اسوشیټډ پرېس: ټرمپ څو ځله پر ایران بریدونه وځنډول خو کړکېچ پای ته ونه رسېد

دا پرېکړه وروسته له هغې وشوه چې شاوخوا ۶۰زره کډوال له مراکش څخه د هسپانیا تر واک لاندې سیوټا سیمې ته داخل شول. دغه وضعیت په اروپايي هېوادونو کې د سرحدونو د کنټرول او د شینګن سیمې د ازاد تګ راتګ په اړه اندېښنې او سیاسي ترینګلتیاوې زیاتې کړې دي.

وروسته له هغه چې ایټالیا، فنلنډ او ډنمارک له هسپانیا سره د شینګن تړون په چوکاټ کې د تګ راتګ د محدودولو پرېکړه وکړه، د هسپانیا لومړي وزیر پدرو سانچز دغه اقدام «ځانغوښتونکی او د اروپايي قوانینو خلاف» وباله.

په همدې حال کې، هسپانوي چارواکو ویلي چې سیوټا ته د رسېدو پر مهال د کډوالو د کښتیو د ډوبېدو له امله د مړو شمېر له ۶۷تنو اوښتی دی.

بلخوا، د ۲۲اروپايي هېوادونو مشرانو په یوه ګډ لیک کې د اروپايي ټولنې له چارواکو غوښتي چې د ټولنې د بهرنیو سرحدونو د اغېزمن مدیریت لپاره بېړني او همغږي اقدامات ترسره کړي.

د هسپانیا د کورنیو چارو وزیر فرناندو ګراندې مارلاسکا بیا ویلي چې د مراکش او هسپانیا ترمنځ اړیکې عادي دي او د غیرقانوني کډوالو د مخنیوي لپاره په سمندري پولو کې د ساتندویو خنډونو د جوړولو چارې دوام لري.

دغه دفتر د یکشنبې په ورځ، د زمري ۱۱مه، په اېکس خواله رسنۍ کې په خپور کړي پیغام کې ویلي، چې د ټولنیزو او اقتصادي فشارونو له امله خلک د انساني قاچاق، استثمار او جبري کار پر وړاندې ډېر زیانمن شوي دي.

دیادې ادارې په وینا، د څه باندې شپږو میلیونو افغانانو بېرته ستنېدل، د بدیلو معیشتي فرصتونو له برابرېدو پرته د کوکنارو د کښت له منځه وړل او د ښځو پر حقونو سخت محدودیتونه، هغه مهم عوامل دي چې په افغانستان کې یې د انساني قاچاق ګواښ زیات کړی دی.

یاد بنسټ ټینګار کړی، چې د دغو ستونزو د حل لپاره باید د خلکو د اقتصادي وضعیت د ښه کېدو، د کارموندنې د فرصتونو د رامنځته کولو او د زیانمنو قشرونو د ملاتړ لپاره عملي ګامونه واخیستل شي.

له دې وړاندې د ملګرو ملتونو د کډوالۍ نړیوال سازمان(ای‌او‌اېم) هم په افغانستان کې د انساني قاچاق د زیاتېدونکي ګواښ په اړه خبرداری ورکړی وو.

د دغه سازمان په وینا، له ایران او پاکستان څخه میلیونونه راستنېدونکي افغانان د بې‌وزلۍ، د کار د فرصتونو د کمښت او د بنسټیزو خدمتونو د نشتوالي له امله د انساني قاچاق، استثمار او نورو ناوړه ګټه اخیستونکو له جدي ګواښ سره مخ دي.

د مسکو پولیسو ویلي، چاودنه د شنبې په ماښام د مسکو د کودرینسکایا څلور لارې په سیمه کې یوه ایټالوي رسټورانټ ته څېرمه شوې ده.

د روسیې د ترهګرۍ ضد ملي کمېټې په وینا، یوې ناپېژاندې ښځې هڅه کوله چې په لاس جوړ چاودیدونکو توکو سره رستورانت ته ننوځي، خو د امنیتي کسانو یې مخه نیولې ده. یادې کمیټې ویلي، وروسته ښځې خپلو چاودیدونکو توکو ته چاودنه ورکړه چې په پایله کې ښځه، امنیتي ساتونکی او د رستورانت یو مشتري ځای پر ځای ووژل شول او ۲۱ تنه نور ټپیان شول.

په ورته مهال روسیې رسنیو راپور ورکړی چې په روغتون کې دوو ټپیانو هم د ژورو ټپونو له امله سا ورکړې ده.

د دغو سرچینو په وینا، د سعودي عربستان ولیعهد په دې ټېلیفوني اړیکه کې له ټرمپ څخه غوښتي چې تاوتریخوالی راکم کړي او د دغو بریدونو له ترسره کولو ډډه وکړي.

د دغه راپور له مخې، ټرمپ په اردن کې د امریکا پر اډې د تهران د توغنديز برید او په هرمز تنګي کې د بېړیو په تګ راتګ کې د ګډوډۍ رامنځته کولو په ځواب کې، د ایران د انرژۍ پر تاسیساتو د برید په تړاو غور کوي، خو تراوسه یې وروستی امر نه‌دی صادر کړی. اکسیوس لیکلي، چې دا ډول برید کولای شي د امریکا او د ایران د اسلامي جمهوریت ترمنځ د پنځه میاشتنۍ جګړې د بې سارې شدت لامل شي.

په راپور کې زیاته شوې، چې د ایران اسلامي جمهوریت امریکا ته خبرداری ورکړی، که برید پرې وشي، د اسراییل او د فارس خلیج د هېوادونو د انرژۍ تاسیسات او زیربناوې به په نښه کړي.

یوه امریکایي چارواکي هم اکسیوس ته ویلي، چې د سعودي عربستان چارواکو له ټرمپ سره په ټېلیفوني اړیکه کې د واشنګټن د پروګرامونو په اړه د شفافیت غوښتنه کړې ده.

د امریکا ولسمشر ټرمپ د تېرې چهارشنبې په ورځ د سعودي عربستان د دفاع وزیر خالد بن سلمان سره هم وکتل. د یوې خبرې سرچینې په وینا، دا لیدنه د سعودي د دفاع وزیر د سفر په پروګرام کې وروسته له هغه زیاته شوه، چې هغه د امریکا له مرستیال ولسمشر جي‌ډي وینس سره وکتل او هغه ته یې وویل، چې سعودي عربستان له ایران سره د تاوتریخوالي د کمېدو ملاتړ کوي.

دغې سرچینې زیاته کړې، چې د دغو لیدنو موخه د ایران له اسلامي جمهوریت سره د جګړې او د سیمې د ټولیز وضعیت په اړه د محمد بن سلمان د لید لورو رسول وو.

د پیرو چارواکو د شنبې په ورځ (د زمري ۱۰مه) ویلي، چې دې الوتکې سیلانیان د نازکا د کرښو پر سر د تفریحي الوتنې لپاره لېږدول.

ځايي چارواکو ویلي، الوتکه د نازکا ښار ته نږدې د ایکا له ښار څخه الوتنه کړې وه او د پیرو د «ایرودیانا» هوايي شرکت له خوا چلول کېده. په الوتکه کې ۱۱ سیلانیان او دوه پیلوټان وو. د پیرو رسنیو تر اوسه د مړه شویو کسانو د هویت په اړه نور جزییات نه‌دي خپاره کړي.

یاد هوايي شرکت تر اوسه د دغې پېښې په اړه څه څرګندونې نه‌دي کړي.

د نازکا کرښې، چې د پیرو د سوېل په دښتي سیمو کې سترې کنده‌کارۍ، انځورونه او هندسي بڼې دي، د دغه هېواد له مهمو ګرځندوییزو ځایونو څخه ګڼل کېږي او هر کال شاوخوا ۱۰۰ زره سیلانیان ځان ته راجلبوي.

لیدونکي عموماً دغه تاریخي اثار له هغو وړو الوتکو څخه ننداره کوي چې د دې سیمې پر سر الوتنې کولای شي.