په بلوچستان کې د ترافیکي پېښې له امله د ښځو او ماشومانو په ګډون ۴ کسان مړه شوي
د بلوچستان په بولان ولسوالۍ کې دربي سیمې ته نږدې په یوه ترافیکي پېښه کې د ښځو او ماشومانو په ګډون څلور کسان مړه شوي او یو بل کس سخت ټپي شوی دی.
د بلوچستان په بولان ولسوالۍ کې دربي سیمې ته نږدې په یوه ترافیکي پېښه کې د ښځو او ماشومانو په ګډون څلور کسان مړه شوي او یو بل کس سخت ټپي شوی دی.
د سیمهییزو پولیسو په وینا، دا پېښه د دربي سیمې ته نږدې د یوه مزدا لارۍ او الټو موټر د ټکر له امله رامنځته شوې ده.
ټپیان او د مړو شویو کسانو جسدونه د ډهادر روغتون ته لېږدول شوي دي. د روغتون مسوولینو ویلي، چې مړه شوي کسان د سیبي ولسوالۍ اوسېدونکي وو.
پولیس د پېښې له ځای ته تر رسېدو وروسته سمدستي پلټنې پیل کړې دي څو د ټکر اصلي لامل او د پېښې په اړه نور جزییات معلوم کړي.
په پاکستان کې مېشت افغان زدهکوونکي د کډوالو د بېرته ستنېدو له بهیر سره د خپلو زدهکړو د نیمګړې پاتې کېدو په اړه اندېښمن دي. په پېښور کې افغان محصل او په سوات کې افغان ډاکټران له چارواکو غواړي چې په دغه هېواد کې د خپلو زدهکړو د بشپړولو لپاره ورته نور وخت ورکړي.
په پاکستان کې مېشت افغان کډوال د بېرته ستنېدو پر مهال له بېلابېلو ستونزو سره مخ دي. په دغو افغان کډوالو کې افغان زدهکوونکي هم شامل دي چې کلونه یې د زدهکړو لپاره هڅې کړې دي خو اوس د بېرته ستنېدو له امله اندېښمن دي چې خپلې زدهکړې به څنګه بشپړې کړي او تعلیمي راتلونکی به یې څه وي.
زوهیب افغانستان انټرنشنل - پښتو ته ویلي چې دی د پېښور اسلامیه پوهنتون د روغتیايي ټکنالوژۍ په څانګه کې د زدهکړو په پنځم سمسټر کې دی او غواړي خپلې زدهکړې بشپړې کړي.
زوهیب وايي، پوهنتون ته تګ او په خپله خوښه څانګه کې زدهکړې کول ورته یوازې د سند ترلاسه کولو په معنا نه دي بلکې له دې سره یې د ښه راتلونکي جوړولو، د یوې مسلکي دندې موندلو او پر خپلو پښو د درېدو هیلې هم تړلې دي.
هغه اندېښنه لري چې د افغان کډوالو د بېرته ستنېدو بهیر ښايي د ده پر زدهکړو اغېز وکړي او د زدهکړو د بشپړولو پر وړاندې یې خنډونه جوړ کړي.
نوموړی وايي، د افغان کډوالو د نیولو او ایستلو له امله د تګ راتګ پر مهال هم ځان خوندي نه احساسوي. هغه وېره لري چې پولیس به یې ونیسي، وځوروي او یا به یې له پاکستانه وباسي.
زوهیب وايي، د ده تر ټولو لویه اندېښنه دا ده چې زدهکړې یې نیمګړې پاتې نه شي. نوموړي کلونه هڅې کړې دي چې د پوهنتون تر پنځم سمسټر پورې زدهکړې ورسوي او نه غواړي چې د داسې حالاتو له امله خپلې زدهکړې پرېږدي چې د ده په واک کې نه دي.
هغه زیاتوي، په افغانستان کې د روغتیايي ټکنالوژۍ په څانګه کې د خپلو زدهکړو دوام ورته ستونزمن دی ځکه د ده په وینا هلته د خپلې اوسنۍ څانګې د زدهکړو د دوام لپاره مناسب امکانات نه لري.
نوموړی وايي، که زدهکړې یې نیمګړې پاتې شي نو دا به نه یوازې پر مسلکي راتلونکي یې منفي اغېز وکړي بلکې هغه پلانونه به یې هم له خنډونو سره مخ کړي چې له فراغت وروسته یې د خپل ژوند لپاره جوړ کړي دي.
د زوهیب کورنۍ هم د هغه د زدهکړو د راتلونکي په اړه اندېښمنه ده.
دوی نه پوهېږي چې زوهیب به وکولای شي خپلې زدهکړې بشپړې کړي او که افغانستان ته د بېرته ستنېدو له امله به اړ شي چې پوهنتون پرېږدي.
زوهیب له اړوندو چارواکو غواړي چې افغان زدهکوونکو ته په پاکستان کې د خپلو لوړو زدهکړو د بشپړولو فرصت ورکړي.
د هغه په وینا، دغو زدهکوونکو کلونه هڅې کړې او د زدهکړو د بشپړولو لپاره یې ډېر وخت لګولی دی.
افغان ډاکټر عبدالحق ویلي، چې ده او دوو نورو افغان ډاکټرانو، اجمل خان او هدایت الله هم له پاکستان څخه د وتلو خبرتیاوې ترلاسه کړې دي.
د عبدالحق په وینا، دوی په پاکستان کې د تخصص د زدهکړو ۱۵ میاشتې بشپړې کړې دي او یوازې وروستی سمسټر یې پاتې دی.
اوس د پاکستان د پرېښودو خبرتیاوو دوی د خپلو زدهکړو د بشپړولو په اړه اندېښمن کړي دي.
هغه زیاته کړه چې دوی ټول قانوني اسناد لري او په پاکستان کې د خپلو زدهکړو لګښتونه پخپله ورکوي.
عبدالحق وویل، که دوی د تخصص د زدهکړو په دې مهم پړاو کې له پاکستانه ووځي نو د زدهکړو ارزښتناک وخت به یې ضایع شي او د تخصص د بشپړولو بهیر به یې له خنډ سره مخ شي.
هغه له پاکستاني حکومته غوښتنه کړې چې د زدهکړو د بشپړولو لپاره دې ورته وخت ورکړي.
نوموړي خبرداری ورکړی چې که حکومت یې غوښتنه ونه مني، دوی به د خپلو حقونو د ترلاسه کولو او د زدهکړو د دوام لپاره محکمې ته مراجعه وکړي.
د پاکستان د طبي او غاښونو شورا د رسمي شمېرو له مخې په پاکستان کې تر ۲۰۰ ډېر افغان طبي زدهکوونکي پېژندل شوي دي.
د پاکستان د طبي او غاښونو شورا د معلوماتو له مخې له پېژندل شویو زدهکوونکو څخه د ۲۲ کسانو اسناد او نوملیکنه بشپړ او قانوني دي.
له دې ډلې ۱۴ کسانو خپلې طبي زدهکړې بشپړې کړې دي او تمه ده چې ۸ نور زدهکوونکي به په راتلونکي کال کې خپلې زدهکړې بشپړې کړي.
د پاتې ۱۷۶ زدهکوونکو د اسنادو د ارزونې او کرهوالي معلومولو بهیر لا هم روان دی.
د پاکستان د سند ایالت د دادو ولسوالۍ محکمې د پښتون ژغورنې غورځنګ د فعالانو علي وزیر او عبدالصمد پر ضد د ثبت شویو قضیو اورېدنه د اکتوبر ۲۱مې او ۲۷مې ته وځنډوله. علي وزیر ویلي، چې حکومت دې له پښتونخوا سره خپل چلند بدل کړي او د خلکو د حقونو د تر پښو لاندې کولو لړۍ نوره پای ته ورسوي.
د پښتون ژغورنې غورځنګ د مشرتابه غړی علي وزیر د اکتوبر پر ۱۶مه (جمعه د تلې ۲۴مه) د سند ایالت د دادو ولسوالۍ د اضافي دوسیهپال قاضي سید احسان شاه محکمې ته وړاندې شو.
ټاکل شوې وه، چې په دغې ناسته کې د قضیې وروستي دلایل واورېدل شي، خو محکمې د علي وزیر له وکیل څخه وغوښتل، چې په ټول پاکستان کې د علي وزیر پر ضد د ثبت شویو قضیو او د محکمو د پرېکړو اسناد محکمې ته وړاندې کړي.
د علي وزیر وکیل امداد حیدر سولنګي محکمې ته وویل، چې په سند ایالت کې د ثبت شویو قضیو او پرېکړو اسناد ورسره شته، خو د نورو ایالتونو د قضیو د اسنادو سپارل قانوني اړتیا نهده.
له دې سره سره محکمې د ټولو اړوندو اسنادو د وړاندې کولو غوښتنه وکړه او بلې ناستې ته یې د اکتوبر ۲۱مه نېټه وټاکله.
بلخوا بل نیول شوی فعال عبدالصمد هم د اضافي دوسیهپال قاضي میر حسن کلهاوړو محکمې ته وړاندې شو.
د هغه پر ضد په دوو دوسیو کې یوازیني پاتې شاهد د نور وخت غوښتنه وکړه، چې له امله یې د دوسیې اورېدنه د اکتوبر ۲۷مې نېټې ته وځنډېده.
د قضیو د اورېدنې پر مهال، د «عوامي کارګرانو ګوند» د دادو ولسوالۍ مشرانو د کامرېډ نور احمد سومرو په مشرۍ له علي وزیر او عبدالصمد سره وکتل او دواړو ته یې د سندهي کلتور د درناوي په توګه اجرک او سندهۍ خولۍ تحفه کړې.
علي وزیر په خپلو خبرو کې وویل، پښتانه له خپلو سیاسي، ټولنیزو او اقتصادي حقونو بېبرخې ساتل کېږي او د دې ظلم پر ضد به خپل غږ پورته کوي.
علي وزیر زیاته کړه، ولسي تحرېکونه په قضیو او زندانونو نهشي ختمېدای او همداراز یې له حکومته وغوښتل، چې له خیبر پښتونخوا سره خپله رویه او چلند بدل کړي او د خلکو د حقونو د تر پښو لاندې کولو لړۍ نوره پای ته ورسوي.
نوموړي خبرداری ورکړ، چې د زور او فشار سیاست به جدي پایلې ولري. له دې سره سره د غورځنګ مشران ټینګار کوي، چې مبارزه یې بشپړ سوله ییزه ده او د پښتنو د اساسي قانوني او سیاسي حقونو لپاره کار کوي.
علي وزیر د پښتنو د حقونو، د هیواد په سیاست کې د پوځ د لاسوهنو پر ضد د غږ پورته کولو او د مدني فعال په توګه په پرله پسې توګه د دولتي ارګانونو له لوري نیول شوی او بندي شوی دی.
نوموړی چې مخکې هم د اوږدې مودې لپاره په زندانونو کې پاتې وو د ۲۰۲۶ کال د مارچ په ۱۶مه د سند ایالت د سترې محکمې په امر له اوږده بنده خوشې شو، خو د را خوشې کېدو په همدغه ورځ ماښام مهال د پولیسو له لوري په ظاهره د نوې ترهګریزې مقدمې په تور بېرته ونیول شو.
د بښنې نړيوال سازمان په ګډون د بشري حقونو نړيوالو او سیمهییزو بنسټونو د هغه دا ډول پرله پسې نیول د نوموړي د ځپلو او غږ د خاموشه کولو د هڅو په توګه غندلې دي۔
د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظور پشتین د هاګ عدالت ډیالوګ کې ویلي، پاکستان پوځ او استخباراتي ادارې په پښتونخوا کې وسلهوالې ډلې جوړوي، تمویلوي، روزي او بیا د ترهګرۍ ضد عملیاتو په نامه خلک جبري بېځایه کوي. د پشتین د خبرو پرمهال د اعتراض په توګه د پاکستان استازي له غونډې ووتل.
د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر منظور پشتین د پنجشنبې په ورځ، د تلې پر ۲۳مه، د هاګ عدالت ډیالوګ په غونډه کې د پښتونخوا په بېلابېلو سیمو کې د پوځي عملیاتو، جبري بېځایه کېدو، هدفي وژنو، جبري لادرکیو او د ځمکنیو ماینونو له امله د ملکي وګړو د زیانونو په اړه اندېښنه څرګنده کړې او له نړیوالې ټولنې، د ملګرو ملتونو د بشري حقونو له بنسټونو، د جرمونو نړیوالې محکمې او اروپايي ټولنې یې غوښتي چې د دغو پېښو په اړه بېړنۍ څېړنې وکړي.
منظور پشتین په خپله ثبت شوې وینا کې وویل چې په تېرو ۲۳ کلونو کې د پښتونخوا میلیونونه اوسېدونکي د جګړې له امله له سختو کړاوونو سره مخ شوي او په وینا یې، د سیمې په بېلابېلو برخو کې لا هم هدفي وژنې، جبري لادرکۍ، پوځي عملیات او جبري بېځایه کېدل دوام لري.
پشتین د پاکستان پر پوځ تور ولګاوه چې د ترهګرۍ پر ضد د عملیاتو تر نامه لاندې د پښتونخوا د طبیعي زېرمو لرونکو سیمو اوسېدونکي له خپلو مېنو بېځایه کوي. هغه زیاته کړه چې ترهګرې ډلې د پاکستان د پوځ او استخباراتي ادارو له لوري جوړې شوې، تمویل شوې او روزل شوې دي.
هغه زیاته کړه، « حقیقت دا دی چې په پښتونخوا کې هره ترهګره ډله د پاکستان د پوځ او د پاکستان د استخباراتي ادارو له خوا جوړېږي، تمویلېږي او روزل کېږي. د پاکستان د پوځ لوړپوړو چارواکو، لکه د پاکستان د پوځ مشر جنرال مشرف، د پاکستان د استخباراتي ادارې مشر جنرال حمید ګل، کرنل امام، جنرال عبدالقادر بلوچ او ګڼو نورو، ان په ژوندیو ټلویزیوني مرکو کې په ښکاره اعتراف کړی چې دا ترهګرې ډلې د دوی په خپلو لاسونو جوړې شوې دي».
د پشتین په وینا، لومړی دوی د خپلو نیابتي ترهګرو ډلو له لارې د ناامنۍ او ګډوډۍ په رامنځته کولو سره د پښتونخوا د کاني زېرمو لرونکې سیمې بېثباته کوي، وروسته د ترهګرۍ ضد مبارزې تر نامه لاندې پوځي عملیات پیلوي او د دغو پوځي عملیاتو له لارې د پښتونخوا د کاني او قیمتي فلزاتو لرونکو سیمو اصلي او ځايي اوسېدونکي له خپلو سیمو وباسي.
هغه وویل، « پوځ له ۲۰۰۴ کال راهیسې لسګونه پراخ پوځي عملیات او زرګونه واړه هدفي عملیات کړي دي، خو د پښتونخوا په هېڅ ګوټ کې یې د سولې یوه نښه هم نه ده راوستې».
د پشتین په وینا، له ۲۰۰۴ کال راهیسې په پښتونخوا کې لسګونه لوی پوځي عملیات او زرګونه هدفي عملیات شوي، خو د سیمې خلکو ته یې سوله او امنیت نه دي ور په برخه کړي.
منظور پشتین همداراز وویل، چې د پوځي عملیاتو له امله د خلکو کورونه، بازارونه او بڼونه ویجاړ شوي او د بېځایه شویو خلکو د بېرته ستنېدو پر مهال هغوی له ځمکنیو ماینونو، امنیتي پوستو او څارنې سره مخ شوي دي.
هغه زیاته کړه، چې د ځمکنیو ماینونو په چاودنو کې سلګونه پېښې ثبت شوې دي. د پشتین د وینا له مخې، په دغو چاودنو کې ۱۲۵۰ ملکي وګړي وژل شوي او ۲۷۸ نور د تل لپاره معیوب شوي دي.
د پشتین په وینا، په تېرو شاوخوا دوو لسیزو کې ۷۶ زره پښتانه ملکي وګړي وژل شوي، ۶ زره او ۷۰۰ پښتانه لا هم لادرکه دي، ۲۵۰ زره کورونه او ۳۵ زره دوکانونه ویجاړ شوي دي. نوموړي د دغو شمېرو لپاره د اسنادو، شواهدو او عیني شاهدانو د موجودیت یادونه هم وکړه.
د پښتون ژغورنې غورځنګ مشر وویل چې د دغو ستونزو پر وړاندې د سولهییز مبارزاتي حرکت په توګه د پښتون ژغورنې غورځنګ رامنځته شو، څو د هدفي وژنو، جبري لادرکیو، د ځمکنیو ماینونو او د طبیعي زېرمو د لوټلو پر ضد غږ پورته کړي.
خو د هغه په وینا، د غورځنګ سولهییزې غوښتنې له ځپنې، رسنیز بندیز، منفي تبلیغاتو، قضایي فشارونو او د فعالانو له نیولو سره مخ شوې دي. نوموړي د غورځنګ د یو شمېر غړو د زنداني کېدو او لادرکه کېدو یادونه هم وکړه او د هغوی د خوشې کېدو غوښتنه یې وکړه.
پشتین د ۲۰۱۸ کال د جون په درېیمه په واڼه، د ۲۰۱۹ کال د مې په ۲۶مه په خړ کمر او د ۲۰۲۴ کال د اکتوبر په اتمه په خیبر کې پېښې یادې کړې. هغه وویل، چې په دغو پېښو کې پر سولهییزو لاریونوالو ډزې شوې دي. د نوموړي په وینا، د ۲۰۲۴ کال د اکتوبر د اتمې په پېښه کې ۲۲ تنه وژل شوي او ۱۰۸ نور ټپیان شوي دي.
نوموړي همداراز وویل چې د خیبر د تیرا درې، مرکزي کورمې او د شمالي وزیرستان د شوال سیمو اوسېدونکي لا هم له جبري بېځایه کېدو سره مخ دي.
د پشتین د وینا له مخې، یوازې په ۲۰۲۵ او ۲۰۲۶ کلونو کې د پاکستان د بېپیلوټه الوتکو او جنګي الوتکو په څه باندې ۳۰۰ بریدونو کې ۸۰۰ ملکي وګړي وژل شوي، چې ۷۲ تنه یې تر یوه کال کم عمره ماشومان وو.
هغه د پاکستان پر پوځي او سیاسي چارواکو تور ولګاوه چې د ترهګرۍ پر ضد د جګړې او بیارغونې لپاره له نړیوالې ټولنې ترلاسه شوې مرستې یې په سمه توګه نه دي لګولې او د سیمې د طبیعي زېرمو د لوټلو له امله یې ګټې ترلاسه کړې دي.
منظور پشتین له نړیوالې ټولنې، د جرمونو نړیوالې محکمې، د ملګرو ملتونو د بشري حقونو له بنسټونو او اروپايي ټولنې وغوښتل چې د پښتونخوا د وضعیت په اړه بېړنۍ څېړنې وکړي. هغه له اروپايي ټولنې وغوښتل چې د پاکستان لپاره خپلې مرستې، په ځانګړي ډول د عمومي ترجیحي تعرفو (جي ایس پي) اړوند امتیازات وځنډوي.
نوموړي د پښتون ژغورنې غورځنګ د زنداني غړو د خوشې کېدو غوښتنه وکړه او د پښتنو او بلوڅو د حقونو د فعالانو د وضعیت په اړه یې د نړیوالې ټولنې د پاملرنې غوښتنه وکړه.
د منظور پشتین د خبرو پرمهال د اعتراض په توګه د پاکستان استازي اصف درانی او محمد جنید له غونډې ووتل.
په پېښور کې یو شمېر نرښځیانو ادعا کړې، چې د کوتوالۍ پولیسو مرکز د کورونو پر مالکانو د فشار په راوړلو سره هڅې کوي، چې دوی له کرایي کورونو وباسي. دوی د پېښور عالي محکمې ته عریضه کړې او غوښتنه یې کړې، چې د هویت پر بنسټ باید هېڅوک له خپل کور څخه ونهاېستل شي.
نرښځه زهره چې د پېښور اوسېدونکې ده، افغانستان انټرنشنل - پښتو ته ویلي، چې
هر ځای کرایي کور ونیسي پولیس ورشي او د کور له مالک څخه وغواړي چې دوی له کوره وباسي.
هغه د پوښتنې په توګه وايي: «موږ چېرته لاړ شو؟ موږ ستاسو څه کړي دي؟ کله چې چا زموږ پر ضد شکایت هم نهوي کړی نو ولې مو له کورونو وباسئ».
د زهرې په وینا د پېښور د کوتوالۍ پولیسو مرکز یې ځوروي او د کورونو پر مالکانو فشار راوړي چې نرښځیان له خپلو کرایي کورونو وباسي.
نرښځې ریحانه او زهرا هم له ورته شکایتونو سره د پېښور عالي محکمې ته تللې دي. د دوی په وینا، تر دې مخکې هم هڅه شوې چې دوی له سیمې واېستل شي، خو اوس د کورونو پر مالکانو د فشار له لارې هڅه کېږي چې له کرایي کورونو یې وباسي.
دوی وايي، د نورو وګړو په څېر غواړي په خوندي کورونو کې ژوند وکړي.
د دوی غوښتنه دا ده، چې له کوم قانوني دلیل پرته دې نهځورول کېږي، شکایتونو ته دې یې غوږ ونیول شي او که د چا پر ضد شکایت موجود وي نو د قانون له مخې دې ورسره چلند وشي.
د نرښځیانو د ټولنې مشره فرزانې افغانستان انټرنشنل - پښتو ته ویلي، چې
دا ټولنه یوازې د استوګنې له ستونزو سره نه، بلکې له تاوتریخوالي، وژنو، له کورونو څخه اېستلو او د پولیسو له ناسم چلند سره هم مخ ده.
د هغې په وینا، د پېژندپاڼو په جوړولو کې ستونزې هم د دوی ورځنی ژوند ستونزمنوي. د پېژندپاڼو د نه لرلو یا د هغو د ترلاسه کولو پر مهال د خنډونو له امله د دوی ډېر بنسټیز کارونه اغېزمن کېږي.
فرزانه له اړوندو ادارو غواړي چې د نرښځیانو ستونزو ته جدي پاملرنه وکړي، څو دوی وکولای شي له وېرې پرته په عزت او خوندي چاپېریال کې ژوند وکړي.
د عریضه کوونکو وکیل عمران خان افغانستان انټرنشنل - پښتو ته ویلي، چې
نرښځیان د پاکستان وګړي دي او د دغه هېواد د اساسي قانون له مخې بنسټیز حقونه لري.
د هغه په وینا، د اساسي قانون څوارلسمه ماده د انسان وقار او د کور شخصي ژوند ته درناوی او خوندیتوب ورکوي په داسې حال کې چې پنځه ویشتمه ماده د قانون پر وړاندې د ټولو وګړو برابري او مساوي قانوني خوندیتوب تضمینوي.
عمران وايي، که پولیس له قانوني دلیل یا شکایت پرته د کورونو پر مالکانو فشار راوړي چې نرښځیان له خپلو کورونو وباسي نو دا موضوع باید له قانوني پلوه وڅېړل شي.
هغه زیاتوي، چې اړوندې ادارې باید د نرښځیانو شکایتونه واوري او د پېژندپاڼو او نورو ستونزو په حل کې خپل رول ولوبوي.
زهره، ریحانه او زهرا غوښتنه کوي، چې هېڅوک دې یوازې د خپل هویت له امله له کور څخه وتلو ته نه اړ کېږي. د دوی په وینا، خوندي استوګنځی د هر انسان بنسټیزه اړتیا ده.
د پېښور پولیسو او په ځانګړې توګه د کوتوالۍ پولیسو مرکز د دغو نرښخیانو د ادعاوو په تړاو تر اوسه څه سپیناوی نهدی کړی.
د نرښځیانو پر وړاندې تاوتریخوالی
د نرښځیانو ستونزې یوازې تر استوګنې محدودې نهدي، بلکې د دوی پر وړاندې د تاوتریخوالي او وژنو پېښې هم ثبت شوې دي.
د پاکستان د بشري حقونو کمېسیون د «۲۰۲۵ کال د بشري حقونو وضعیت» په نوم راپور له مخې، تېر کال په ټول پاکستان کې لږ تر لږه ۱۹ نرښځې وژل شوي، پر دوو کسانو تېزاب شیندل شوي او لږ تر لږه ۱۳ نور د جنسي تاوتریخوالي ښکار شوي دي.
د راپور له مخې، له دغو وژنو څخه لس په خیبر پښتونخوا کې ثبت شوې وې چې د نورو ایالتونو پر تله تر ټولو د لوړ شمېر ښکارندويي کوي.
د پاکستان او افغانستان ترمنځ د تورخم له لارې د افغان کډوالو د ستنېدو لړۍ روانه ده. د پښتونخوا په لنډي کوتل لنډمهالي کمپ کې هره ورځ له ۵۰۰ تر ۱۰۰۰ پورې افغانان د قانوني چارو تر بشپړېدو وروسته افغانستان ته لېږل کېږي. کډوال وايي، په کمپ کې د ګڼېګوڼې تر څنګ له جدي ستونزو سره مخ دي.
په خیبر پښتونخوا کې د افغان کډوالو د ستنېدو لپاره له شپږو تر اوو مرکزونو فعالیت لري، خو د لنډي کوتل لنډمهالی کمپ تر ټولو ګڼمېشته او بوخت بلل کېږي.
د افغان کډوالو لپاره په لنډي کوتل لنډمهالي کمپ کې هره ورځ شاوخوا ۸۰۰ کسانو ته د اسانتیاوو د برابرولو وړتیا شته، خو د کډوالو په وینا، د ګڼې ګوڼې له امله د نوم لیکنې د ټوکن ترلاسه کولو لپاره ساعتونه انتظار کوي.
د لوګر ولایت اوسېدونکي سید محمد چې په لاهور کې یې خپله سوداګري کوله افغانستان انټرنشنل - پښتو ته ویلي، چې د پولیسو او امنیتي ادارو د سختو فشارونو او ځورونو له امله مجبور شو له خپلې کورنۍ سره د لنډي کوتل هولډنګ کمپ ته راشي خو اوس له ګڼو ستونزو او د لومړنیو اسانتیاوو له نشتوالي سره مخ دی.
سید محمد څرګنده کړه، چې د راجستر کېدو او بېرته ستنېدو پروسه بېحده سسته روانه ده او په وینا یې، لسګونه کډوال په ګرمۍ او تر شنه اسمان لاندې له کوم سیوري او خوندیتوب پرته د خپلو نومونو لیکلو ته په تمه ناست دي.
سید محمد زیاتوي، چې د لنډي کوتل په کمپ کې د څښاک پاکې اوبه، له لمر څخه ساتونکي سیوري او د تشنابونو په څېر خورا لومړنۍ انساني اسانتیاوې هم نهشته چې دې حالت د هغوی کړاو څو برابره زیات کړی دی.
نوموړي له اړوندو ادارو او حکومت څخه غوښتنه وکړه، چې د ستنېدونکو کډوالو انسان دوستۍ او عزت ته په پام سره دې د راجستر کولو پروسه ګړندۍ کړي او په دغه کمپ کې دې سمدستي اړینې اسانتیاوې برابرې کړي.
په کمپ کې مېشت افغان کډوال وايي، چې د پاکستان حکومت له لوري د کډوالو د اېستلو د بهیر له سختېدو وروسته د نیول کېدو او قانوني ستونزو له وېرې ډېرې کورنۍ افغانستان ته ستنېدو ته اړ شوې دي.
د دوی په وینا، په بېلابېلو ښارونو کې د پولیسو او امنیتي ادارو له خوا د کډوالو د نیولو او پلټنو لړۍ هم زیاته شوې ده.
عبدالله چې د خیبر پښتونخوا له هریپور ولسوالۍ څخه تورخم ته نږدې لنډي کوتل هولډنګ کمپ ته رسېدلی افغانستان انټرنشنل - پښتو ته ویلي، چې لا هم د نوملیکنې او راجستر کېدو لپاره ټوکن نهدی ورکړل شوی.
هغه ټینګار وکړ، چې هېڅکله افغانستان ته نهدی تللی او د هېواد په داخل کې له خپلو ملګرو او کورنۍ سره هېڅ ډول اړیکه او د استوګنې ځای نهلري.
د خیبرپښتونخوا او پاکستان حکومت لا تر اوسه د افغان کډوالو د دغو څرګندونو په تړاو څه سپیناوی نهدی کړی.