محمود خان اڅکزی: افغانستان خپلواک هېواد دی، د پاکستان «پنځم ولایت» نه شي کېدای

د پاکستان پوځ زیاتوي چې دا برید د جماعت الاحرار وسله والې ډلې ترسره کړی. پوځ ادعا کړې چې یاده ډله له هند سره اړیکې لري .

په بیان کې ویل شوي چې بریدګرو د کمپ پر اصلي دروازه چاودنه وکړه او هڅه یې وکړه چې د امنیتي سیمې دننه ننوځي، خو د رېنجرز ځواکونو د چټک او پرېکنده غبرګون له امله د هغوی برید ناکام شو.

اې ایس پي ار زیاتوي چې د نښتې پر مهال ۳ بریدګر وژل شوي او ادعا يي کړې چې یو افغان تابعیت لرونکی وسله‌وال ټپي حالت کې ژوندي نیول شوی دی.

په بیان کې راغلي چې د پېښې وروسته په سیمه کې د لټون او پاکولو عملیات روان دي څو نور احتمالي بریدګر هم ونیول شي او سیمه له ګواښونو پاکه شي.
پوځ ویلي چې د «عزم استحکام» تر نوم لاندې د ترهګرۍ ضد روان عملیات به دوام ولري او د بهرني ملاتړ لرونکو وسله‌والو پر وړاندې به سخت اقدامات روان وي.

د دغه وزارت د معلوماتو له مخې، یاده سروې په شاوخوا ۱۲۵۰ جریبه ځمکه کې ترسره کېږي، چې موخه یې د راتلونکي ښارګوټي د تفصیلي ښاري پلان د برابرولو لپاره دقیق تخنیکي معلومات راټولول دي.

تخنیکي چارواکي وایي چې په دې مرحله کې د ساحې د ارتفاعاتو، حدودو، طبیعي جوړښت او انجینري ځانګړتیاوو دقیق ثبت او اندازه‌ګیري ترسره کېږي، څو د معیاري ښاري پلان جوړولو لپاره بشپړ تخنیکي بنسټ برابر شي.

د معلوماتو له مخې، د کډوالو ښارګوټي د جوړولو پروسه د منظم ښاري پراختیا، د استوګنیزو اړتیاوو د پوره کولو او د معیاري ښار جوړونې د اصولو مطابق پر مخ وړل کېږي.

افغانستان له لسیزو راهیسې د جګړو، ناامنۍ او اقتصادي ستونزو له امله د پراخې کډوالۍ شاهد پاتې شوی دی. میلیونونه افغانان د هېواد دننه بې‌ځایه شوي او یا هم نورو هېوادونو ته کډوال شوي دي.

د وروستیو کلونو په ترڅ کې د کډوالو د راستنېدو بهیر هم زیات شوی، چې له امله یې د ښارونو او ولسوالیو په شاوخوا کې د استوګنې تقاضا لوړه شوې ده. په لوی شمېر کې افغان کډوالو شکایت کوي چې نه د اوسېدو لپاره کورونه لرو او نه هم راته هغه ډول توجه کیږي چې څنګه پکار ده.

د یادې ادارې د ویاند مرستیال تاج محمد همت، وایي چې دغه د ماین پاکۍ عملیات د اړوندو همکارو موسسو په مرسته ترسره شوي دي.

نوموړی زیاتوي چې په دې موده کې ۱۸۹۹ کړۍ ماینونه د خلکو له خوا د بېړنیو اړیکو له لارې راپور او کشف شوي دي او په خوندي ډول تر لېږدولو وروسته له منځه وړل شوي دي.

د همت په وینا، دغې ادارې همدارنګه د ماینونو او ناچاودو توکو د خطر په اړه د پوهاوي پروګرامونه نږدې یو میلیون او ۵۳ زره کسانو ته وړاندې کړي دي.

دا په داسې حال کې ده چې په افغانستان کې هر کال د ناچاودو توکو د چاودنو له امله ګڼ شمېر کسان خپل ژوند له لاسه ورکوي، چې تر ډیره بریده ماشومان دي.

د ماشومانو د ژغورنې ادارې د راپور له مخې، د جګړې د پاتې شونو د چاودنو شاوخوا ۷۰ سلنه قربانیان ماشومان دي، او د ۲۰۲۵ او ۲۰۲۶ کلونو ترمنځ ۳۳۸ افغان ماشومانو ته له همدې امله مرګ‌ژوبله اوښتې ده.

په بشکیک کې د طالبانو د سفارت سرپرست مولوي عبدالشکور حقاني په دې ناسته کې د افغانستان او قرغیزستان ترمنځ د سوداګرۍ، پانګونې، ترانزیت او اقتصادي همکاریو د پراخ ظرفیت یادونه وکړه او ډاډ یې څرګند کړ چې د دواړو هېوادونو ترمنځ به د سوداګریزو اړیکو د پیاوړتیا او ګډو اقتصادي نوښتونو ملاتړ ته دوام ورکړي.

د دواړو هېوادونو د سوداګرۍ خونو استازو هم د افغانستان او قرغیزستان ترمنځ د اقتصادي او سوداګریزو اړیکو د لا پراختیا لپاره د هر اړخیز ملاتړ ژمنه وکړه.
په دې فورم کې د دواړو هېوادونو ترمنځ د «سوداګرۍ شورا» د جوړېدو په موخه هوکړه لیک هم لاسلیک شو.

دا شورا به د سوداګرو ترمنځ د مستقیمو اړیکو د پیاوړتیا، ګډو اقتصادي نوښتونو د همغږۍ او د پراختیایي پروژو د ملاتړ لپاره کار کوي.

د دغه وزارت له خوا په خپره شوې خبرپاڼه کې راغلي، په دې لیدنه کې د یوناما استازي برونو لمارکي د بشري مرستو د څرنګوالي او د هغو د اغېزمن مدیریت په اړه خپل نظرونه وړاندې کړل.

د بهرنیو چارو وزیر مولوي امیرخان متقي په دې ناسته کې د بشري مرستو د اړتیا ترڅنګ د انکشافي او بنسټیزو پروژو پر پلي کېدو ټینګار وکړ. هغه زیاته کړه چې طالبانو حکومت به په دې برخه کې له ملګرو ملتونو سره خپلو همکاریو ته دوام ورکړي.

د خبرپاڼې له مخې، په ورته وخت کې برونو لمارکي د بهرنیو چارو له وزیر څخه د هرکلي او لیدنې مننه وکړه او ژمنه یې وکړه چې د سپارل شویو مسوولیتونو د ترسره کولو لپاره به خپلې هڅې ګړندۍ کړي. هغه همداراز د لا زیات تعامل او په بېلابېلو برخو کې د همکاریو پر پراختیا یې ټینګار وکړ.