د پاکستان له پنجاب ایالت څخه تر اوسه ۱۳۹ زره افغان کډوال اېستل شوي دي
د پاکستان د پنجاب ايالت د کورنيو چارو وزارت ويلي، چې په دغه ایالت کې د ناقانونه بهرنیو اتباعو د نیولو او اېستنې پر دوام تر اوسه ۱۳۹ زره او ۹۰۲ ناقانونه افغان کډوال نیول شوي دي. د دغه وزارت په وینا، یاد افغانان له قانوني طی مراحل وروسته بېرته خپل هېواد ته استول شوي دي.
دغه وزارت د جمعې په ورځ (د زمري ۱۰مه) زیاته کړې، دمګړۍ په پنجاب ایالت کې د ناقانونه کډاولو د ساتنې په ۳۹ مرکزونو کې ۲۴۸ نور افغانان هم شته او د قانوني طی مراحل وروسته به د تورخم له لارې افغانستان ته واستول شي.
یاد وزارت د پنجاب له ټولو اوسېدونکو غوښتي، چې د ناقانونه کډوالو او همداراز د جعلي اسنادو د جوړولو په تړاو معلومات ورسره شریک کړي.
د ورکړل شویو معلوماتو لهمخې، پاکستان له تېرو درېیو کلونو راهیسې شاوخوا ۲،۶۶ میلیونه ناقانونه افغان کډوال تر نیول کېدو وروسته بېرته خپل هېواد ته استولي دي.
پاکستان له تېرو ۲۱ ورځو راهیسې په دغه هېواد کې د ناقانونه افغان کډوالو د نیولو بهیر چټک کړی او دغه بهیر همداراز دوام لري.
پیر محمد کاکړ هم د دغو څرګندونو پخلی کوي او وایي، که څه هم د کانونو د خوندیتوب قوانین موجود دي، خو عملي کېږي نه او د سرغړونکو پر وړاندې د سزا او جزا سیستم هم اغېزناک نه دی.
د شمېرو له مخې، تر ټولو ډېر افغان محصلین د پېښور په پوهنتون کې وو چې شمېر یې ۲۴۷ تنو ته رسېده. له دې وروسته د انسټیټیوټ اف منېجمنټ ساینسز ۲۱۹ او خیبر مېډیکل پوهنتون ۲۱۸ افغان محصلین لرل.
احمد، د ننګرهار اوسېدونکی، اوس د خیبر مېډیکل پوهنتون د طب محصل دی. د هغه کورنۍ نږدې ۴۰ کاله وړاندې پاکستان ته کډه شوې وه او نوموړی هم په پاکستان کې زېږېدلی او لوی شوی دی.
احمد ښوونځی او کالج په پاکستان کې لوستي او وروسته د افغان محصلینو له ځانګړې ونډې څخه په ګټې اخیستو پوهنتون ته شامل شوی دی.
هغه وايي، په تېر یو کال کې د افغانانو د قانوني وضعیت او د بېرته ستنېدو بهیر د ده پر زدهکړو سخت اغېز کړی دی.
احمد وویل: «اوس په درس تمرکز کول ډېر ګران شوي دي. هره ورځ دا فکر راسره وي چې سبا به څه کېږي، زدهکړې به بشپړې کړم که نه او زما د ډګرۍ برخلیک به څه وي.»
سرچینې وايي، ډېری محصلین د اسنادو او قانوني وضعیت له امله له جدي ستونزو سره مخ دي او د کلونو علمي هڅې یې له خطر سره مخ شوې دي.
دغو سرچینو زیاته کړې چې ځینې قضیې د اسنادو د بېلابېلو نومونو د کارولو له تورونو سره تړاو لري، خو ډېری عریضې د هغو کورنیو دي چې یو مور یا پلار یې پاکستانی او بل یې افغان دی.
محصلین: نه د اوسېدو ځای لرو او نه د زدهکړو د دوام توان
د پېښور پوهنتون محصل احمد شاه وايي، د افغانستان اقتصادي او سیاسي ستونزو په تېرو دوو کلونو کې ګڼې افغان کورنۍ له سخت مالي بحران سره مخ کړې او اغېزې یې په پاکستان کې پر افغان محصلینو هم څرګندې شوې دي.
د هغه په وینا، ډېرو افغان محصلینو د نیمهوخت کارونو او کوچنیو کاروبارونو له لارې د خپلو زدهکړو لګښتونه برابرول او ځینې یې د خپلوانو په کورونو کې اوسېدل، خو د افغانانو د بېرته ستنېدو له پیل سره ګڼ محصلین نه یوازې د اوسېدو له ځایه بېبرخې شوي، بلکې د زدهکړو دوام هم ورته سخت شوی دی.
احمد شاه وویل: «اوس ډېر افغان محصلین نه لیلیه لري، نه د اوسېدو خوندي ځای او نه هم دومره مالي وس لري چې د پوهنتون فیس او ورځني لګښتونه پرې کړي.»
هغه وايي، د قانوني اسنادو نشتوالی او د پولیسو د پلټنو وېره محصلین له دوامدارې اندېښنې سره مخ کړي او ښايي ځینې یې د زدهکړو او ازموینو له بشپړېدو مخکې له پاکستانه ووځي.
احمد شاه زیاته کړه: «که دغو محصلینو ته د زدهکړو د بشپړولو فرصت ور نه کړل شي، نه یوازې به یې راتلونکی زیانمن شي، بلکې د کلونو علمي هڅې به یې هم بېپایلې پاتې شي.»
په پاکستان کې له نږدې پنځو لسیزو راهیسې مېشت افغان کډوال وایي، د جبري ستنېدو له امله له ګڼو ستونزو سره مخ دي او له پاکستاني حکومت غواړي چې د خپلو سوداګریزو او کورنیو چارو د تنظیم لپاره ورته پوره وخت ورکړي.
د خیبر پښتونخوا د خیبر ولسوالۍ د وزیر ډنډ سیمې اوسېدونکی ۲۸ کلن افغان کډوال بلال وایي، کورنۍ یې شاوخوا ۵۰ کاله مخکې پاکستان ته کډه شوې او اوس د نیول کېدو له وېرې له اختر وروسته نه دی توانېدلی چې عادي ژوند ته دوام ورکړي.
