پاکستان له امریکا نه د ۱۰ مېلیارد ډالرو مرستې غوښتنه کړې

دغه بریدونه په سیمه کې د روانو پوځي عملیاتو د لړۍ برخه ده، چې د دواړو لوریو ترمنځ تاوتریخوالی نوي پړاو ته رسوي.

سېنټکام په خپله رسمي بیانیه کې ویلي چې دا بریدونه په سټراټیژیکو سیمو کې د امنیت د تامین په موخه ترسره کېږي. د دغې قوماندانۍ په وینا، د بریدونو اصلي هدف د هرمز په تنګي کې د سوداګریزو بېړیو پر وړاندې د اسلامي جمهوریت د ګواښونو او نظامي وړتیاوو کمول او کمزوري کول دي.

د امریکا د مرکزي قوماندانۍ د معلوماتو له مخې، دغه بریدونه په نښه شویو نظامي اهدافو باندې د دقیقو وسلو په واسطه ترسره شوي دي. امریکایي چارواکو ټینګار کړی چې دوی به د هرمز په تنګي او شاوخوا اوبو کې د نړیوالې کښتۍ چلونې د خوندیتوب لپاره خپلو هڅو او عملیاتو ته دوام ورکړي.

بل لور ته، د اسلامي جمهوریت چارواکو تر اوسه د دغو نویو بریدونو له امله د اوښتو تلفاتو او زیانونو په اړه په رسمي توګه څه نه دي ویلي.

د نوموړي په وینا، دا شمېره د تېر عامه اټکل په پرتله نږدې اته میلیارده ډالره زیاتوالی ښيي او په دې کې د جګړې ځانګړي اړخونه او د سپټمبر تر ۳۰مې نېټې پورې د جګړې احتمالي لګښتونه شامل دي.

پیټ هیګست د واشنګټن په یوه استماعیه غونډه کې د سنا د تخصیصاتو کمېټې ته وویل چې د بېړنۍ بودیجې له زیاتوالي پرته به د امریکایي ځواکونو پوځي روزنې محدودې شي. که څه هم پنټاګون د دغه مالي لګښت د محاسبې دقیق جزییات نه دي په ډاګه کړي، خو د رویټرز د معلوماتو له مخې، د ولسمشر ډونالډ ټرمپ ادارې اټکل کړی و چې د جګړې یوازې لومړیو شپږو ورځو لږ تر لږه ۱۱.۳ میلیارده ډالره لګښت درلود.

د روانې میاشتې په پیل کې د امریکا او اسلامي جمهوریت ترمنځ نازک اوربند له ماتېدو وروسته دواړو لوریو پر یو بل ورځني بریدونه پیل کړي دي. د دغه تاوتریخوالي له امله تر اوسه په جګړه کې د وژل شویو امریکایي سرتېرو شمېر ۱۷ ته رسېدلی او د پنټاګون د معلوماتو له مخې، په دغه نښتو کې چې د فبرورۍ په وروستیو کې پیل شوې، شاوخوا ۴۳۰ امریکایي سرتېري ټپیان شوي هم دي.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ په تېره اونۍ کې ګواښ کړی چې په ایران کې به د بریدونو ساحه پراخه کړي او په نښه شویو ځایونو کې به د انرژۍ تاسیسات او پلونه هم شامل کړي.

هغه همدارنګه د ایران د خارګ ټاپو د تېلو د مرکز د نیولو لپاره د ځمکنیو ځواکونو د استولو او د «پیکاکس ماونټین» په نوم د ځمکې لاندې د اټومي تاسیساتو د بمبارولو ګواښ وکړ او د سې شنبې په ورځ یې وویل چې امریکا به ډېر ژر دغه غره کې جوړ شوي تاسیسات له منځه یوسي.

د امریکا او اسلامي جمهوریت ترمنځ مستقیمه پوځي جګړه د تېر کال د کب له میاشتې راهیسې پیل شوې چې له ۱۹۹۱ کال راهیسې په منځني ختیځ کې تر ټولو لویه جګړه بلل کېږي. دا نښتې د دواړو هېوادونو ترمنځ په ژنیو او اسلام‌اباد کې د هستوي مذاکراتو له ماتېدو او د اسلامي جمهوریت لخوا د غني‌سازۍ د کچې له نه کمولو وروسته د واشنګټن او تهران د څلور لسیزې تر ټولو سخت بحران په پایله کې رامنځته شوې دي.

فیفا دغه درجه بندي د سه شنبې په ورځ خپره کړه. د ۲۰۲۶م نړیوال جام سیالۍ د جولای په ۱۹مه پای ته ورسېدې، چې په پایلوبه کې هسپانیې د ارجنټاین لوبډلې ته ماتې ورکړه او د نړیوال جام اتلولي یې وګټله. له همدې امله هسپانیه په نوې درجه بندۍ کې له دویم ځای څخه لومړي ځای ته لوړه شوې ده.

ارجنټاین، چې د ۲۰۲۲م نړیوال جام اتله او د ۲۰۲۶م نړیوال جام پایلوبې ته رسېدلې لوبډله وه، اوس په دویم مقام کې ده. فرانسه درېیم، انګلستان څلورم او برازیل پنځم ځای لري.

د مراکش ملي لوبډله په شپږم مقام کې ده، پرتګال د دوو ځایونو له ښکته کېدو وروسته اووم مقام ته تللی دی. بلجیم اتم، هالنډ نهم او مکسیکو لسم ځای خپل کړی دی.

د سیمې په کچه، ایران په ۲۲م، هند په ۱۳۸م او افغانستان په ۱۷۱م مقام کې دی. پاکستان د ۲۱۰ هېوادونو په نوملړ کې په ۱۹۸م ځای کې قرار لري، په داسې حال کې چې سان مارینو د دې درجه بندۍ وروستی هېواد دی.

د فاکس نیوز د راپور له مخې د امریکا د جګړې وزارت ویلي، سوینټن د امریکا د پوځ د فضا او توغندیزې دفاع قوماندانۍغړی و او د یکشنبې په ورځ د یوې یوطرفه بریدګرې بې‌پیلوټه الوتکې د کنټرول شوې چاودنې د عملیاتو پر مهال ووژل شو.

د یادې پېښې د څرنګوالي په اړه څېړنې روانې دي او تر اوسه یې وروستۍ پایلې نه دي اعلان شوې.

د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د دوشنبې په ورځ په خپلې «ټروت سوشل» ټولنیزې شبکې کې لیکلي: «هر ځل چې ایران یو امریکايي سرتېری ووژني، د دې کار بیه به څو برابره پرې کړي.»

ټرمپ زیاته کړې چې دا لارښوونه یې د جګړې وزیر پیټ هېګست، د ګډو ځواکونو د لوی درستیزانو د کمېټې مشر ډانیل کین او د امریکا ټولو پوځي قوماندانانو ته سپارلې ده.

د مایکل ایمانویل سوینټن له وژل کېدو سره، د ایران او امریکا د روان کړکېچ له پیل راهیسې د وژل شویو امریکايي سرتېرو شمېر ۱۷ ته رسېدلی دی. د راپورونو له مخې، په دې مرګ‌ژوبله کې هغه سرتېري هم شامل دي چې د ایراني بریدونو، پوځي الوتکو د غورځېدو او د سیمې په پوځي عملیاتو پورې اړوندو نورو پېښو کې وژل شوي دي.

د خاتم‌الانبیاء مرکزي قرارګاه د اسلامي جمهوریت تر ټولو لوړه پوځي عملیاتي قرارګاه ده او د وسله والو ځواکونو د عملیاتي ډیزاین، همغږۍ او څارنې مسوولیت پر غاړه لري. د امریکا ولسمشر، ډونالډ ټرامپ، د سې شنبې په ورځ اعلان وکړ چې د دغه هېواد پوځ به «ډېر ژر» د کلنګ گزلا غر «تر سخت برید لاندې» راولي.

ټرامپ په سپینه ماڼۍ کې په یوه مطبوعاتي ناسته کې، د کلنګ گزلا غره تاسیساتو ته په ایران کې د پاتې شویو سانتریفیوژونو د لېږدولو احتمال ته اشاره وکړه او ویې ویل: «موږ په دې اړه مستند معلومات نه لرو... خو سانتریفیوژ له هستوي موادو پرته ارزښت نه لري. د موضوع اصل هستوي مواد دي او موږ همدا تعقیبوو.»

د کلنګ گزلا غر په اصفهان ولایت کې، د نطنز هستوي تاسیساتو سویل ته په شاوخوا دوه کیلومترۍ کې موقعیت لري.