په پروان کې د سېلابونو له امله ۲ کسان مړه او ۲۰ کورونه ویجاړ شوي دي

حنان بلخي په ایکس خواله رسنۍ کې لیکلي چې افغانستان ته د روغتیا نړیوال سازمان د وروستي ماموریت له مشرتابه وروسته یې د دغه سازمان د افغانستان له دفتر سره د اغېزو د ارزونې غونډه کړې ده.

هغې ویلي، دا غونډه په داسې وخت کې ترسره شوه چې د افغانستان په ختیځ کې اوسېدونکي لا هم د وروستیو ویجاړوونکو ناڅاپي سېلابونو له اغېزو څخه د راوتلو هڅه کوي. نوموړې له هغو کورنیو سره خواخوږي څرګنده کړې چې خپل عزیزان یې له لاسه ورکړي او له ټولو زیانمنو شویو سره یې خواخوږي ښودلې ده.

بلخي ویلي، د دوی د بحثونو اصلي پوښتنه دا وه چې څنګه په افغانستان کې له نږدې لیدل شوي واقعیتونه په دوامدارو او اغېزناکو پایلو بدل شي.

د روغتیا نړیوال سازمان سیمه‌ییزې مشرې ټینګار کړی چې د پولیو ناروغۍ له منځه وړل اوس ممکن دي، خو د دې لاسته راوړنې دوام د روغتیايي نظام له پیاوړتیا سره تړاو لري. د هغې په وینا، په لومړنیو روغتیايي خدمتونو، روغتیايي کارکوونکو، اړینو درملو ته په دوامدار لاسرسي، اغېزمنو مقرراتو او دوامدار مالي ملاتړ کې پانګونه اړینه ده.

هغې زیاته کړې چې وروستیو سېلابونو وښوده، مقاوم روغتیايي نظامونه یوازې د بېړنیو حالاتو لپاره نه، بلکې د دې لپاره هم مهم دي چې خلک د طبیعي پېښو پر مهال هم له حیاتي روغتیايي خدمتونو بې‌برخې نه شي.

حنان بلخي خبرداری ورکړی چې د روغتیايي سکټور د تمویل د کمېدو له احتمالي خطر سره، د روغتیايي پانګونو ساتنه تر بل هر وخت مهمه ده. د هغې په وینا، د افغانستان د ملي روغتیايي ستراتیژۍ ملاتړ او د بنسټیزو روغتیايي خدمتونو دوام نه یوازې د افغانانو د روغتیا لپاره، بلکې د سیمې او نړۍ د عامې روغتیا او امنیت لپاره هم ارزښت لري.

د احمد الله متقي د ګوښه کېدو لامل تر اوسه پورې نه دی روښانه شوی دی. سرچینه زیاتوي چې د هغه پر ځای د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور وزارت د هنر او فرهنګ مرستیال عتیق الله عزیزي هرات کې د رییس په توګه ټاکل شوی دی.

تر اوسه لا څرګنده نه ده چې د طالبانو مشر به د امیرخان متقي ورور احمد الله متقي کوم به ځای وګوماري که نه.

هم‌مهاله له تېرې یوې اونۍ راهیسې امیرخان متقي په قطر کې دی او بېرته کابل ته نه دی ستون شوی. سرچینو ویلي چې نوموړی د قطر د پخواني امیر د مړینې په مناسبت په یو درې ورځني سفر دوحې ته تللی و، خو اوس یې هلته د استوګنې د مودې غځولو غوښتنه کړې ده.

سرچینو زیاته کړې چې متقي هڅه کوي قطر کې خپله د استوګنې پخوانۍ اقامه تمدید کړي او همدا راز د سترګو د ورپېښې ناروغۍ له امله درملنه هم وکړي.

د بادغیس د برېښنا ریاست د پنجشنبې په ورځ (د زمري لومړۍ) د یوې خبرتیا په خپرولو سره ویلي، ترکمنستان یوازې د سبا لپاره د ترکمنستان- بادغیس د ۱۱۰ کیلو ولټه د برېښنا پر مزي د کار له امله برېښنا قطع کوي.

په خبرتیا کې راغلي، چې د بادغیس برېښنا به د سبا (جمعه د زمري ۲مه) له سهار پنځو بجو د غرمې تر ۱۲ بحو د لنډ مهال لپاره قطع وي.

د طالبانو د برېښنا شرکت د معلوماتو له‌مخې، دمګړۍ افغانستان شاوخوا ۴ زره مېګاواټه برېښنا ته اړتیا لري، خو په کور دننه یوازې تر ۷۵۰ مېګاواټه برېښنا تولیديږي.

د افغانستان نږدې ۸۰ سلنه برېښنا وارداتي ده او دغه وارداتي برېښنا هم له ازبکستان، تاجکستان، ترکمنستان او ایران څخه راواردېږي.

له دې سره سم، په دې ګرمۍ موسم کې د هېواد په بېلابېلو سیمو کې خلک له دوامداره پرچاویو شکایت لري او د چارو شنونکي هم د وارداتي برېښنا پر ځای په کور دننه د برېښنا پر تولیدي چارو پر پانګونې ټینګار لري.

د یادونې وړ ده، چې تر دې مخکې د ملګرو ملتونو پراختیايي پروګرام او نړۍوال بانک راپور ورکړی وو، چې د طالبانو له واکمنېدو وروسته په افغانستان کې سیاسي کړکېچ د انرژۍ په برخه کې پانګونه په پراخه کچه کمه کړې او په پایله کې یې په افغانستان کې د برېښنا د برابرولو ستونزې نورې هم ډېرې شوې دي.

د سرچینو په وینا، په لومړیو ساعتونو کې د دواړو لورو ترمنځ درنې ډزې تبادله شوې، خو د زیان په اړه کره معلومات نه شته.

د معلوماتو له مخې، د طالبانو د ځواکونو مشري ملا جمیل کوي، چې د طالبانو د پوځ د لوی درستیز قاري فصیح‌الدین فطرت سره کورنۍ اړیکه لري.

تر دې دمه د نښتو د تلفاتو کره شمېر نه دی څرګند شوی، خو سرچینې ټینګار کوي چې جګړه لا پای ته نه ده رسېدلې او وضعیت لا هم ترینګلی دی.

طالبانو تر اوسه په رسمي ډول د دغو نښتو په اړه څه نه دي ویلي.

نداء محمد ندیم په خپله وینا کې فارغ شویو محصلینو او د هغوی کورنیو ته مبارکي وویله او زیاته یې کړه چې اوس مهال په هېواد کې د علم ترلاسه کولو لپاره ښه زمینه برابره شوې ده. نوموړي د جمهوریت او د طالبانو د نظام ترمنځ پر توپیر رڼا واچوله او ویې ویل چې په دغه نظام کې ټولې پرېکړې او کارونه د الله تعالی د کتاب پر بنسټ ترسره کېږي.

د طالبانو د لوړو زده کړو وزیر د خپل مشر د اوامرو پر اطاعت ټینګار وکړ او ویې ویل چې هر مسوول باید خپله دنده د عبادت په نیت ترسره کړي او له بې‌اطاعتۍ څخه ډډه وکړي. هغه له فارغانو څخه وغوښتل چې په خپل مسلک کې په صداقت، ایماندارۍ او اخلاص سره خدمت وکړي او خپلو عقیدو، ایمان او عباداتو ته پام وکړي.

له بلې خوا، د خوست والي مولوي عبدالرحمن حقاني په دې غونډه کې د ځوانانو پر فراغت خوښي وښوده او ویې ویل چې دیني او عصري زده کړې له یو بل سره لازم او ملزوم دي. د هغه په وینا، طالبان عصري زده کړو ته ډېر اهمیت ورکوي. په دغه فراغتغونډه کې د شیخ زاید پوهنتون د ۱۱ پوهنځیو له بېلابېلو څانګو څخه ۹۲۵ تنه محصلین فارغ او ټولنې ته وړاندې شول.

دا په داسې حال کې ده چې طالبانو په خپلو اداري جوړښتونو کې ګڼ بدلونونه راوستي او په رسمي ادارو کې یې د ملي کلمې پر ځای د عمومي کلمې کارول پیل کړي دي. د دغو بدلونونو په لړ کې، د کورنیو چارو وزارت د ښوونې او روزنې مسوولیت یوه پخواني انتحاري بریدګر ته سپارل شوی او د ورزش په اداره کې هم نږدې ۹۵ سلنه مشران یوې ځانګړې قومي ډلې ته ورکړل شوي دي.