سېنټکام: د ایران د بالیستیکو توغندیو برید مو شنډ کړ

یادې ادارې، چې د بریتانیا له سمندري ځواکونو سره تړاو لري، د سې‌شنبې په ماښام (د زمري ۷مه) ویلي چې دا پېښه د زمري په ۶مه رامنځته شوې ده.

د دغه ادارې په وینا، بېړۍ او د هغې عمله خوندي دي او د چاپېریال د ککړتیا یا زیان کوم راپور نه دی ورکړل شوی.

د بریتانیا د سمندري سوداګرۍ د عملیاتو ادارې په خپل وروستي تازه معلوماتو کې له ټولو بېړیو غوښتي چې د سره سمندر له لارې د تګ راتګ پر مهال له ډېر احتیاط څخه کار واخلي او هر ډول شکمن فعالیت دې سمدستي راپور کړي.

په دغه لېدنه کې د ټرمپ مرستیال جي‌ډي وېنس، د بهرنیو چارو وزیر مارکو روبیو، د منځني ختیځ لپاره ځانګړی استازی سټیو وېټکاف او د خزانې وزیر سکاټ بېسنټ هم شتون درلود.

د سي‌اېن‌اېن د راپور له مخې، د سپینې ماڼۍ یوه چارواکي ویلي، تمه کېږي چې ټرمپ او نتنیاهو په دې لیدنه کې د ایران جګړې، له لبنان سره د روانو خبرو د پرمختګ او د «ابراهیم تړونونو» د پراخولو پر هڅو خبرې وکړي.

100%

بلخوا، فاکس نیوز راپور ورکړی چې سره له دې چې ډونالډ ټرمپ د ایران په اړه د ډیپلوماسۍ په بریا خوشبیني ښودلې، تهران لا هم له امریکا سره له مستقیمو خبرو ډډه کوي.

د راپور له مخې، تمه ده چې نتنیاهو په دې لیدنه کې ولسمشر ټرمپ ته داسې معلومات وړاندې کړي چې د ایران د اټومي تاسیساتو د پراختیا ادعا پکې شوې ده.

تر اوسه ایران د دغو ادعاوو او د یادې لیدنې د جزئیاتو په اړه رسمي غبرګون نه دی ښودلی.

سرچینې زیاته کړې چې دغه وړاندیز د مالاکا تنګي د مدیریت له ماډل څخه الهام اخیستی، چې پکې د تنګي کاروونکي په خپله خوښه د سمندري تګ راتګ، چاپېریال ساتنې او د لټون او ژغورنې د چارو د تمویل لپاره مالي ونډه ورکوي.

دا وړاندیز وروسته له هغه مطرح شوی چې امریکا د تېرې اوونۍ په پای کې پر ایران خپل هوايي بریدونه ناڅاپه ودرول. دې اقدام د یوه ډیپلوماټیک حل هیلې راژوندۍ کړې دي؛ داسې حل چې د هرمز تنګي له لارې د نړیوالو بار وړونکو بېړیو عادي تګ راتګ بېرته ممکن کړي.

په ورته مهال تېره ورځ د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ وویل، واشنګټن له ایران سره «ښې خبرې» کوي او د یوې هوکړې امکان شته، خو خبرداری یې ورکړ چې که خبرې پایله ورنه کړي، د امریکا هوايي بریدونه به بېرته پیل شي.

د ایران د بهرنیو چارو وزیر عباس عراقچي هم د دوشنبې په ورځ د عمان او سعودي عربستان له بهرنیو چارو وزیرانو سره د هرمز تنګي په اړه خبرې کړې دي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت په یوه اعلامیه کې راغلي چې عراقچي «په سیمه کې د ثبات د ټینګښت او د ګډو ډیپلوماټیکو هڅو د پیاوړتیا پر اړتیا» ټینګار کړی او ویلي یې دي چې د امریکا د «تیریګرو اقداماتو» له امله پر هرمز تنګي تپل شوی ناامني باید پای ته ورسېږي.

د سهیل اپریدي له‌خوا محکمې ته په سپارل شوي لیکلي ځواب کې ویل شوي، چې د عمران خان د خلاصون لپاره د ازادۍ ځواک په نوم نه کومه اداره جوړه شوې او نه هم په دې اړه کومه رسمي اعلامیه خپره شوې.
هغه دغه ادعاوې هم رد کړې، چې ګواکې صوبایي ادارې د کوم وسله‌وال یا نیمه پوځي جوړښت د جوړولو په اړه غور کړی. سهیل اپریدي ویلي، که په تېرو وختونو کې د «ځواک» اصطلاح کارول شوې وي؛ نو هغه په ناسم ډول وړاندې شوې ده.
د هغه په وینا؛ اصلي اقدام «د عمران خان د خلاصون لپاره د «ازادۍ غورځنګ» دی، چې یو قانوني، ولسواکه او سوله‌ییز سیاسي فعالیت دی او له هر ډول وسله‌وال فعالیت، زور زیاتي یا تاوتریخوالي سره تړاو نه‌لري.

سهیل اپریدي زیاته کړې، چې د دغه غورځنګ موخه د خلکو ترمنځ د قانون له مخې د اقداماتو، عادلانه عدالتي پروسې او د دولت د اساسي قانون مسوولیتونو په اړه د پوهاوی رامنځته کول دي. هغه وایي، دا یوه سیاسي مبارزه ده چې د قانون په چوکاټ کې ترسره کېږي.

هغه پرځان د شوي شکایت په اړه ویلي، چې دغه عریضه پر اټکلونو، رسنیزو راپورونو او قیاسونو ولاړه ده او قانوني زیان یا د عملي دعوې بنسټ نه‌شي ثابتولی. د دغه قضیې اورېدنه به سبا وشي.

دغه شمېرې ښيي، چې د امریکايي وګړو ترمنځ له ایران سره د امریکا د جګړې ملاتړ په تېرو پنځو میاشتو کې تر ټولو ټیټې کچې ته رسېدلی دی. دغه نظرپوښتنه چې د جولای له ۲۵مې تر ۲۷مې ترسره شوې، ۶۹ سلنه ګډونوالو چې له هر لسو جمهوري‌پالو په‌کې څلور تنو ګډون کړی و ویلي، ټرمپ نه‌دی توانېدلی چې په ایران کې د امریکا د پوځي ګډون موخې په روښانه توګه بیان کړي.

سره له دې د ټرمپ د محبوبیت کچه د تېرې میاشتې پرتله لوړه شوې او له ۳۴ سلنې څخه ۳۷ سلنې ته رسېدلې ده. دغه نظرپوښتنه دا هم ښيي، چې د فبرورۍ له ۲۸مې یعنې د امریکا او اسراییل له‌خوا پر ایران د بریدونو له پیل راهیسې د جګړې ملاتړ تل له ۴۰ سلنې کم پاتې شوی دی. دغه کچه د عراق او افغانستان د جګړو پرتله چې د امریکا عامه افکارو په‌کې ډېر ملاتړ ښودلی و، د پام وړ ټیټه بلل کېږي.

په دغه نظرپوښتنه ۱۲۴۶ بالغو امریکايي وګړو په انلاین بڼه ګډون کړی و. سپینې ماڼۍ بیا ویلي، چې ولسمشر ډونالډ ټرمپ خپلې پرېکړې د نظرپوښتنو پر بنسټ نه‌کوي او لاهم ټینګار لري چې ایران باید د اټومي وسلې ترلاسه کولو ته پرېنښودل شي.