• العربية
  • فارسی
  • English
Brand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

ملاله بنسټ: د افغانستان د جنسیتي اپارتاید په اړه نړیوال ملاتړ پراخ شوی

۱ زمری ۱۴۰۵ - ۲۳ جولای ۲۰۲۶، ۰۰:۱۱ GMT+۱تازه شوی: ۱ زمری ۱۴۰۵ - ۲۳ جولای ۲۰۲۶، ۰۱:۳۴ GMT+۱

ملاله بنسټ وایي، افغانستان کې «جنسیتي اپارتاید» د بشریت ضد جرم په توګه د پېژندلو لپاره نړیوال ملاتړ پراخ شوی او اوس ۱۴هېوادونه د دې طرحې ملاتړ کوي؛ هغه پرمختګ چې د بنسټ په وینا، دا موضوع به په رسمي ډول د ۲۰۲۸کال د نړیوالو مذاکراتو په اجنډا کې شامله کړي.

دغه بنسټ د چهارشنبې په ورځ، د چنګاښ په ۳۱مه، په یوه خبرپاڼه کې ویلي چې د بشریت ضد جرمونو په تړون کې د «جنسیتي اپارتاید» د شاملولو طرحه اوس د هېوادونو د رسمي بحث برخه ګرځېدلې او لا هم نور دولتونه کولای شي له دې نوښت سره یوځای شي.

د ملاله بنسټ په وینا، له ۲۰۲۱ کال راهیسې په افغانستان کې ښځې او نجونې د داسې سیستماتیکو محدودیتونو او تبعیض سره مخ دي چې هغوی یې له زده‌کړو، کار، ټولنیز او عامه ژوند څخه محرومې کړې دي.

خبرپاڼه زیاتوي چې د روان میلادي کال په اپرېل کې اسټرالیا، ایسلنډ، مکسیکو، هسپانیا، ختیځ تیمور، یوروګوای او په ملګرو ملتونو کې د افغانستان دایمي استازولۍ په رسمي ډول وړاندیز وکړ چې «جنسیتي اپارتاید» دې د بشریت ضد جرمونو په نړیوال تړون کې شامل شي.

دغه بنسټ د وروستیو پېښو له ډلې په هرات کې د حجاب د مقرراتو د پلي کېدو پر مهال د ښځو نیول او د خلکو اعتراضونه هم د جنسیتي اپارتاید د بېلګو په توګه یاد کړي دي.

بنسټ همدارنګه ویلي، د روان کال په جون میاشت کې د هسپانیا په کوربه‌توب د «فیمینسټ بهرنۍ پالیسۍ» د وزیرانو په پنځم کنفرانس کې ګډونوالو هېوادونو ژمنه وکړه چې د ښځو او نجونو پر وړاندې د سیستماتیکې ځپنې د حساب‌ورکونې لپاره به نړیوالې هڅې پیاوړې کړي.

د ملاله بنسټ په وینا، ملاله یوسفزۍ هم د سکاټلنډ له لومړي وزیر جان سویني سره په لیدنه کې د نړیوالو قوانینو له مخې د «جنسیتي اپارتاید» د جرم په رسمیت پېژندلو په اړه خبرې کړې دي.

دغه بنسټ ټینګار کړی چې د ښځو او نجونو پر وړاندې د سیستماتیک تبعیض د جرم په توګه د «جنسیتي اپارتاید» په رسمیت پېژندل به د نړیوالې حساب‌ورکونې او حقوقي اقداماتو لپاره مهم ګام وي.

دغه بنسټ همداراز ویلي چې د «افغان ښځو د ولسي محکمې» یو پلاوي سویلي افریقا ته سفر کړی، څو د اپارتاید ضد مبارزې له مشرانو او مدني ټولنې سره همغږي پیاوړې او د طالبانو د حساب‌ورکونې لپاره نړیوالې هڅې لا قوي کړي.

ترویج لرونکی

طالبانو د کابل او یوشمېر ولایتونو لپاره د اوبلن ګاز نوې بیې اعلان کړې
۱

طالبانو د کابل او یوشمېر ولایتونو لپاره د اوبلن ګاز نوې بیې اعلان کړې

۲

طالبانو په کندهار او نیمروز کې تر ۱۴زره کیلو ګرامه ډېر نشه‌يي توکي او انساني درمل سوځولي

۳

ولې غوماشې ځینې انسانان ډېر چیچي او ځینې کم؟

۴

له نړیوال جام څخه د ارجنټاین د اېستلو کمپاین کې له ۲۳ میلیونه ډېرو کسانو لاسلیکونه وکړل

۵
ځانګړی

سرچینې: د ملاهبت الله نږدې کړۍ له هغه سره د نړۍوال پلاوي د لیدنې اجازه نه‌ده ورکړې

•
•
•

نور کیسې

طالبان: سیمه‌ییز عوامل د سون‌توکو د بیو لوړېدو لامل شوي دي

۱ زمری ۱۴۰۵ - ۲۳ جولای ۲۰۲۶، ۰۰:۰۷ GMT+۱
100%

د طالبانو تر ادارې لاندې چارواکي وايي، په افغانستان کې د اوبلن ګاز او نفتي توکو د بیو لوړېدل تر ډېره د سیمه‌ییزو او نړیوالو عواملو، په ځانګړي ډول د ایران د جګړې، اغېز دی.

د پخوانیو دولتي او اوسنیو «امارتي شرکتونو» ویاند محمد نبي بهار وايي چې په نړیوالو بازارونو کې د عرضې کمښت، سیمه‌ییز کړکېچونه او شخړې، د لېږد رالېږد د لګښتونو زیاتوالی او د تقاضا ډېرېدل د مایع ګاز او نفتي توکو د نړیوالو بیو د لوړېدو مهم لاملونه دي.

د هغه په وینا، په نړیوالو بازارونو کې د نرخونو زیاتوالي له امله په افغانستان کې هم د اوبلن ګاز او نفتي توکو بیې لوړې شوې دي.

دغه طالب چارواکي زیاته کړه چې د نفت او ګاز شرکت د بیو د کنټرول او په بازار کې د ثبات د رامنځته کولو لپاره دغه توکي د خپلو استازولیو له لارې خلکو ته په مناسبه بیه وړاندې کوي.

د افغانستان انټرنشنل موندنې ښيي چې په تېره شاوخوا یوه میاشت کې د کابل په بازارونو کې د خوراکي توکو او سون‌توکو بیې لوړې شوې دي. د ځینو توکو، په ځانګړي ډول د اوبلن ګاز بیه تر ۶۰ سلنې ډېره لوړه شوې ده.

د دغو موندنو له مخې، په کابل کې د هر کیلوګرام اوبلن ګاز بیه له ۵۵ افغانیو څخه ۹۰ افغانیو ته رسېدلې ده. همدارنګه د یوه لیټر پټرولو بیه له ۶۵ افغانیو څخه ۸۲ افغانیو ته لوړه شوې ده.

د سون‌توکو د بیو لوړېدو د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې د ژوند ټولیز لګښت هم زیات کړی دی.

په همدې موده کې د ۱۶ لېټره غوړیو د یوه بوشکې بیه له ۱۸۰۰ افغانیو څخه ۲۱۰۰ افغانیو ته لوړه شوې ده.

همدارنګه د ۲۵ کیلوګرامه وریجو د یوې بورۍ بیه له ۲۵۰۰ افغانیو څخه ۲۹۰۰ افغانیو ته، او د اوړو د یوې بورۍ بیه له ۱۵۰۰ افغانیو څخه ۱۶۰۰ افغانیو ته لوړه شوې ده.

د یوه سیر بورې بیه هم له ۳۳۰ افغانیو څخه ۴۰۰ افغانیو ته رسېدلې ده.

د طالبانو تر کنټرول لاندې د نفت او ګاز شرکت وايي، د بازار د څارنې لپاره اوبلن ګاز د خپلو پلورنځیو له لارې خلکو ته وړاندې کوي.

دغه شرکت په کابل او پروان کې د هر کیلوګرام مایع ګاز بیه ۶۶ افغانۍ، په بدخشان کې ۶۷ افغانۍ، په بلخ کې ۶۴ افغانۍ او په هرات کې ۶۰ افغانۍ ټاکلې ده.

خو ښاریان وايي، په ازاد بازار کې لا هم د هر کیلوګرام مایع ګاز بیه د ۸۵ او ۹۰ افغانیو ترمنځ ده.

د هغوی په وینا، د طالبانو له لوري د ټاکل شوې بیې او د ازاد بازار د نرخ ترمنځ توپیر د ژوند لګښتونه نور هم لوړ کړي او پېرودونکي یې له ستونزو او ګډوډۍ سره مخ کړي دي.

فوزیه کوفي: د طالبانو خپلسرې نیونې د عدالت غوښتنې د هڅو خاموشه کول دي

۳۱ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۲۲ جولای ۲۰۲۶، ۲۳:۰۹ GMT+۱
100%

د افغانستان د پخوانۍ ولسي جرګې غړې فوزيه کوفي د طالبانو له خوا د بې‌ګناه افغانانو خپلسرې نیونې په کلکه غندلي او دا یې د هغو غږونو د خاموشولو هڅه بللې چې له هېواده بهر د عدالت غوښتنه کوي.

هغې پر خپله اېکس پاڼه لیکلي چې د طالبانو دا ډول اقدامات د ټولنې د وېرولو او د بشري حقونو د فعالانو د غلي کولو په موخه ترسره کېږي.

مېرمن کوفي په خپل غبرګون کې ویلي چې د بې‌ګناه کسانو نیول یو داسې تکتیک دی چې طالبان یې د هغو خلکو پر وړاندې کاروي چې له جلاوطنۍ څخه د عدالت لپاره غږ پورته کوي او په هېواد کې دننه له خپلو خلکو ملاتړ کوي. هغې زیاته کړې چې دا ډول ګواښونه هر څوک او په هر ځای کې له خطر سره مخامخ کوي او باید پر وړاندې یې ودرېږو.

کوفي پر نړیوالې ټولنې او افغانانو غږ کړی چې د بېګناه خلکو د خپلسرو او له قانون څخه پورته نیونو د پای ته رسولو لپاره خپل غږونه یو کړي. هغې همدارنګه د هغو خیریه او بشري مرستندویه موسسو د تړلو د مخنیوي غوښتنه کړې چې په هېواد کې اړمنو خلکو ته حیاتي مرستې رسوي.

د دغې پخوانۍ پارلماني غړې په وینا، د طالبانو د سرکوب او ظلمونو پر وړاندې چوپتیا یوازې د هغوی د زړورتیا او د فشارونو د زیاتېدو لامل ګرځي. هغې په ټینګار سره ویلي چې ټول باید په ګډه د بېګناه خلکو په ملاتړ او دفاع کې ودرېږي او اجازه ورنه‌کړي چې د عدالت غوښتنې غږونه غلي شي.

دا غبرګون په داسې حال کې ښودل کېږي چې په کابل کې باوري سرچینو افغانستان انټرنشنل ته تایید کړې چې د طالبانو مامورینو د روانې اونۍ په پیل کې د «ښځو او ماشومانو د حقونو د څېړنیز بنسټ» پر دفتر برید کړی او د دغه بنسټ لږ تر لږه شپږ کارمندان یې نیولي او له ځان سره یې وړي دي.

په هرات کې یو سیمه‌ییز مخور او پخوانی جهادي قوماندان ناپېژاندو وسله‌والو په ډزو وژلی دی

۳۱ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۲۲ جولای ۲۰۲۶، ۲۲:۳۳ GMT+۱
100%

ځايي سرچینو افغانستان انټرنشنل – پښتو ته ویلي چې د هرات ولایت د اوبې ولسوالۍ یو پخوانی جهادي قوماندان «ارباب جمعه‌ګل ساغري» د ناپېژاندو وسله‌والو په ډزو وژل شوی دی.

سرچینو د چهارشنبې په ورځ، د چنګاښ په ۳۱مه، ویلي چې جمعه‌ګل ساغري د سې‌شنبې په ورځ د ولسوالۍ له مرکز څخه خپل کور ته د ستنېدو پر مهال د ناپېژاندو وسله‌والو له برید سره مخ شو او ځای پر ځای وژل شوی دی.

د سرچینو په وینا، دا پېښه د غرمې شاوخوا ۱۲:۳۰بجې په اوبې ولسوالۍ کې د طالبانو د استخباراتو دفتر ودانۍ ته نږدې ۱۰۰متری کې رامنځته شوې ده.

د معلوماتو له مخې، جمعه‌ګل ساغري د تېر جمهوري نظام په لومړیو کلونو کې د کلات کلي د ارباب په توګه دنده ترسره کړې وه، خو څو کاله وروسته یې دا دنده پرېښې او د اوبې ولسوالۍ په بازار کې یې پلورنځی درلود.

تر اوسه د دغه سیمه‌ییز مخور د وژنې انګېزه او عامل نه دي څرګند شوي. خو د هغه د جنازې مراسم د چهارشنبې په ورځ د چنګاښ ۳۱مه له غرمې مخکې ترسره شول.

تر اوسه د برید مسؤلیت کومې ډلې نه دی منلی او طالبانو هم په دې اړه رسمي څرګندونې نه دي کړې.

دا پېښه داسې مهال رامنځته کېږي چې طالبان د هېواد د سراسري امنیت د ټینګښت ادعا کوي، خو په وروستیو میاشتو کې د افغانستان په بېلابېلو ولایتونو کې د هدفي وژنو او د ناپېژاندو وسله‌والو د بریدونو راپورونه د امنیتي وضعیت په اړه اندېښنې زیاتې کړې دي.

طالبانو له بنګله‌دېش سره د دوه اړخیزو ګډو همکاریو د پراختیا پر اړتیا ټينګار کړی

۳۱ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۲۲ جولای ۲۰۲۶، ۲۲:۱۱ GMT+۱
100%

په مسکو کې د طالبانو سفیر گل حسن حسن په روسیه کې د بنگله‌دېش له سفیر محمد نظرالاسلام سره په کتنه کې هیله څرګنده کړه، چې د بنگله‌دېش خصوصي سکټور په افغانستان کې پانګونې ته وهڅول شي. طالب سفیر د دواړو هېوادونو ترمنځ د ګډو همکاریو د پراخېدو پر اړتیا هم ټینګار کړی دی.

په مسکو کې د طالبانو سفارت د چهارشنبې په ورځ (د چنګاښ ۳۱مه) د یوې خبرپاڼې په خپرولو سره ویلي، گل حسن حسن په مسکو کې د بنگله‌دېش له سفیر محمد نظرالاسلام سره په کتنه کې په افغانستان کې د پانګونې لپاره د رامنځته شویو «مناسبو» فرصتونو په اړه معلومات وړاندې کړي دي.

په خبرپاڼه کې راغلي، ګل حسن حسن په دې کتنه کې هیله څرگنده کړې، چې د بنگله‌دېش خصوصي سکټور، شرکتونه او صنعتي بنسټونه په افغانستان کې پانگونې ته وهڅول شي.

په خبرپاڼه کې راغلي: «دواړو سفیرانو د اقتصادي، روغتیايي، ښوونیزو او تخنیکي همکاریو په اړه هم خبرې وکړې او د دواړو هېوادونو ترمنځ یې د ګډو همکاریو د پراخېدو پر اړتیا ټینګار وکړ».

په خبرپاڼه کې د بنګله‌دېش د سفیر له قوله هېڅ راز معلومات ‌نه‌دي شریک شوي او د همدې لیدنې په تړاو په خپاره شوي عکس کې داسې ښکاري، چې د طالبانو سفیر د بنګله‌دېش سفارت ته د دغې لیدنې لپاره ورغلی دی.

بنګله‌دېش د هغو هېوادونو له ډلې دی، چې د طالبانو له حاکمیت څخه د پنځو کلونو په تېرېدو یې لا تراوسه دغه ډله په رسميت نه‌ده پېژندلې.

د خوست اوسېدونکي: که د شمل پُل ژر ونه‌رغول شي بشپړ به ونړېږي

۳۱ چنگاښ ۱۴۰۵ - ۲۲ جولای ۲۰۲۶، ۲۱:۴۳ GMT+۱
100%

د خوست یو شمېر اوسېدونکي او ځايي طالب مسوولین وايي، د غلام‌خان بندر او خوست ښار تر منځ د ستر ترانزیټي «شمل» پله د تېرې شپې بارانونو او سېلابونو له امله یوه برخه نړېدلې ده. ځايي اوسېدونکي خبرداری ورکوي، که ژر ونه‌رغول شي، نو په راتلونکو سېلابونو کې به په بشپړ ډول له‌منځه لاړ شي.

د خوست ولایت لپاره د طالبانو د والي ویاند مستغفر ګربز د چهارشنبې په ورځ (د چنګاښ ۳۱مه) په خپله اېکس‌پاڼه ویلي، په خوست کې د وروستیو سختو اورښتونو او سېلابونو له امله په مرکز او يو شمېر ولسوالیو کې یې د خلکو کورونو او کرنیزو ځمکو ته د پام وړ زیانونه اوښتي دي.

مستغفر ګربز وايي: «تېره شپه د ګربزو ولسوالۍ پر مسیر د شمل مهم او ستر پل هم د سختو سیلابونو له امله نړېدلی دی» او همداراز اړوندو ادارو ته د بیارغونې لپاره یې لازمې سپارښتنې شوې دي.

100%
شمل پل

له دې سره سم، د خوست اوسېدونکي وايي، دغه ستر پل غلام‌خان بندر او همداراز د ټڼیو او ګربز ولسوالۍ له مرکز خوست ښار سره نښلوي، خو د تېرې شپې د سېلابونو له امله یوه برخه یې نړېدلې ده.

د دوی په وینا، د دغه پل تر څنګ یو بل کم سوره پل هم شته، خو هغه د دغې ترانزیتي لارې لپاره بسیا نه‌دی او باید یاد نړېدلی پل ژر تر ژره ورغول شي.

یو ځايي اوسېدونکی وایي: «دشپې ۲، ۲نیمې بجې دا پل له‌منځه لاړ. مخکې هم داسې لږ سره ورغلی وو، خو دومره د تشویش وړ نه‌وو. بس اوبه یو ناڅاپي راډېرې شوې او مشکلات یې خلکو ته جوړ کړل».

یو بل اوسېدونکی بیا خبرداری ورکوي، که دغه پل ژر تر ژره بیا ونه‌رغول شي، نو ښايي په راتلونکو سېلابونو کې بیخي له‌منځه لاړ شي او زیاتوي: «دغه ترانزیتي لاره ده. پر دې باندې زرګونه موټر او سیلانیان تېرېږي. اوس هم دا پل دومره له‌منځه نه‌دی تللی، نو دا اوس چې ۴۰ سلنه له‌منځه تللی، که اوس یې د بیارغونې کارونه وشي، پل به بېرته جوړ شي که دغسې پاتې شي دا پل به په مکمل ډول له‌منځه لاړ شي. که داسې وشي نو دویم پل د دویم لین موټرو لپاره نه‌دی، ځکه ډېر وړوکی دی».

له دې سره سم، د خوست ولایت لپاره د طالبانو د ټولګټو رييس امیر حمزه محمدي د دغه پل د ارزونې پر مهال وویل، دغه ستونزه یې د ټولګټو له وزارت سره شریکه کړې او د ستونزې د حل لپاره د یوه تخنیکي ټيم د استولو ډاډ ورکړل شوی دی.

امیر حمزه محمدي وویل: «دا سړک [پل] د دویم کټګورۍ سړک [پل] دی. تقریبا له ۱۳ زرو تر ۲۱ زرو پورې موټرو چې دغه سرحدي [د ډیورند] مشکلات نه‌وو، پر دغې لارې تګ راتګ کاوه. موږ هم متوجه یو چې تحکیم کاري وشي او ډیزاین او سروې وشي او پر وخت له وزارت سره شریک شي. موږ ته نن ډاډ راکړل شوی، چې تخنیکي ټيم به راشي. د اوبو په کمېدو سره به موږ تیار یو».

100%
ویجاړ شوی پل

دغه پل د خوست د ګربز ولسوالۍ پر مسیر پر «شمل» خوړ جوړ شوی او د دې تر څنګ یو بل کوچنی پل هم شته، خو د هغه پل سور کم دی او د ډېرو موټرو د تګ راتګ ظرفیت نه‌لري.