د حزب اسلامي مشر ګلبدین حکمتیار د سعودي له «دلتا انټرنشنل» شرکت سره د طالبانو د تېلو او ګازو د تړون په غبرګون کې ویلي، هغه حکومت چې د «پردیو په پیسو او وسلو» پر خلکو تپل شوی وي، د ملت اړوند د طبیعي زېرمو په اړه د پرېکړې کولو حق نهلري.
ګلبدین حکمتیار د جمعې په ورځ (د وږي ۲۷مه) «په سیمه کې څه تېرېږي او هېواد کوم لوري ته بېول کېږي»؟ تر سرلیک لاندې په یوې مقاله کې د هرات د کشک ـ تېرپل د سیمې د تېلو او ګازو د پلټنې او راایستنې تړون د ۱۹۹۰مې لسیزې له تجربې سره تړلی بللی او ویلي یې دي، چې طالبانو دا تړون په داسې حال کې لاسلیک کړی، چې دا ډله «نه اساسي قانون لري، نه شورا او نه هم د ملت له ملاتړ څخه برخمن حکومت لري».
د طالبانو د کانونو او پټرولیم وزارت د وږي میاشتې په ۱۶مه اعلان وکړ، چې د کشک ـ تېرپل د سیمې د تېلو او ګازو د پلټنې او راایستنې تړون یې له «دلتا انټرنشنل» شرکت سره لاسلیک کړی دی.
د طالبانو د اعلان لهمخې، دغه شرکت به د ګازو د اوو بلاکونو د پلټنې او رااېستنې لپاره ۵۰ میلیارده ډالر پانګونه وکړي. دا تړون د طالبانو د رییسالوزرا د اقتصادي مرستیال عبدالغني برادر او د افغانستان لپاره د امریکا د پخواني ځانګړي استازي زلمي خلیلزاد په حضور کې لاسلیک شو.
حکمتیار د افغانستان د طبیعي زېرمو په اړه د طالبانو د پرېکړو پر څرنګوالي نیوکه کړې او ویلي یې دي: «څو زورواکي د یوې ډلې په استازیتوب کولای شي هېواد، ارزښتونه او زېرمې یې» له خلکو څخه له پوښتنې او د «ملت د استازو شورا» له څېړنې پرته له بېلابېلو هېوادونو سره معامله کړي.
د حزب اسلامي مشر خبرداری ورکړی، چې د داسې تړونونو لاسلیکول، په داسې حال کې چې قانوني او د خلکو له خوا منل شوی حکومت نهوي، د نویو شخړو لپاره زمینه برابرولای شي.
د هغه په وینا، په افغانستان کې د انرژۍ په پروژو کې د ښکېلو شرکتونو سیمهییز سیالان به «لاس تر زنې او د بېپروا نندارچیانو په څېر» پاتې نهشي او د انرژۍ د لېږد پر لارو سیالي ښايي د نیابتي جګړو لامل شي.
حکمتیار همداراز ادعا کړې، چې روسیه او ایران د افغانستان له لارې سوېل ته د منځنۍ اسیا د تېلو او ګازو له لېږد سره مخالف دي او هڅه به وکړي، چې د دا ډول پروژو د پلي کېدو مخه ونیسي.
هغه ویلي، که شرکتونه فکر کوي چې روسیه، چین او ایران د دغو پروژو د مخنیوي توان نهلري، نو «لویه تېروتنه» کوي.
حکمتیار د طالبانو اوسنی تړون له «دلتا» شرکت سره په افغانستان کې د ۱۹۹۰مې لسیزې د نړیوالو تېلو او ګازو شرکتونو له هڅو سره تړلی بللی او ویلي یې دي، چې د دغه شرکت بیا راتګ، د هغه وخت د ځینو څېرو له حضور سره یو ځای، ښيي چې هماغه جیوپولیټیکي سیالۍ لا هم دوام لري.
دوی ټینګار وکړ، چې له ګواښ سره مخ افغانانو لپاره باید د نیول کېدو یا اېستلو له وېرې پرته د ملاتړ غوښتنه وشي او د اړتیا په صورت کې له لنډمهالي ملاتړ او خوندي اقامت څخه برخمن شي.
د یادونې وړ ده، چې پاکستان د تېر کال له اګست میاشتې راهیسې د افغانانو د هر ډول ویزو د تمدید بهیر درولی دی.
تمیم، چې د کمپ د یو بل اوسېدونکي مستعار نوم دی، وایي چې کلونه بې برخلیکتوب، له کورنۍ لیرې والی او د روښانه راتلونکي نشتوالي پر خلکو سخت رواني فشار راوړی دی.
د قطر په السیلیه کمپ کې د امریکا د اردو یو پوځي د یوې افغان مېرمنې د اسنادو د ارزونې په حال کې دی
هغه وایي: «د یو شمېر اوسېدونکو دوسیې وڅېړل شوې او په پای کې رد شوې او د څو کلونو په تېرېدو لا هم زموږ برخلیک معلوم نه دی او نه پوهېږو چې زموږ راتلونکی به څه وي.»
احصایې ښيي چې د ټولو اوسېدونکو دوسیې نه دي رد شوې. له زر کسانو څخه، د ۲۹۲ کسانو دوسیې رد شوې او د ۷۴۷ نورو کسانو حقوقي وضعیت یو شان نه دی.
