د افغانستان انټرنشنل ـ پښتو خبریال
د تورخم دروازې د لسو میاشتو بندښت له امله د خیبر پښتونخوا ستر ښار پېښور ته د درملنې لپاره د افغان ناروغانو تګ نږدې په بشپړه توګه درېدلی او د روغتونونو ترڅنګ امبولانس چلوونکي، درملتونونه او هوټلونه هم له جدي مالي زیانونو سره مخ شوي دي.
د روغتونونو د معلوماتو له مخې، د تورخم دروازې له بندېدو مخکې هره ورځ له ۱۲۰۰ ډېر افغان ناروغان د درملنې لپاره د پېښور لویو دولتي او شخصي روغتونونو ته تلل، چې ډېری یې د سرطان، زړه، پښتورګو او هډوکو په څېر سختو ناروغیو درلودونکي وو.
د لېډي ریډنګ روغتون، خیبر ټیچنګ روغتون او حیاتاباد میډیکل کمپلېکس په ګډون د پېښور په روغتونونو کې د افغان ناروغانو شمېر د ډيورنډ کرښې له بندېدو وروسته په بېساري ډول کم شوی دی. د روغتونونو د چارواکو په وینا، پخوا افغان ناروغانو په ځینو روغتونونو کې د بهرنیو ناروغانو شاوخوا ۳۰ سلنه جوړوله، خو اوس دغه شمېر نږدې له منځه تللی دی.
د سختو ناروغانو د درملنې په اړه اندېښنې
ډاکټران وايي، د تورخم د بندېدو تر ټولو جدي اغېز پر هغو ناروغانو دی چې په افغانستان کې د خپلې ناروغۍ مناسبه درملنه نه شي ترلاسه کولای. د دوی په وینا، د سرطان، زړه او پښتورګو په څېر ناروغیو کې پر وخت تشخیص او دوامداره درملنه ډېره مهمه ده او د درملنې ځنډ د ناروغانو روغتیا له جدي ګواښ سره مخ کولای شي.
د ننګرهار، کونړ، لغمان او کابل ګڼ ناروغان به مخکې د پېښور روغتونونو ته تلل، ځکه په دغه ښار کې د ځینو سختو ناروغیو د درملنې امکانات نسبتاً پراخ او لګښتونه یې هم د افغانستان په پرتله کم وو.
په ورته وخت کې، په پاکستان کې د افغان کډوالو د نیولو او افغانستان ته د ستنولو د روانو اقداماتو له امله یو شمېر افغان ناروغان او د هغوی کورنۍ د درملنې لپاره له پېښوره تګ راتګ ته هم زړه نه ښه کوي.
په پېښور کې افغان کډوال اعظیم ګل افغانستان انټرنېشنل پښتو ته وویل چې ورور یې له ناروغ پلار سره پېښور ته تللی و، خو د پلار د درملنې پر مهال پولیسو یې ورور ونیو او وروسته یې افغانستان ته ولېږه.
هغه زیاته کړه: «هغه وخت زما پلار په روغتون کې بستر و او د هغه د ساتنې او پالنې لپاره زموږ سره هېڅوک نه وو.»
د افغان کډوالو په وینا، د ناروغ د ملګري نیول کېدل نه یوازې کورنۍ له ستونزو سره مخ کوي، بلکې ناروغ هم د درملنې او پاملرنې له جدي ستونزې سره مخامخوي. دوی غوښتنه کوي چې د سختو ناروغانو او د هغوی د پاملرنې لپاره د ورسره مل کسانو په اړه ځانګړې اسانتیاوې رامنځته شي.
درملتونونه، امبولانسونه او هوټلونه هم زیانمن شوي
د افغان ناروغانو د تګ راتګ له کمېدو سره په پېښور کې د درملو پلورونکي هم له مالي ستونزو سره مخ شوي دي.
د حیاتاباد میډیکل کمپلېکس مخې ته د یوه درملتون مالک محمد اقبال وايي، افغان ناروغان یې دایمي پېرېدونکي وو، خو د تورخم له بندېدو وروسته د درملو په پلور کې د پام وړ کموالی راغلی دی.
اقبال وویل: «قیمتي درمل اخلو او په دوکان کې یې ساتو، خو اوس یې غوښتنه ډېره کمه شوې ده او زموږ پانګه هم په همدې درملو کې بنده پاتې ده.»
د امبولانسونو کاروبار هم له همدې وضعیت اغېزمن شوی دی. له تورخم څخه تر پېښوره د امبولانس خدمت وړاندې کوونکی رحمانالله وايي، مخکې به د زړه، سرطان او نورو سختو ناروغیو ناروغان په بېړني ډول پېښور ته لېږدول کېدل، خو اوس کله ناکله څو ورځې هم ورته د ناروغ د انتقال زنګ نه راځي.
هغه وايي: «موږ یوازې خپل روزګار نه له لاسه ورکوو، بلکې زموږ کورنۍ هم د دې بحران بیه پرې کوي.»
د پېښور د لېډي ریډنګ روغتون ته څېرمه د یوه هوټل مالک حاجي نورغلام هم وايي، افغان ناروغان او د هغوی خپلوان یې د هوټل دایمي پېرېدونکي وو، خو د ډيورنډ کرښې له بندېدو وروسته یې ډېری خونې تشې پاتې کېږي.
نوموړي ویلي: «مخکې به خلک زموږ په هوټل کې د خونې لپاره انتظار کاوه، خو اوس کله کله څو څو ورځې هېڅ پېرېدونکی نه راځي.»
اغېزمن شوي افغان ناروغان او د روغتیا له برخې سره تړلي کاروباریان وايي، که د تورخم دروازه په بشپړه توګه نه شي پرانیستل کېدای، لږ تر لږه دې د سختو ناروغانو، د هغوی د ملګرو او امبولانسونو لپاره د بشري دلایلو له مخې ځانګړې لار یا روښانه تګلاره جوړه شي، څو ناروغان پر وخت درملنې ته ورسېږي او له لا ډېرو انساني او مالي زیانونو مخنیوی وشي.
