په داسې حال کې چې څه باندې پنځه کاله کیږي افغانې نجونې له شپږم ټولګي پورته له زده کړو محرومې دي، د ملګرو ملتونو ښوونیزې، علمي او کلتوري ادارې (یونسکو) د نجونو نړۍوالې ورځې په مناسبت ویلي چې هره نجلۍ باید دا ازادي ولري چې زدهکړې وکړي، وده وکړي او خپل راتلونکی په خپله وټاکي.
یونسکو یکشنبه (د تلې۱۹مه) پر اکس پاڼه خپاره کړي یو پیغام کې ویلي چې د میلیونونو نجونو لپاره، په کم عمر کې ودونو د هغوی زده کړو فرصت محدود کړی.
یونسکو ټینګار کړی چې زدهکړې کولای شي د دې وضعیت په بدلون کې مرسته وکړي.
یاده اداره وايي، په تېرو دوو کلونو کې د دغه سازمان هغو پروګرامونو، چې په ښوونه او روزنه کې د جنسیتي برابرۍ د پیاوړتیا لپاره کار کوي، له ۳۸ میلیونو څخه ډېرو زدهکوونکو ته رسېدلي دي او هغوی ته یې د زده کړې او ودې فرصت برابر کړی.
یونسکو د نجونو د نړۍوالې ورځې په مناسبت یو ځل بیا ټینګار کړی چې د نړۍ نجونې حق لري زدهکړې وکړي، کار وکړي، په ازاده توګه پرېکړې وکړي او خپل راتلونکی په خپله وټاکي.
دا په داسې حال کې ده چې څه باندې پنځه کاله کیږي چې د طالبانو له واکمنۍ راهیسې پر افغان نجونو له شپږم ټولګي پورته منځنۍ او لوړې زده کړې بندې دي.
د ملګرو ملتونو د ماشومانو ملاتړ صندوق وایي، د طالبانو له بیا واکمنېدو پنځه کاله وروسته تر ۲،۶ مېلیونه ډېرې افغانې نجونې له منځنیو زدهکړو محرومې شوې دي او د دغه وضعیت اغېزې د مېلیونونو نجونو پر راتلونکي او د افغانستان پر پرمختګ پرېوتې دي.
بلخوا راپورونه ښيي چې د طالبانو محدودیتونو او بې وزلي په افغانستان کې د کم عمره نجونو ودونه ډېر کړي دي چې دې چارې د مور ماشوم د مړینې کچه هم لوړه کړې ده.
طالبان له تېرو پنځو کلونو راهیسې ادعا کوي چې د نجونو د زده کړو لپاره د مناسب چاپیریال برابرولو او ځانګړې تګلارې پر جوړولو کار کوي او دغه مسله یې تر امر ثاني ځنډولې ده خو په عملي ډګر کې تر اوسه نه دا چې د نجونو لوړو زده کړو دوام ته کومه هیله مندي نه ښکاري بلکه ورځ تر بلې پر ښځو او نجونو محدودیتونو او بندیزونه مخ پر زیاتېدو دی.
