• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

د نورستان قومي مشران: طالبان د کامدېش او برګمټال ولسوالیو د لارو پرانیستلو وړتیا نه لري

عبدالحق عمري
عبدالحق عمري

افغانستان انټرنشنل ـ پښتو

۲۱ وری ۱۴۰۵ - ۱۰ اپریل ۲۰۲۶، ۱۳:۰۹ GMT+۱تازه شوی: ۲۱ وری ۱۴۰۵ - ۱۰ اپریل ۲۰۲۶، ۱۶:۴۳ GMT+۱

د نورستان ولایت د کامدېش او برګمټال ولسوالیو قومي مشرانو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چۍ طالبان د کونړ له ناړۍ ولسوالۍ څخه د نورستان دوو ولسوالیو ته د لارو په پرانیستلو کې پاتې راغلي دي. دوی وايي، د لارو د بندښت له امله په سیمه کې خوراکي توکي او درمل خلاص شوي دي.

د نورستان د کامدېش او پرګمټال ولسوالیو قومي مشرانو نن جمعه، د وري ۲۱مه افغانستان ته انټرنشنل ته وویل، چې د کونړ ناړۍ ولسوالۍ بري کوټ کلي څخه د نورستان کامدېش او پرګمټال ولسوالیو ته غځېدلې لاره د دوه میاشتو راهسې د پاکستاني ځواکونو لوري تړل شوې ده.

د وري پر ۵مه سیمه‌‌یزو سرچینو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته ویلي و، چې کامدیش، برګمټال او د کونړ ناړۍ ولسوالۍ پر یوه لیکه پرتې دي او د نورستان خلک د اکمالاتو لپاره د کونړ د ناړۍ ولسوالۍ لار کاروي، خو پاکستاني ځواکونه پر یاده لار تیرېدونکو موټرو باندې ډزې کوي.
د نورستان قومي مشران پر طالبانو په نیوکه کولو وايي، چې یاده ډله نه یوازې دا چې د دغو لارو د پرانیستلو لپاره سیاسي او نظامي وړتیا نه ده ښودلې، بلکې په بري کوټ سیمه کې یې خپلې پوستې هم خالي کړي او اوس په جوماتونو کې اوسیږي.

د ملګرو ملتونو د بشري مرستو همغږۍ ادارې «اوچا» هم تایید کړې چې د سیمې اوسېدونکي خوراکي توکو ته لاسرسی نه لري او لاره د ډیورنډ کرښې له هغې غاړې د ډزو له امله د ملکي وګړو او مرستندویه بنسټونو پر مخ تړلې ده. قومي مشران وايي، چې د درملو د نشتوالي له امله یو شمېر کسانو خپل ژوند له لاسه ورکړی او د مرستو رسېدو لپاره د لنډ مهاله اوربند غوښتنه کوي.

یو قومي مشر وویل:«طالبانو د نورستان خلکو غوښتونو ته پاملرنه نه کوي او یوازې دومره وايي چې پاکستان نه دی راوړاندې شوی او یا هم د پوستو شاتګ نه دی شوی، خو د لارې د خلاصون او برګمټال او کامدیش ولسوالیو کې انساني ناورین ته هېڅ اشاره نه کوي.»

په ورته مهال طالبان د کونړ او نورستان ولایتونو د امنیتي وضعیت په اړه له څرګندونو ډډه کوي او یوازې دومره وايي، چې د نورستان د برګمټال او کامدېش ولسوالیو ته بدیله لاره جوړوي.

خو ځايي مشران د طالبانو دغه ژمنه غیرعملي بولي او وایي، چې د سختو واورو او جغرافیوي ستونزو له امله د پارون لاره د برګمټال او کامدېش لپاره دایمي حل نه شي کېدای.

کامدېش او برګمټال سرحدي ولسوالۍ د ډیورنډ کرښې ته څېرمه پرتې دي او اکمالات یې تل د کونړ له ناړۍ ولسوالۍ څخه کېدل.

ترویج لرونکی

سرچینې: د ولسي جرګې پخوانی مرستیال میرزا کټوازی په امریکا کې نیول شوی دی
۱

سرچینې: د ولسي جرګې پخوانی مرستیال میرزا کټوازی په امریکا کې نیول شوی دی

۲

د طالبانو دفاع وزیر د روسیې له سفر وروسته؛ پاکستان به نور د برید جرئت ونه کړي

۳

د طالبانو د کرنې وزارت د شپږو ښارګوټو ځمکې د کابل ښاروالۍ ته سپارلې دي

۴

ملګرو ملتونو د ۲۱ افغان ښځو او نجونو پر وړاندې د طالبانو تاوتریخوالی او جنسي تېری تایید کړ

۵
ستاسو روایت

پر افغان ښځو له ګڼو محدویتونو سره سره؛ کابل کې یوه نجلۍ دولتي پلېټ لرونکی موټر چلوي

•
•
•

نور کیسې

د افغان قربانیانو د کورنۍ غړی د پخواني اسټرالیايي سرتېري د سملاسي محاکمې غوښتنه کوي

۲۱ وری ۱۴۰۵ - ۱۰ اپریل ۲۰۲۶، ۱۱:۵۱ GMT+۱

د اسټرالیا اېس‌بې‌اېس ورځپاڼې راپور ورکړی، چې د هغو دوو افغانانو د کورنۍ یو غړي چې ویل کېږي د پخواني اسټرالیايي سرتېري بین رابرټس سمیت له ‌لوري وژل شوي، د هغه د سملاسي محاکمې او قضايي بهیر د ګړندي کېدو غوښتنه کړې ده.

د استرالیا اېس‌بي‌اېس رسنۍ راپور ورکړی، چې د ۲۰۰۹ کال په ترڅ کې د ارزګان ولایت په یوه سیمه کې د اسټرالیايي ځانګړو ځواکونو د برید پر مهال د محمد عیسی او احمدالله په نومونو پلار او زوی وژل شوي وو. عصمت‌الله چې د دغو قربانیانو ورور او زوی دی، له افغانستان څخه د ژباړن په مرسته یادې رسنۍ ته ویلي، چې د دغه تورن سرتېري په نیول کېدو د ارامتیا احساس کوي.

ویل کېږي چې بین رابرتس‌ سمیت د روانې اوونۍ په ترڅ کې د قتل په پنځو جنګي جرمونو تورن شوی دی. د راپورونو له مخې، نوموړي احمدالله چې په مصنوعي پښه ګرځېده، له شا په ډزو ویشتلی او پلار یې هم د ده په امر وژل شوی دی. له دې وړاندې د دغه سرتېري ځینې عکسونه هم خپاره شوي وو او ښکاریدل چې دی او ملګري یې د قرباني له مصنوعي پښې څخه د شرابو څښلو لپاره کار اخلي.

عصمت‌الله چې د پېښې پر مهال لس کلن و، وایي: «طبیعي ده چې خوښ یم د هغه نیول کېدل د زړه تسلي ده. خو د څېړنو لړۍ ډېره اوږده شوه، غواړم له هغه سره مخامخ شم ترڅو حقیقت روښانه او ګناهکار له بې‌ګناه جلا شي.»

بین رابرتس سمیت چې د استرالیا تر ټولو ویاړلی سرتېری ګڼل کېده، د تېرې سې شنبې په ورځ ونیول شو. ټاکل شوې چې د هغه دوسیه د غبرګولي په ۱۴مه په محکمه کې وڅېړل شي. نوموړي تر اوسه د دغو تورونو په اړه رسمي ځواب نه دی ورکړی، خو تر دې وړاندې یې تل د سرغړونو ادعاوې رد کړې دي.

د ملي جنبش ګوند: له ازبک محصل سره د طالبانو د وزیر چلند د انساني کرامت خلاف کړنه ده

۲۱ وری ۱۴۰۵ - ۱۰ اپریل ۲۰۲۶، ۱۰:۲۷ GMT+۱

د مارشال عبدالرشید دوستم په مشرۍ د ملي جنبش ګوند ویلي، د طالبانو د لوړو زده‌کړو وزیر ندامحمد ندیم له یوه ازبک محصل سره د ازبکي خولۍ د اغوستلو له امله له «سپکاوي» ډک چلند کړی چې دا د انساني او اسلامي کرامت خلاف او د نه زغملو وړ عمل دی.

دغه ګوند د جمعې په ورځ (د وري ۲۱مه) په یوه اعلامیه کې ویلي، چې د ملتونو د فرهنګ او دودونو سپکاوی د اسلامي اصولو خلاف دی او د هېواد یووالی او همغږي زیانمنوي. په اعلامیه کې راغلي، چې د داسې چلند جبران ستونزمن دی او پایله یې یوازې د ملتونو ترمنځ د کرکې او دښمنۍ زیاتوالی دی.

د هبت‌الله یعقوب‌اوغلو په نامه د کابل پوهنتون د ازبکي ژبې او ادبیاتو یو محصل ویلي، د طالبانو د لوړو زده کړو وزیر ندامحمد ندیم له دې امله پرمخ په څپېړه وهلی چې ازبکي خولۍ یې پر سر کړې وه.

دغه موضوع د طالبانو د مخالفو سیاست‌والو پراخ غبرګونونه راپارولي دي. د ملي جنبش ګوند په اعلامیه کې ویل شوي: «که طالبان په رښتیا هم د خپلو تاریخي تېروتنو د سمولو په لټه کې وي؛ نو باید د لوړو زده‌کړو وزیر سملاسي له ځوانانو بښنه وغواړي».

د افغانستان د تېر جمهوري نظام د بهرنیو چارو وزیر محمدحنیف اتمر هم دغه کړنه «ناوړه او نه توجیه کېدونکې» بللې ده. د ښځو د حقونو فعالې فوزیه کوفي ویلي، چې طالبان د افغانستان د خلکو له هر ډول رنګ او ښکلا سره ستونزه لري.

له دې ادعا وروسته، یوشمېر کاروونکو د اعتراض په بڼه له ازبکي خولۍ سره د خپلو انځورونو د خپرولو کمپاین پیل کړی او له طالبانو یې غوښتي، چې د هېواد د بېلابېلو قومونو فرهنګ او ارزښتونو ته درناوی وکړي.

طالبان له کابل وروسته په بلخ کې له زده‌کړیالانو د امربالمعروف قانون د منلو جبري ژمنې اخلي

۲۱ وری ۱۴۰۵ - ۱۰ اپریل ۲۰۲۶، ۱۰:۱۱ GMT+۱
•
عبدالحق عمري

د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت له کابل وروسته په بلخ ولایت کې هم له زده کړیالانو څخه د یوې ۱۴ ماده‌ییزې ژمنپاڼې له لارې د امربالمعروف قانون د عملي کولو ژمنه اخلي. د دغه ژمنلیک یو کاپي چې افغانستان انرټرنشل ته رسېدلې، زده کړیالان اړ دي چې ږیره پریږدي او د اهل سنتو پیروي وکړي.

په بلخ پوهنتون کې یو شمېر زده‌کړیالانو افغانستان انټرنشنل‌- پښتو ته ویلي، چې د طالبانو د لوړو زده کړو وزارت له لوري دغه ژمنلیکونه وېشل شوي او ټول باید په جبري ډول لاسلیک کړي.

د دغې ژمنلیک په لومړی په ماده کې راغلي، چې زده کړیالان به لمونځ په وخت او جمع ادا کوي، ږیرې به د سنتو مطابق پریږدي، د شریعت خلاف ورېښتان به نه جوړي او خولۍ به تل په سر کوي.

د دغه ژمنلیک په نورو مادو کې راغلي چې زده‌کړیالان باید د موسیقۍ له اورېدلو، د نشه يي توکو له کارولو او د ساکښو د انځورونو او ویډیوګانو له اخیستلو، چې د دې ډلې له لوري منع شوي، ډډه کوي. د ژمنپاڼې په وروستیو بندونو کې ټینګار شوی چې زده‌کړیالان باید د امربالمعروف د نوي تصویب شوي قانون په ګډون د طالبانو د ټولو فرمانونو او قوانینو احترام او اطاعت وکړي.

همداراز د ژمنلیک په پنځمه ماده کې یادونه شوې چې زده‌کړیالان به له هېڅ ډول سیاسي ډلې سره تړاو نه ساتي او په شپږمه ماده کې راغلي، چې د امام ابو حنیفه د مذهب پیروي به کوي. د ژمنلیک په پای کې خبرداری ورکړل شوی چې د دغو مادو د سرغړونې په صورت کې به سرغړوونکي مجازات کېږي او د شکایت حق نه لري.

100%

دا په داسې حال کې ده چې د طالبانو د امربالمعروف قانون له اعلان وروسته، محتسبان پر لارو او سړکونو ځوانان راګرځوي او د ږیرې، موسیقۍ او ظاهري بڼې په اړه ورته سپارښتنې کوي. د یادونې وړ ده چې د طالبانو د عدلیې وزارت تېر کال د چنګاښ پر ۶مه په افغانستان کې د سیاسي ګوندونو پر فعالیت بشپړ بندیز ولګاوه.

سرچینې: پاکستاني پولیسو د بشري حقونو فعال نقیب الله اخګر له خپلې کورنۍ سره نیولی

۲۱ وری ۱۴۰۵ - ۱۰ اپریل ۲۰۲۶، ۰۹:۲۸ GMT+۱

سرچینو افغانستان انټرنشنل ـ پښتو ته ویلي، چې پاکستاني پولیسو د بشري حقونو افغان فعال نقیب الله اخګر له خپلې کورنۍ سره يو ځای نیولی او نوموړی اوس د جبري اېستلو له ګواښ سره مخ دی. سرچینو زیاته کړې، چې اخګر او کورنۍ یې دا مهال د افغان کډوالو د ساتنې په مرکز «حاجي کمپ» کې دي.

هغه ته نږدې کسانو د جمعې په ورځ (د وري ۲۱مه) افغانستان انټرنشنل- پښتو ته ویلي، چې نقیب الله اخګر په جلاوطنۍ کې هم د بشري حقونو په ملاتړ فعالیتونه کول او زیانمنو خلکو لپاره یې د عدالت غږ پورته کاوه.

نوموړی له ۲۰۲۳کال راهيسې په پاکستان کې اوسېده. اخګر تر دې وړاندې په ۲۰۲۱کال کې د ۴۹ ورځو لپاره طالبانو زنداني کړی و. هغه ته نږدې کسان وایي، چې افغانستان ته په ستنېدو به یو ځل بیا هغه او کورنۍ یې د طالبانو له‌خوا له جدي ګواښ سره مخ شي.

له بل پلوه په اسلام‌اباد کې یوشمېر افغان فعالانو له نړۍوالې ټولنې او د بشري حقونو له ملاتړو ادارو غوښتي، چې له ګواښ سره د مخ افغان فعالانو د جبري اېستلو او نیونو مخه ونیسه.

ځینو افغان مدني فعالانو د نوم نه ښودلو په شرط ویلي: «اوس تر بل هر وخت زیاته اړتیا ده چې د نقیب‌الله اخگر غږ واورېدل شي؛ هغه غږ چې کلونه یې د نورو لپاره پورته کاوه، نن خپله ملاتړ، یووالي او بېړنیو اقداماتو ته اړتیا لري».

طالبان: چین غواړي د روغتیايي همکاریو د پراختیا لپاره افغانستان ته چینایي متخصصین ولېږي

۲۱ وری ۱۴۰۵ - ۱۰ اپریل ۲۰۲۶، ۰۸:۴۲ GMT+۱

د طالبانو د عامې روغتیا وزارت خبر ورکړی، چې د دغه وزارت یوشمېر مرکزي رییسانو د چین هېواد له استازو سره د روغتیايي همکاریو د پیاوړتیا او افغانستان ته د چینایي متخصصینو پر راتګ خبرې کړې دي.

په هغه خبرپاڼه کې چې د یاد وزارت له‌خوا نن جمعه (د وري ۲۱مه) خپره شوې راغلي، چې دغه ناسته د طالبانو د عامې روغتیا په وزارت کې ترسره شوې او چین ته د طالبانو د عامې روغتیا وزیر نور جلال جلالي او د هغه د تخنیکي ټیم د سفر پرمهال د مطرح شویو موضوعاتو په اړه هم بحث او خبرې شوې دي.

خبرپاڼه زیاتوي، چې په دغه ناسته کې له چینایي پلاوي سره د دودیز (سنتي) طب په برخه کې د علمي ظرفیت لوړول، د طبیعي پېښو مدیریت، د روغتیايي کارکوونکو روزنه، د دودیز طب د مرکز جوړول او د ساري ناروغیو د څارنې او مخنیوي په برخه کې د افغان متخصصینو د ظرفیت لوړول شامل وو.

د خبرپاڼې له مخې؛ د طالبانو او چینایي پلاوي ترمنځ پرېکړه شوې، چې د دغه برخو د پیاوړتیا لپاره به چینایي متخصصین افغانستان ته راوبلل شي او هغه موضوعات به په رسمي ډول تعقیب شي، چې مخکې د چین د روغتیا کمېسیون له مرستیال سره پرې خبرې شوې وې.