امریکا کې محاکمه کېدونکی ظاهر قدیر؛ ورور یې وایي هغه د داعش پر ضد د پاڅون بیه پرې کوي

عینی شاهدانو افغانستان انترنشنل ته ویلي چې لومړۍ ښځه هغه مهال ونیول شوه چې له خپل خاوند سره د زیتون مال له د موټرو له تمځای څخه د وتلو په حال کې وه. شاهدان وایي، طالبانو هغه له موټره ښکته کړه او په زور یې له ځان سره یوړه.

د شاهدانو په وینا نیول شوې ښځې مقاومت وکړ، خو طالبانو د هغې خاوند ته اجازه ورنه کړه چې له موټره ښکته شي.

شاهدانو ویلي، وروسته د طالبانو د امربالمعروف محستبانو د الماس شرق سوداګریز مرکز ته هم ورغلل او هلته یې یوه بله ښځه هم ونیوله.

ځایي سرچینو افغانستان انترنشنل ته ویلي، یوه بله ښځه د هرات د ۶۴ متره سړک پر غاړه د تګ پر مهال او دوه نورې ښځې د ښار د پل رنګینه په سیمه کې نیول شوې دي. په دې توګه، د چهارشنبې په ورځ د نیول شویو ښځو پنځو تنو ته رسېدلی دی.

په وروستیو میاشتو کې په هرات کې د حجاب نه مراعت په تور ښځو د نیولو ګڼې پېښې ثبت شوې دي. دغو نیونو مخکې هم په هرات کې اعتراضونه راپارولي وو، چې د راپور له مخې طالبانو هغه اعتراضونه هم په زور خواره کړي وو.

طالبانو تر اوسه په دې اړه کوم رسمي غبرګون نه دی ښودلی.

د خراسان رضوي ولایت د بهرنیو وګړو او کډوالو چارو رییس جعفر سیدابادي ویلي، دغو افغانانو د تېرو دوو اوونیو په لړ کې د سفر تنظیمونکو په دفترونو کې د اربعین زیارت د سفر لپاره نوملیکنه کړې ده.

سیدابادي وویل، د دوغارون رسمي پوله هم د افغان زیارت کونکو د تګ لپاره بشپړه توګه چمتو ده او ټولې اړینې اسانتیاوې پکې برابرې شوې دي.

د ایراني چارواکو په وینا، افغان زیارت کونکې به له قانوني پړاوونو وروسته د چذابه پولې ته ولېږدول شي او د شلمچې پوله هم د خراسان رضوي د افغانانو د وتلو لپاره ځانګړې شوې ده.

ابادي زیاته کړې د افغان زیارت کونکو د لېږد لپاره به د افغانستان او ایران ترانسپورتي وسایط وکارول شي او په مشهد کې به د هرکلي او خدمت لپاره ۱۶ د خدمت ځایونه هم جوړ شوي دي.

د ایران د بهرنیو چارو وزارت استازي ویلي، له افغانستان څخه هم څه باندې ۱۵ زره کسانو عراق ته د سفر لېوالتیا ښودلې، خو د هغوی تګ د عراق د ویزو له صادرېدو سره تړاو لري.

سرچینې وايي، په بدخشان کې د طالبانو د مخالفو جبهو د بریدونو او وروستیو پوځي تحرکاتو زیاتېدو، طالبان اړ کړي چې خپل پوځي چمتووالی پیاوړی او د پراخو عملیاتو لپاره تیاری ونیسي. د سرچینو په خبره، دغو تحرکاتو د طالبانو چارواکي اندېښمن کړي او ټاکل شوې چې دغه ډله په نږدې راتلونکي کې خپل عملیات پیل کړي.

د باوري سرچینو په وینا، طالبانو په وروستیو ورځو کې د زیباک ولسوالۍ ته نور ځواکونه لېږدولي او د ولسوالۍ په بېلابېلو سیمو کې یې ځای پر ځای کړي دي.

د ترلاسه شویو معلوماتو له مخې، طالبانو په ځینو سیمو، په ځانګړي ډول یفتل کې، نوې امنیتي پوستې جوړې کړې او د بدخشان په بېلابېلو برخو کې یې امنیتي تدابیر سخت کړي دي. سرچینې د دې ولایت امنیتي وضعیت «نازک» بولي.

تر دې وړاندې، د «سپاهیان میهن» په نوم نوې جوړې شوې وسله‌والې ډلې د بدخشان پر یفتل پایین ولسوالۍ په ناڅاپي برید کې د څو ساعتونو لپاره د ولسوالۍ کنټرول له طالبانو واخیست او د هغوی ځواکونه یې بې‌وسلې کړل. له دې پېښې وروسته، د ازادۍ جبهې د زیباک ولسوالۍ کې د طالبانو پر پوستو بریدونه پیل کړل. سرچینې زیاتوي، طالبان د چریکي بریدونو د اندېښنې له امله د بدخشان په ډېرو سیمو کې د شپې ګزمې او پېرې هم زیاتې کړې دي.

د سرچینو په وینا، د هلمند لپاره د طالبانو والي امان‌الدین منصور او د دې ډلې د پوځ لوی درستیز فصیح‌الدین فطرت همدا اوس په بدخشان کې حضور لري. امان‌الدین منصور د چهارشنبې په ورځ د بدخشان لپاره د طالبانو د اطلاعاتو او کلتور د رییس ذبیح‌الله امیري د جنازې په مراسمو کې ګډون کړی و. ذبیح‌الله امیري چې د امان‌الدین منصور د خور زوی و، د سې‌شنبې په ورځ د بهارک–فیض‌آباد پر لویه لار د موټرسایکل سپرو ناپېژاندو وسله‌والو په برید کې ووژل شو. سرچینې ټینګار کوي، د دې برید د عاملانو نه پېژندل کېدو د بدخشان د طالبانو قومندانان او چارواکي سخت غوسه کړي او د دې ډلې امنیتي اندېښنې یې زیاتې کړې دي.

په ورته مهال سرچینو زیاته کړې چې د طالبانو ناراضي قومندان جمعه فاتح لا هم خپل ځواکونه له سنګرونو نه دي رایستلي. د سرچینو په وینا، د هغه ورور د طالبانو پر ضد درېځ پلوي کوي.

د سرچینو په خبره، د طالبانو د اندېښنې یو مهم لامل د جګړې په ډګر کې د ځواک نانډوله بدلېدل دي. د هغوی په وینا، د ازادۍ جبهې ځواکونه د بدخشان په غرنیو سیمو کې له درنو وسلو او تجهیزاتو سره ځای پر ځای شوي، چې د طالبانو د احتمالي عملیاتو پلي کول یې له ستونزو سره مخ کړي دي.

دا تحرکات داسې مهال کېږي چې په وروستیو اوونیو کې په بدخشان کې د طالبانو د وسله‌والو مخالفانو، په ځانګړي ډول د ازادۍ جبهې، بریدونه زیات شوي دي. دغې جبهې په وروستیو ورځو کې ادعا کړې چې د زیباک ولسوالۍ په غرنیو سیمو کې یې د طالبانو څو مهمې پوستې نیولې او د دې ډلې دوه بې‌پیلوټه الوتکې یې هم نسکورې کړې دي. په بدخشان او سرپل کې د طالبانو د څو چارواکو وژل کېدو او د مخالفو جبهو د تحرکاتو له زیاتېدو سره، د دې ډلې امنیتي اندېښنې لا پسې ډېرې شوې دي.

د طالبانو تر واک لاندې د ملي پراختیا شرکت ویاند نبي الله ارغندیوال ویلي، د غوري سمنټو د دوو فابریکو چارې روانې دي او دا مهال پکې ۷۵۰ کسان په مستقیم ډول پر کار بوخت دي.

نوموړي زیاته کړې، د درېیمې فابریکې د جوړولو چارې هم روانې دي او له بشپړېدو سره به یې د غوري سمنټو فابریکې ورځنی تولید له ۷۰۰ ټنو څخه نږدې ۶۰۰۰ ټنو ته لوړ شي او وروسره به د کارکوونکو شمېر نور هم زیات شي.

د بغلان د غوري سمنټو فابریکه د افغانستان له پخوانیو صنعتي فابریکو څخه ده چې په ۱۳۳۸ لمریز کال کې د پخوانۍ چکسلواکیا په همکارۍ جوړه او په فعالیت یې پیل وکړ. خو د کورنیو جګړو له امله، د نورو ګڼو صنعتي تاسیساتو په څېر، د دې فابریکې فعالیت هم کمزوری او محدود شوی و چې د طالبانو له بیا واکمنېدو وروسته، د فابریکې د مدیریت او بیا فعالولو چارې د ملي پراختیا شرکت ته وسپارل شوې.

د دغې کارخونې مسوولان وايي، په بازار کې د چرګوړو اړتیا زیاته شوې او دوی هم د اړتیا له مخې خپل تولید تنظیموي. د دوی په وینا، داسې چمتووالی نیول شوی چې د کارخونې تولید په اوونۍ کې ۲۰۰ زره چرګوړو ته لوړ شي.

په ورته مهال په بلخ کې د طالبانو د سوداګرۍ او پانګونې خونې مسوولان وايي، افغانستان د چرګانو د غوښې په تولید کې ځان‌بسیاینې ته رسېدلی، خو د چرګوړو اړتیا لا هم تر ډېره د بهرنیو وارداتو له لارې پوره کېږي.

دوی ویلي، هڅې روانې دي چې په دې برخه کې د سترو پانګونو زمینه برابره او پر وارداتو د افغانستان تکیه راکمه شي.