د یوه افغان له شکایت وروسته اروپايي محکمې پر پناه غوښتونکو د مرستو کمول ناقانونه وګڼل

دغه کس، چې نوم یې محمد س. یاد شوی، مخکې هم د «اسلامي بنسټپالنې تر شک لاندې قضیه» کې د جرمني ایالتي جنایي پولیسو ثبت کړی و.

امنیتي کارکوونکو هغه د څارنې له کامرو وپېژاند او وروسته یې پولیسو ته خبر ورکړ.

پولیسو ویلي چې د امنیتي ځواک له مداخلې وروسته شکمن کس ودرول شو او پوښتنې ترې وشوې، چې په ترڅ کې یې په متضادو څرګندونو کې ښکېل شو.

د پولیسو د معلوماتو له مخې، د هغه د موبایل له معاینې وروسته داسې خبرې وموندل شوې چې ښيي هغه د وسلو د پلور هڅه کړې ده. همدارنګه ویل کېږي چې هغه یو شمېر پیغامونه له خپل موبایله پاک کړي وو، چې له امله یې د عبادتځي د ویډیو بشپړ شواهد نه دي موندل شوي.

د جرمني د فوکس انلاین د رپوټ له مخې، وروسته د جرمني څارنوالۍ د وسلو د ناقانونه کاروبار په تور د هغه د کور د پلټنې امر ترلاسه کړ. د هغه له کور څخه لپټاپ، ټابلیټ او څو یو اېس بي وسایل ضبط شوي چې اوس تر څېړنې لاندې دي.

تر اوسه پر هغه رسمي تورونه نه دي ثابت شوي او له همدې امله بېرته خوشې شوی دی، خو څېړنې دوام لري.

راپورونه زیاتوي چې د دغه افغان ځوان کورنۍ له وړاندې د جرمني حکومت د هغه پروګرام له لارې چې له خطر سره مخ افغانانو لپاره پلان شوی و، جرمني ته راغلې وه. د پلار په اړه یې ویل کېږي چې هغه په افغانستان کې له جرمني ځواکونو سره د همکارۍ له امله محلي همکار په توګه پېژندل کېده او کورنۍ یې په ۲۰۱۳ کال کې جرمني ته انتقال شوې وه.

د یادې ناستې پرمهال د ازبکستان د بهرنیو چارو وزارت لومړي مرستیال بهرام جام اعلایوف ویلي، چې د منځنۍ اسیا هېوادونو لپاره سمندري بندرونو ته تر ټولو لنډه لاره د افغانستان له لارې تیرېږي.

نوموړي ویلي، چې د طالبانو له مشرتابه سره د اړیکو پراختیا د سیمې د ثبات لپاره خورا مهم دي.

په یاده ناسته کې له افغانستان سره د سوداګریزو اړیکو د پراختیا په اړه خبرې شوې دي. خو د طالبانو حکومت په رسمیت نه پېژندل او پر یاده ډله نړۍوال بندیزونه د افغانستان د سوداګرۍ او ترانزیټي لارو د پراختیا پر وړاندې لوی خنډونه بلل کېږي.

د افغانستان د سوداګرۍ او پانګونې خونې رییس سید کریم هاشمي له یورېشیا نېټ سره په مرکه کې پر افغانستان د بندیزنو د پالیسۍ د بیا کتنې غوښتنه کړې ده. نوموړي ویلي، چې د خصوصي سکټور سوداګر غیر سیاسي دي او لګول شویو بندیزونو زیانمن کړي دي.

هاشمي زیاته کړې، چې بندیزونه باید داسې تعدیل شي چې سوداګرو ته له ګاونډیو هېوادونو سره د راکړې ورکړې لپاره لا ډېر اقتصادي فرصتونه برابر شي.

په یاده غونډه کې د طالبانو د صنعت او سوداګرۍ وزیر نورالدین عزیزي انلاین ګډون کړی و او ویلي یې دي، چې افغانستان د منځنۍ اسیا ترمنځ د یو ارتباطي پُل په توګه د ځانګړي رول لوبولو وړتیا لري.

پخواني ولسمشر حامد کرزي پر خپل اېکس د یوه پیغام په شریکولو سره د شعیه دیني عالم محمد اسحاق فیاض له کورنۍ سره غمزاري ښودلې ده.

نوموړي لیکلي، چې یاد جید عالم د افغانستان د خلکو د یوې لویې برخې مرجع وه او د هېواد لپاره یې د پام وړ او تلپاتې خدمتونه کړي دي.

همدارنګه د ایران ولسمشر مسعود پزشکیان هم محمد اسحاق فیاض د شیعه ټولنې لوی دیني عالم بللی او وايي، چې هغه د خپل عمر ډېره برخه د شاګردانو په روزنه او د اسلامي علومو په تدریس او څېړنه کې تېره کړې ده.

پزشکیان د محمد اسحاق فیاض میړنه د شیعه نړۍ لپاره لویه ضایعه بللې ده.

په داسې حال کې، چې طالبان په پاکستان او نورو هېوادونو کې د سني دیني عالمانو پر مړینه وخت ناوخت خواشیني ښيي، خو د یاد افغان شیعه دیني عالم د مړینې په تړاو یې تر اوسه د خواشینۍ پیغام نه دی ور کړی.

له دې وړاندې په کابل کې د شیعه ټولنې دیني عالمانو د طالبانو پر مشرانو نیوکې وکړې، چې ددوی له پلاویو سره نه ګوري.

هغه زیاته کړه، د کانکور ازموینې د څلورم پړاو لپاره د زده‌کوونکو د نوم‌لیکنې بهیر د روان کال د غبرګولي تر ۱۸مې نېټې پورې دوام لري.

د هغه په وینا، د ۱۴۰۵ کال کانکور ازموینې د درېیم پړاو دویمه مرحله د کابل د دولسمو ټولګیو فارغانو لپاره د جمعې په ورځ په کابل پوهنتون کې ترسره کېږي.

د ملګرو ملتونو د امنیت شورا د وروستي راپور له‌مخې، په افغانستان کې د ملګرو ملتونو مرستندوی پلاوي په ۲۰۲۵ کال کې د ۱۵ ښخو او ۶ نجونو پر وړاندې د طالبانو له‌خوا د ډله‌ییزې تېري په ګډون د جنسي تاوتریخوالي ۲۱ پېښې مستندې کړې دي.

د افغانستان لپاره د ملګرو ملتونو د بشري حقونو ځانګړي راپور ورکوونکي ریچارډ بېنېټ ویلي، چې د ملګرو ملتونو دغه راپور د واقعیت یوه ډېره کوچنۍ برخه ده. نوموړي ویلي، چې په افغانستان کې د ټولنیزو او کلتوري مسایلو له امله قربانیان د ملامتۍ او سزا له وېرې دا ډول مسایل نه برابرسېره کوي او طالبانو هم قربانیانو ته خبرداری ورکړی چې د بشري حقونو له څېړونکو سره خبرې ونه کړي.

بېنېټ زیاته کړې:« له همدې امله قربانیانو ته د زیان رسېدو د مخنیوي لپاره د معلوماتو په راټولولو کې ډېر احتیاط کوو. چې کله هغوی بشپړ دایمي خوندي شي بیا بشپړ معلومات ترې راټولوو».

همدارنګه بېنېټ ویلي، چې د نوموړي دفتر د مالي او بشري سرچینو د محدودیت له امله نه دی توانیدلی چې د یادې موضوع په اړه څیړنې بشپړې کړي.

بېنټ ټینګار وکړ چې په راتلونکي کې باید له هر جنسیت سره د شوي جنسي تاوتریخوالي موضوع ته په پوره جدیت پاملرنه وشي.

د ملګرو ملتونو د امنیت شورا راپور چې تېره اونۍ خپور شو پکې راغلي، چې طالبانو معترضې ښځې په خپلسري ډول نیولې او هغوی یې شکنجه کړې او جنسي تاوتریخوالي ورسره شوی دی.
خو په ورته مهال د طالبانو ویاند ذبیح‌الله مجاهد افغانستان انټرنشنل ته په خبرو کې په زندانونو کې بندیانو ته شکنجه ورکول رد کړي او وايي، د طالبانو د قوانینو له‌مخې دا ډول کړنې منع دي.

په ورته مهال لږ تر لږه څلورو سرچینو افغانستان انټرنشنل ته ویلي، چې د طالبانو په زندانونو کې بندیان د ناوړه چلند او شکنجې ترڅنګ په زور اعتراف اخېستلو ته اړ ایستل کېږي.

د ښځو د حقونو فعالې او د طالبانو پخوانۍ بندي ظریفې یعقوبي د ذبیح‌الله مجاهد د وروستیو څرګندونو په غبرګون کې ویلي، چې نوموړې او همکارانو یې د طالبانو په زندان کې شکنجه او جبري اعترافونه تجربه کړي او لا هم د رواني ناوړه اغېزو د ښه کېدو لپاره مبارزه کوي.