو او امنیتي ځواکونو ترمنځ نښته روانه ده. نوموړي زیاته کړې، چې سیمې ته نور ځواکونه هم رسېدلي دي.
د مستونګ ولسوالۍ مرستیال کمېشنر زیاته کړې، چې جګړه له نن سهاره پیل شوې او لا هم روانه ده. د یاد دفتر د معلوماتو لهمخې، وسلهوال سړکونو ته راوتلي او لارې یې هم د ترافیکو پر مخ تړلې دي.
د پاکستان امنیتي ادارو تر اوسه په دې جګړه کې د تلفاتو په اړه معلومات نه دي ورکړي، خو وایي چې سیمې ته یې نور ځواکونه لېږلي.
مستونګ ولسوالۍ د بلوچستان له ناامنو سیمو یادېږي او زیات مهال له دې ولسوالۍ څخه د جګړې راپورونه ورکول کېږي.
د افغان کډوالو د جبري اېستلو د لړۍ پر دوام، د خیبر پښتونخوا په کوهاټ کې ځايي چارواکو په «غومګول» کمپ کې مېشتو افغانانو ته خبرداری ورکړی، چې تر راتلونکو ۲۴ ساعتونو خپل کورونه ړنګ او سیمه پرېږدي.
د کوهاټ د سیمهییزې ادارې په وینا، دغو کډوالو ته یوازې یوه ورځ وخت ورکړل شوی او که دا امر ونهمني، کورونه به یې د چارواکو له لوري ونړول شي او دوی به په جبري توګه وشړل شي.
دا په داسې حال کې ده، چې له پاکستان څخه د افغان کډوالو د جبري ستنولو په اړه نړۍوالو بنسټونو په وار وار نیوکې کړې دي او د انساني کرامت او نړۍوالو قوانینو په پام کې نیولو سره یې غوښتنه کړې، چې افغان کډوال باید په سمه توګه خپل هېواد ته ستانه کړل شي.
له بلې خوا، ډېری هغه افغانان چې شاوخوا ۳۰ تر ۴۰ کلونو راهیسې په پاکستان کې مېشت دي او کاروبارونه لري، وايي چې دوی په لنډ وخت کې نهشي کولای خپل ټول مالي او سوداګریز معاملات تصفیه کړي، چې په دې صورت کې د دوی ځینې مالونه او پیسې لهمنځه تللی شي.
دا پرېکړه په داسې حال کې شوې ده، چې تر دې وړاندې هم له پاکستان څخه په ډلییزه توګه افغان کډوال اېستل شوي دي.
د راپورونو پربنسټ، په تېرو څلورو کلونو کې د پاکستان په ګډون د سیمې له درېیو هېوادونو څه باندې ۷ مېلیونه افغانان هېواد ته ستانه شوي دي.
په جلاوطنۍ کې د افغانستان د خلکو شورا ویلي، چې په پاکستان کې افغان کډوال له «غیرانساني» چلند سره مخ دي او د نړیوالې ټولنې چوپتیا یې «له ظلم سره هملاسي» بللې ده.
د دغه شورا په خپره شوې اعلامیه کې راغلي، چې افغان کډوال په پاکستان کې له خپلو بنسټیزو بشري حقونو، لکه امنیت او د خوښې له حق څخه بېبرخې دي او یوازې د کډوالۍ له امله له سخت او نامناسب چلند سره مخامخ کېږي.
شورا زیاته کړې، چې د کډوالو کورنۍ ټوټې ټوټې کېږي او ماشومان په ویره او نامعلوم برخلیک کې ژوند کوي. د دوی په وینا، دا وضعیت نه د بشري حقونو له اصولو سره برابر دی او نه هم د انساني ارزښتونو او دیني لارښوونو سره سمون لري.
د شورا غړو خبرداری ورکړی چې که د پناه غوښتونکو د حقونو ملاتړي بنسټونه د دې «بشري ناورین» پر وړاندې چوپ پاتې شي، نو بیا به د بشري حقونو د دفاع ادعا هېڅ مشروعیت ونه لري.
په اعلامیه کې ټینګار شوی چې دا یو «جدي او نړیوال غږ» دی او له ټولو غوښتنه شوې چې د دې «بېعدالتۍ» پر وړاندې ودریږي او د افغان کډوالو غږ پورته کړي.
شورا ویلي: «اوس د اقدام وخت دی، نه د نندارې؛ سبا کېدای شي ډېر ناوخته وي.»
دا په داسې حال کې ده چې د طالبانو سره د پاکستان دکړکېچونو له زیاتېدو وروسته دغه هېواد د افغان کډوالو د ایستلو لړۍ په بېساري ډول چټکه کړې او په عین وخت کې یې په بېلابېلو ښارونو کې لسګونه افغان کډوال نیولي دي.
د تېر جمهوري نظام پر مهال د چارو ادارې مشر فضل محمود فضلي وايي، یوازې په تېرو ۶نیمو اونیو کې د پاکستان له لوري ۷۶۱ افغانان وژل شوي دي. هغه د ملګرو ملتونو د بشري حقونو له شورا وغوښتل چې دغه موضع راپورته، ثبت او پر وړاندې یې اقدام وکړي.
فضل محمود فضلي د یکشنبې په ورځ (د وري ۱۶مه) په خپله اېکسپاڼه ویلي، د افغانانو لپاره حقیقت هېڅکله د شک وړ نهوو، خو پاکستان او د هغوی د «تبلیغاتو ماشین» ان په کابل کې د روږدود درملنې پر یوه مرکز برید هم رد کړی دی.
فضلي زیاته کړې: «اوس حقیقت نور د انکار وړ نهدی. ملګرو ملتونو او نورو نړیوالو ادارو دا تایید کړې ده. دا د بشریت پر وړاندې یو جنایت دی».
د تېر جمهوري نظام دغه چارواکي پر افغانستان د پاکستان د بریدونو او په ځانګړې توګه د ملګي وګړو د وژنې په تړاو د بشري حقونو د اړوندو بنسټونو پر چوپتیا په نیوکو سره وویل: «نړۍ نهشي کولای سترګې پټې کړي».
هغه د ملګرو ملتونو د بشري حقونو له اړوندو ادارو وغوښتل، چې د یادو مسایلو پر وړاندې اقدام وکړي او زیاته یې کړې یې ده، «دا موضوع باید د ملګرو ملتونو د بشري حقونو په شورا کې راپورته، ثبت او پر وړاندې یې اقدام وشي».
د طالبانو د ویاند مرستیال حمدالله فطرت د یکشنبې په ورځ (د وري ۱۶مه) وویل، چې د روان ۲۰۲۶ کال د فبرورۍ له ۲۲مې د اپرېل تر ۴مې پورې د افغانستان پر نهو ولایتونو د پاکستان په بریدونو کې ۷۶۱ ملکي وګړي وژل شوي او ۶۲۶ نور بیا ټپیان شوي، خو طالب وسلهوالو ته د اوښتې مرګژوبلې په تړاو څه نهدي ویلي.
طالبانو همداراز ویلي، په دې موده کې د پاکستان په بریدونو کې ۱۱۴۰ کورونه، ۳ کلینیکونه، ۱۳ مدرسې، ۲۵۶ هټۍ، ۳۴ جوماتونه او ۱۳ ښوونځي یا په بشپړ ډول ویجاړ شوي او یا هم په نسبي ډول زیانمن شوي او همداراز ۲۷ زره او ۴۰۷ کورنۍ له خپلو مېنو او سیمو بېځایه شوې دي.
له دې سره سم، د پاکستان د اطلاعاتو وزیر عطاالله تارړ د طالبانو د یاد راپور د خپرېدو په غبرګون کې د یکشنبې په ورځ (د وري ۱۶مه) ادعا کړې، چې د پاکستاني ځواکونو او طالبانو ترمنځ د نښتو له پیل راهیسې تر اوسه، ۷۹۹ طالب جنګیالي وژل شوي او لږ تر لږه ۱۰۳۴ نور ټپیان شوي دي.
پاکستان: د نښتو له پیل راهیسې مو ۷۹۹ طالبان وژلي او ۱۰۳۴ نور مو ټپیان کړي | افغانستان انټرنشنل پښتو
هغه زیاته کړې، په دې موده کې د طالبانو ۲۸۶ پوستې لهمنځه تللي او د ۴۴ نورو پوستو د نیولو ادعا وکړه، خو پاکستاني عسکرو ته د اوښتې مرګژوبلې د شمېر په اړه څه نهدي ویلي، په داسې حال کې چې طالبانو په دې موده کې د ډیورند کرښې په اوږدو کې د پاکستاني پوځ د پوستو او همداراز د بېپيلوټه الوتکو په وسیله په اسلاماباد، راولپېنډۍ او خیبر پښتونخوا کې د نظامي مرکزونو له په نښه کولو خبر ورکړی دی.
دغه ادعاوې په داسې حال کې دي، چې د پاکستان او طالبانو تر منځ د روغې جوړې لپاره چین په اورومچي کې دواړه خواو خبرو ته کېنولي، خو لا تر اوسه یې څه پایله نهده ورکړې، ځکه همدا نن شپه هم د خوست د ټڼیو ولسوالۍ اړوند ډيورند کرښې ته څېرمه د طالبانو او پاکستاني ځواکونو تر منځه نښته شوې ده.
د پاکستان د اطلاعاتو وزیر عطاالله تارړ وایي، د پاکستاني ځواکونو او طالبانو ترمنځ د نښتو له پیل راهیسې تر دې دمه، ۷۹۹طالب جنګیالي وژل شوي او لږ تر لږه ۱۰۳۴نور ټپیان شوي دي.
د دغه پاکستاني چارواکو په وینا، په دې عملیاتو کې د طالبانو ګڼ شمېر پوځي مرکزونه او تجهیزات هم له منځه تللي دي.
هغه زیاته کړې چې راپورونه ښيي د طالبانو۲۸۶پوستې له منځه تللې او ۴۴نورو پوستو د نیولو ادعا یې وکړه.
تارړ ویلي چې همدارنګه ۲۴۹وسایط لکه ټانکونه، زغره وال موټرونه، توپونه او بېپیلوټه الوتکې ویجاړې شوې او ۸۱هغه اهداف چې د طالبانو د «ترهګریز مرکزونو» په نوم یادیږي، د هوايي بریدونو له لارې په ټوله افغانستان کې هدف ګرځېدلي دي.
بلخوا، طالبان ادعا کړې چې د پاکستان وروستي بریدونو کې شاوخوا ۷۶۱ملکیان وژل شوي او ۶۵۰نور ټپیان شوي دي. د طالبانو په خبرپاڼه کې ویل شوي چې د حوت له ۴مې تر حمل ۱۶مې، پاکستاني پوځ نهه ولایتونه، په شمول کابل، قندهار، پکتیکا، پکتیا او ننگرهار بمبار کړي، چې ډېری زیانونه یې پر ملکیانو باندې راغلي دي.
تر اوسه طالبانو د پاکستاني چارواکو د تلفات او بریدونو په اړه رسمي تبصره نه ده کړې. مخکې له دې، ځینې سرچینې تایید کړې چې پاکستاني پوځ د څو قول اردوګانو په ګډون، د بګرام هوایي اډه او د طالبانو د ځانګړو ځواکونو مرکز په قندهار کې هم بمبار کړی دی.
سرچینې افغانستان انټرنشنل - پښتو ته وايي، چې نن شپه (یکشنبه د وري ۱۶مه) شاخوا ۸ بجې د خوست د ټڼیو ولسوالۍ اړوند ډيورند کرښې ته څېرمه د طالبانو او پاکستاني ځواکونو تر منځ جګړه پیل شوې او لا هم روانه ده.
له دې سره سم، د هېواد په سویل ختیځ کې د طالبانو د ۲۰۳ قول اردو چارواکو ویلي، تر اوسه د پاکستاني لوري یوه پوسته په نښه شوې او د یوه پاکستاني سرتېري جسد د طالبانو لاسته ورغلی دی.
د یادې قول اردو منسوبینو په یوې ویډیو کې د راوړل شوي پاکستاني سرتېري جسد په ښودلو سره وايي، په یاده جګړه کې تر اوسه ۴ پاکستاني سرتېري وژل شوي، خو خپل لوري ته د اوښتې مرګژوبلې په اړه څه نهوايي.
پاکستاني لوري لا تر اوسه په دې تړاو څه نهدي ویلي.