بلوچستان کې د پوځي عملیاتو دوام؛ اعلی وزیر سرفراز بګټي د ۷۵ وسله‌والو له وژل کېدو خبر ورکړ

منظور پښتين د جمعې په ورځ (د چنګاښ ۱۹مه) په يوه ويډيويي پیغام کې وويل، پښتون ملت د تاريخ په هغه پړاو کې ژوند کوي، چې له هرې خوا یې د ولسونو وژنې روانې دي او زیاته یې کړه: «له يوې خوا د پښتنو وژنې روانې دي او بله خوا یې ورته داسې پاليسيانې جوړې کړي دي چې وژنې په پنجابي استعمار ور وا هم نه وړي. که تاسو وګورئ په دې نږدې ورځو کې ګڼ پښتانه ووژل شول خو دوی په داسې طريقه دا کار کوي، چې پنجابی د دې کار مسوول هم نه‌پاتې کيږي».

هغه زياته کړه: «له هر اړخه د پنجابي استعمار او زور او جبر يا پاليسيو کې د پښتنو وژنې روانې دي، يوازې دا هم نه چې په پښتونخوا کې دوی پښتانه وژني اوس خو په بر وطن افغانستان کې هم په عامو ولسونو بمبار کوي په پکتيا کې یې عام ولسي وګړي بمبار کړي ښځې او ماشومان یې وژلي دي».

نوموړي همداراز زياته کړه: «د پښتنو د وسايلو قدرتي زېرمې لوټل کيږي د مومندو د ماربلو نه تر خيبر پورې او بيا د وزيرستان د ګازو پورې او د (بلوچستان) د دوکۍ او هرنايي د سکرو د کانونو پورې، پښتانه وژل کيږي هم او لوټل کيږي هم».

پښتین د بلوچستان په پښتون مېشتو سيمو هنه اوړک او زيارت کې په دې وروستيو کې د رامنځته شویو ناامنیو په تړاو وويل: «په هنه اوړک، کوېټه او زیارت کې پرلت روان دی هلته څو ورځې مخکې ګڼ پښتانه د طالب او حکومت په نامه ووژل شول، دوی وايي، چې طالبان راغلي وو که طالبان وو که ترهګر وو».

هغه د پاکستان پوځ ته په خطاب سره وويل: «د پاکستان پوځه: ستا ادارې دا خلک جوړ کړي او تربيه کړي دي. دوی دا په خپله منلې هم ده. نن چې څه روان دي دا د هغې پايلې دي».

منظور پښتين د پاکستان پوځ ته په اشارې سره زياته کړه: «دوی بيا داسې چاپيريال جوړ کړی، چې موږ په ترهګرۍ کې له وژل شویو سره ولاړ يو دوی داسې ولاړ وي چې موږ به اوس عمليات کوو، دوی داسې عمليات کوي چې ترهګري ختموي نه، بلکې په عملياتو کې په خپله ترهګري کوي، کورونه ړنګوي، ماينونه ښخوي، خلک وژنې او لادرکه کوي».

هغه په ډاګه: «دوی [د پاکستان پوځ] بيا هغه غرونه هم لوټي چې په کومو کې قدرتي زېرمې (معدنيات) وي. بيا د ترهګرۍ د ختمولو په نوم له نړۍ نه ډالرې هم اخلي».

د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر په دې پیغام کې په خيبرپښتونخوا او قبايلي سيمو کې د ډرون بريدونو په اړه یې وويل: «په خيبر، په شمالي وزيرستان، پېښور او نورو سيمو کې د اورکزو او هنګو ولسوالۍ پورې، (کواډکاپټر) ډرون بريدونه کيږي، ښځې او ماشومان په‌کې وژل کيږي په هر حال کې د پښتون وينه توييږي».

منظور پښتين د پښتنو د يو والي غږ وکړ او ویې ويل: «پښتانه په جلا جلا توګه له دې حالاتو څخه نه‌شي وتلی. د پښتنو ډلې او کلي به ټول د دې لپاره يو کيږي. پي‌ټي‌اېم د ملت راټولو لپاره هڅې کړي او د خيبر جرګه یې کړې ده. ملت له يووالي څخه محرم دی. پښتانه داسې لارې ته اړتیا لري، چې دوی خپلواکي ترلاسه کړي. پي‌ټي‌اېم په دې کار کوي خو حالات ورته سخت دي ناهيلې کېږئ مه».

پښتین په پکتيا کې ترسره شوې بمبارۍ، د ستور مزلي عبدالاحد مومند او کرېکټر شاه پور ځدران په مړينه هم خواشيني څرګنده کړه. هغه د پي‌ټي‌اېم د فعال ګيله‌من وزیر د تلين نمانځلو غږ وکړ او څرګنده یې کړه، چې پي‌ټي‌اېم به یې نمانځي.

منظور پښتين د بلوڅو او کشميريانو له مبارزې سره د پي‌ټي‌اېم لخوا د ملاتړ په تړاو هم څرګندونې وکړې.

د تحریک طالبان پاکستان د شورا غړی عين‌الزمان چې ځان د بلوچستان ایالت اوسېدونکی معرفي کوي، د جمعې په ورځ (د چنګاښ ۱۹مه) د یوه ویډیويي پیغام په خپرولو سره ویلي: «تحریک د اسلام دښمنه پوځ پر ضد مبارزه پيل کړې ده. هره ورځ پر دوی په لسګونه بريدونه کوي او وار یې ورله ورخطا کړی دی. د پاکستان ادارې وارخطا دي کله پر ګاونډيو هېوادونو تورونه لګوي او کله پرې بمبارۍ کوي او کله د ولسي خلکو پر ضد عمليات او بمبارۍ کوي او خلک لادرکه کوي».

د راپورونو له‌مخې، په پاکستان کې له وسله‌والو بریدونو او چاودنو وروسته د دغه هېواد چارواکي افغانستان او هند ته ګوته نیسي او بیا د یادو وسله‌والو د ځالو د په نښه کولو په پلمه پر افغانستان هوايي بریدونه کوي، خو افغان طالبانو په وار وار ویلي، چې د پاکستان امنیتي ستونزه کورنۍ مسئله ده او ډاډ یې ورکړی، چې افغان خاوره به د هېڅ هېواد پر ضد ونه‌کارول شي.

د پاکستان د طالبانو تحریک دغه غړي همداراز ادعا کړې: «لکه څنګه چې تاسو ته معلومه ده، د پاکستان پوځ ماتې خوړلې ده، پوځ بېلابېلې حربې کاروي چې يوه په‌کې د امن کمېټه ده».

د عین‌الزمان په اړه ويل کيږي، چې د ژوب اوسېدونکی دی او د بلوچستان د مذهبي چارو د پخواني ایالتي وزیر زوی دی. هغه په دې ويډيويي پیغام کې زياته کړې: «د اسلام دښمنه پوځ او ادارې د امن کمېټې په نوم ساده مسلمانان خلک راپورته کوي چې له مجاهدينو سره په مقابله کې شي او په جګړه کې ورسره ښکېل شي، هوښيار مشران او قومونه چې په دې جال کې را نه‌شي».

د پاکستاني طالبانو دغه مسوول وويل: «زه د بلوچستان يم په بلوچستان کې پر بلوڅانو ظلمونه روان دي. د پښتنو په سيمو کې دوی (پوځ) هڅه کوي، چې د امن کمېټې په نوم لښکرې جوړې کړي او ساده مسلمان خطا کړي، دا د علماوو کار دی چې خلک له امن کمېټو څخه وساتي او ولس له طالبانو سره په جنجال کې ښکېل نه‌شي».

نوموړي زياته کړه: «د قوم مشرانو که سرداران دي او که نور ملکان دي موږ ورته احترام لرو هغو ته خواست کوو چې خپل خلک د پوځ لپاره ونه کاروي، خو دوی (پوځ) بیا ځينې اېجنټان لري چې هغوی د مالي او نورو دولتي ګټو لکه د پارلمان د غړيتوب په شکل کې هم راځي نو دوی بيا هڅه کوي چې قوم له طالبانو سره په جګړه شي».

عين الزمان ادعا کوي، چې پوځ «د اېجنټانو له لارې د ولس په ذهنونو کې دا خبره اچوي چې دا طالبان د حکومت خلک دي پوځ ته د قبضې لپاره لاره جوړوي، نو موږ پوښتنه کوو چې هغه کوم ځای پاتې دی چې د پوځ په ولکه کې نه دی؟ پوځ خو قبضه اچولې ده او پر ضد یې موږ مبارزره کوو. خلک دې پروپاګند کې را نه‌شي خلک دې له جاسوسۍ، امن کمېټو او لښکرو څخه ځانونه په ډډه وساتي».

هغه زياته کړه، ټي‌ټي‌‌پي له خلکو څخه قلنګ نه‌اخلي پوځ او ادارې له خلکو څخه د ټي‌ټي‌پي په نوم قلنګ اخلي او همداراز یې په ډاګه کړه: «د روس پر ضد د پاکستان ولس د افغانستان د مسلمانانو کومه مرسته وکړه هغه تاريخي ده او بيا چې څه وخت امریکې په افغانستان باندې يرغل وکړ د پاکستان ولس بیا قرباني ورکړه، په داسې حال کې چې پاکستان د امریکا همکار دی او بيا چې تحریک د دوی پر ضد عمليات پيل کړل نو بيا هم ولس ور سره همکاري کوله».

د انرژۍ نړۍوالې ادارې په خپل راپور کې ویلي، د اوکراین له خوا د روسیې انرژۍ پر تاسیساتو په ځانګړي ډول د نفتو پر تصفیه خونو، د بې پیلوټه الوتکو بریدونه زیات شوي، چې موخه یې د مسکو د جګړې هڅې کمزورې کول بلل شوي دي.

د انرژۍ نړیوالې ادارې په خپل میاشتني راپور کې ویلي، پر تصفیه خونو، د زېرمه کولو تاسیساتو او د لېږد پر زیربناوو دوامدار بریدونه د روسیې د نفتو د تولید راتلونکی کمزوری کوي.

یادۍ ادارې ویلي، د همدې وضعیت له امله یې د روان او راتلونکي کال لپاره د روسیې د نفتو د تولید وړاندوینه په ترتیب سره هره ورځ ۸۵ زره او ۱۵۰ زره بېرله راکمه کړې او د اټکل شوې مودې لپاره یې اوسط تولید ۸،۸ میلیونه بېرله په ورځ کې ټاکلی دی.

د راپور له مخې، دغو بریدونو روسیه دې ته هم اړه کړې چې روانه اوونۍ د ډیزلو صادرات بند کړي او د پټرولو او جټ تېلو پر بهرنیو پلورونو هم محدودیتونه ولګوي، څو د کورني بازار د سونتوکو کمښت جبران کړي.

د انرژۍ نړیواله اداره اټکل کوي چې روسیه، چې د نړۍ درېیم ستر د نفتو تولیدوونکی هېواد دی، به سږ کال هره ورځ ۸،۹ میلیونه بېرله او په ۲۰۲۷ کال کې ۸،۸ میلیونه بېرله نفت تولید کړي، په داسې حال کې چې دا اندازه په ۲۰۲۵ کال کې ۹،۲ میلیونه بېرله وه.

ادارې ویلي، د روسیې د خامو نفتو تولید د جون په میاشت کې د مې میاشتې په پرتله هره ورځ ۱۲۰ زره بېرله زیات شوی او ۸،۸۶ میلیونه بېرلو ته رسېدلی، خو لا هم د اوپیک پلس ډلې له ټاکل شوې ونډې ۹۰۰ زره بېرله کم دی.

روسیې د ۲۰۲۳ کال په اپرېل کې، چې د اوکراین د جګړې له پیل شاوخوا یو کال وروسته و، د نفتو د تولید رسمي معلوماتو خپرول بند کړل.

دا ویډیو پر داسې مهال خپرېږي چې د زیارت ولسوالۍ د کچ مانګي په سیمه کې له دغه برید څخه څو ورځې تېرې شوې دي. ټي‌ټي‌پي په خپره کړې خبرپاڼه کې ویلي چې له برید وروسته یې یاده قرارګاه نیولې وه او په نښته کې تر ۴۰ پورې پاکستاني پولیس، د ترهګرۍ ضد ځواک او سیمه ییز ځواکونه وژل شوي او یا ټپیان شوي دي. دغه ډله زیاتوي چې له قرارګاه څخه یې تر ۲۵ میله بېلابېلې وسلې او درې پوځي موټرونه هم ترلاسه کړي دي. په ویډیو کې د یادې ډلې وسله‌وال هم ښکاري چې د قرارګاه د نیولو له امله خوښ دي. د ټي‌ټي‌پي د ادعا له مخې، په دې برید کې د دوی یو وسله‌وال وژل شوی او دوه نور ټپیان شوي دي.

همداراز، د دغې ډلې یوه غړي ادعا کړې چې دا مهال د کوېټې ښار او شاوخوا ولسوالیو په کلیو او غرنیو سیمو کې له ۷۰۰ څخه زیات د ټي‌ټي‌پي وسله‌وال حضور لري. د پاکستان حکومت او امنیتي ادارو تر اوسه د دغو ادعاوو په اړه رسمي څرګندونې نه دي کړې.

بلخوا، د پاکستان د بلوچستان ایالت په مرکز ښار کې د زیارت ولسوالۍ د خونړۍ پېښې د قربانیانو کورنیو د خپلو عزیزانو د جسدونو ترڅنګ پرلت پیل کړی او د پېښې د بشپړو او رڼو پلټنو او د عاملانو د محاکمې غوښتنه کوي.

د راپورونو له مخې، په دې پېښه کې ۲۱ پاکستاني سرتېري وسله‌والو له ځان سره غرنیو سیمو ته وړي وو.

اعتراض کوونکي وايي، تر هغو به خپل پرلت ته دوام ورکړي چې د پاکستان حکومت د برید د څرنګوالي په اړه شفافې پلټنې ونه کړي او مسوول کسان عدالت ته ونه سپاري.

د پرلت ځینې ګډونوال ادعا کوي چې په دې بریدونو کې د افغانستان د پخوانیو امنیتي ځواکونو ځینې غړي هم ښکېل دي، خو د دې ادعا لپاره تر اوسه کوم خپلواک یا رسمي ثبوت نه دی وړاندې شوی او افغان لوري هم په دې اړه څه نه دي ویلي.

د اندلس سیمې د بېړنیو پېښو د ادارې مشر انتونیو سانز وویل، دغو کسانو په خپلو ځایونو کې د پاتې کېدو لارښوونې له پامه غورځولې وې او د الیمریا ولایت په لوس ګالاردوس سیمه کې یې د موټرو په واسطه د تېښتې هڅه کوله، چې د اور په لمبو کې بند پاتې شول.

انتونیو سانز زیاته کړې، چې په یوه موټر کې څلور تنه مړه شوي، چې د موټر د ښي لوري سټیرینګ څخه ښکاري چې برېتانویان وو.

نوموړي وویل، چې اووه تنه نور له خپلو موټرو څخه د ښکته کېدو او په پښو د تېښتې پر مهال مړه شوي دي، ځکه دغه لاره د تخلیې په رسمي پلان کې شامله نه وه.

د کارپوهانو په وینا، د دوبي په لومړیو کې پرله پسې تودوخې د هسپانیا ځمکې وچې کړې او د ځنګلي اورلګېدنې فصل یې له وخته مخکې پیل کړی دی.

د روان کال له پیله تر اوسه په دغه هېواد کې شاوخوا ۵۷ زره هکتاره ځمکه سوځېدلې، چې دا په اروپايي ټولنه کې د ټولو سوځېدلو سیمو ۴۰ سلنه برخه جوړوي.