• العربية
  • فارسی
  • English
BrandBrand
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
  • پوښ
  • ژبه
    • العربية
    • فارسی
    • English
  • پروګرامونه
  • افغانستان
  • نړۍ
  • ښځې
  • کلتور او ټولنه
  • معلومات او ټېکنالوژي
  • سپورت
د دې وېبپاڼې ټول قانوني حقونه د وولنټ میډیا دي
volant media logo

د شمالي کارولینا ایالت د رای ورکونې په پنځو مرکزونو کې د رای ورکولو وخت وغځول شو

۱۲ لړم ۱۴۰۵ - ۳ نومبر ۲۰۲۶، ۲۲:۳۵ GMT+۰

د شمالي کارولینا ایالت د ټاکنو کمېسیون د کمپیوټرونو د تخنیکي ستونزو او د رای ورکولو په بهیر کې د ځنډ له امله د رای ورکونې په پنځو مرکزونو کې د فعالیت وخت له ۱۵ څخه تر ۴۵ دقیقو پورې وغځاوه.

تر ټولو ډېر وخت یعنې ۴۵ دقیقې تمدید د کلمبوس ولسوالۍ د رای ورکونې یو مرکز ته ورکړل شوی دی. په دغه مرکز کې کارکوونکي د سې‌شنبې په سهار اړ شول، چې د رای ورکوونکو د نوملړ لپاره له کاغذي بدیلو لېستونو کار واخلي چې له امله یې د خلکو د کتارونو بهیر ورو شو.

د هرتفورډ ولسوالۍ دوه مرکزونه او د لنویر او وېلسن ولسوالیو دوه نور مرکزونه هم له ۱۵ تر ۳۰ دقیقو پورې خپل فعالیت ته دوام ورکوي. د ټاکنو کمېسیون وکیل ادم سټیل ویلي، چې د ایالتي ټاکنو د پایلو اعلان به د رای ورکونې د وروستي مرکز تر تړل کېدو وروسته د امریکا د ختیځ پر وخت د شپې په ۸:۱۵ بجو پیل شي؛ خو په ولسوالیو کې به د رایو شمېرل له ځنډ پرته ترسره شي.

په دغه ایالت کې د رای ورکولو بهیر د پای ته رسېدو عادي وخت د ماښام ۷:۳۰ بجې دی.

ډېر لیدل شوي

ټرمپ ته نږدې سیاسي فعالې طالبانو سره د اړیکو له امله د امریکايي یوټیوبر د نیولو غوښتنه کړې
۱

ټرمپ ته نږدې سیاسي فعالې طالبانو سره د اړیکو له امله د امریکايي یوټیوبر د نیولو غوښتنه کړې

۲

سارا اډمز: امریکایي یوټیوبر «سنیکو» د حقاني شبکې له پخواني دوه‌ګوني جاسوس سره سفر کړی

۳

له مېلمستیاوو د واده تر وړاندیزه؛ هغه امریکایي یوټیوبر چې د طالبانو امام شو څوک دی؟

۴

سویس: له طالبانو سره اړیکې یوازې په تخنیکي او بشري برخو کې محدودې دي

۵

طالبانو د بلخ د نصرت‌اباد ښارګوټي په یوه برخه کې د کورونو د نړولو لړۍ پیل کړې

•
•
•

نور خبرونه

د امریکا عدلیې وزارت منځمهاله ټاکنو ته زر څارونکي ګومارلي

۱۲ لړم ۱۴۰۵ - ۳ نومبر ۲۰۲۶، ۱۷:۲۹ GMT+۰
100%

د امریکا د عدلیې وزارت اعلان کړی دی، چې د دغه هېواد په ټولو ۵۰ ایالتونو کې د ټاکنو د څارنې په موخه زر تنه څارونکي او لیدونکي ګومارلي دي. دغه وزارت دا اقدام د امریکا د ټاکنو د ورځې د څارنې په تاریخ کې تر ټولو لویه هڅه بللې ده.

د امریکا د عدلیې وزارت په خپره شوې اعلامیه کې هغه ځانګړې حوزې په ګوته شوې دي چې دغه څارونکي پکې حضور ولري.

د رویټرز خبري اژانس د ارزونو له مخې، د دغو ټاکل شویو سیمو له درېیو څخه تر دوو ډېرې برخې هغه ځایونه دي چې په ۲۰۲۴ کال کې یې په ولسمشریزو ټاکنو کې د جمهوري‌پال ډونالډ ټرمپ پر ځای د ډیموکراتې کاندیدې کاملا هریس ملاتړ کړی و. د امریکا ډیموکرات ګوند پر دې پرېکړې سختې نېوکې کړې دي او دا کار یې د رایې ورکوونکو د ډارولو احتمالي هڅه بللې ده. بل خوا، د عدلیې وزارت چارواکو ویلي چې د څارنې لومړیتوب هغو سیمو ته ورکړل شوی چې مخکې پکې د رایې ورکولو پر وړاندې خنډونه وو او یا هلته سختې سیالۍ روانې دي.

د ډونالډ ټرمپ ادارې د ټاکنو د څارنې په برخه کې خپل دریځ تر پخوا سخت کړی دی او له بېلابېلو ایالتونو څخه یې د رایې ورکوونکو د نوم‌لیکنې د معلوماتو غوښتنه کړې ده. د امریکا حکومت استدلال کوي چې د ټاکنو پر بهیر د خلکو د باور پیاوړي کولو لپاره سختو اقداماتو ته اړتیا شته، خو منتقدین دا هڅې د فدرالي ادارې لاسوهنه او له واکه ناوړه ګټه اخیستنه ګڼي. په همدې حال کې د څارونکو دغه بې‌ساري زیاتوالي یو شمېر ایالتونه دې ته اړ کړي چې خپلو سیمه‌یزو ټاکنیزو کارکوونکو ته د فدرالي څارونکو د محدودو صلاحیتونو په اړه نوي لارښودونه صادر کړي.

د عدلیې وزارت په اعلامیه کې راغلي، چې دغه څارونکي به د رایې ورکولو د هغو فدرالي قوانینو څارنه کوي چې د مدني حقونو د څانګې په واک کې دي. د ځینو ایالتونو او سیمه‌یزو قوانینو له مخې، چارواکي حق لري چې فدرالي څارونکي د رایې ورکولو مرکزونو ته له ننوتلو منع کړي او دا څارونکي نه شي کولای پر همغه ځای پلټنې وکړي او یا د کوم کس د رایې ورکولو مخه ونیسي. دا ځل ټاکل شوي څارونکي د تېرو منځمهاله ټاکنو په پرتله نږدې درې برابره زیات شوي دي.

د امریکا دغه پراخ څارونکي اقدامات په داسې حال کې ترسره کېږي چې په دې هېواد کې د منځمهاله ټاکنو بهیر روان دی. د امریکا منځمهاله ټاکنې چې د ولسمشرۍ د څلور کلنې دورې په منځ کې جوړېږي، امریکایي رایې ورکوونکو ته دا فرصت برابروي چې د کانګرس ترکیب او همدارنګه یو شمېر فدرالي، ایالتي او سیمه‌یز چارواکي او بنسټونه وټاکي. د کانګرس پر څوکیو د ډیموکراتانو او جمهوري‌پالانو ترمنځ سخته سیالي د دې لامل شوې چې د رایې ورکولو بهیر تر کلکې څارنې لاندې ونیول شي.

فرانسې ومنله چې د ناقانونه کډوالو د ستنولو په اړه یې طالبانو سره «تخنیکي خبرې» پیل کړي دي

۱۲ لړم ۱۴۰۵ - ۳ نومبر ۲۰۲۶، ۱۶:۳۱ GMT+۰
100%

د فرانسې د کورنیو چارو وزیر لورن نونز د دوشنبې په ورځ د نومبر پر درېیمه د دغه هېواد پارلمان ته تایید کړه، چې پاریس له طالبانو سره د ناقانونه افغان کډوالو د بېرته ستنولو په اړه «تخنیکي خبرې» پیل کړې دي.

نونز د پارلمان د استازو د پوښتنو په ځواب کې وویل، د فرانسې حکومت هڅه کوي افغانستان ته د هغو افغانانو د بېرته ستنولو زمینه برابره کړي چې په ناقانونه توګه په فرانسه کې ژوند کوي.

فرانس پرېس خبري اژانس لومړی ځل د اکټوبر په پیل کې د یوه ډیپلوماتیکې سرچینې له خولې راپور ورکړی و چې فرانسې له طالبانو سره خبرې پیل کړې دي، خو دا لومړی ځل دی چې فرانسوي چارواکي یې په رسمي ډول پخلی کوي.

د فرانسې د کورنیو چارو وزیر روښانه کړه چې دا خبرې یوازې په تخنیکي کچه روانې دي او زیاته یې کړه چې نور اروپایي هېوادونه، لکه جرمني هم دا چاره پر مخ وړي. نونز ټینګار وکړ چې د هغه د کار لومړیتوب د هغو افغانانو اېستل دي چې عامه نظم ته ګواښ پېښوي. هغه څرګنده کړه، فرانسه که څه هم په ۲۰۲۱ کال کې د واک تر ترلاسه کولو وروسته د طالبانو حکومت په رسمیت نه پېژني او هېڅ رسمي ډیپلوماتیکې اړیکې ورسره نه لري، خو د اروپایي ټولنې له نږدې ۲۰ هېوادونو لکه جرمني، بلجیم او سوېډن سره یوځای شوې ترڅو د هغو افغانانو شړل چټک کړي چې د محکمو له خوا مجرم پېژندل شوي دي.

له بلې خوا، د فرانسې د حکومت دې اقدام په پارلمان کې توند غبرګونونه راپارولي دي. د زرغون ګوند استازې لیا بالاج ال‌ماریکي حکومت تورن کړ چې د اړیکو په عادي کولو بوخت دی. هغې وویل، حکومت له داسې یوې ډلې سره چې د هغې په وینا د «جنسیتي اپارتاید» له لارې د بشریت پر ضد جرمونه کوي، تعامل کوي. د بشري حقونو نړیوالې محکمې تر دې وړاندې د طالبانو د مشر هبت‌الله اخوندزاده، د دوی د سترې محکمې د مشر او د پوهنې د دوو وزیرانو پر ضد د ښځو او نجونو د حقونو د سختو محدودیتونو له امله د بشریت پر ضد د جرمونو په تور د نیولو حکمونه صادر کړي دي.

د ناقانونه کډوالۍ د مخنیوي او د اېستلو بهیر د چټکتیا لپاره په تېر جون کې هم په بروکسل کې د طالبانو د یوه پلاوي او د اروپایي ټولنې د ۱۵ هېوادونو د چارواکو ترمنځ ناسته شوې وه، چې د بشري حقونو سازمانونو او کیڼ‌اړخو اروپایي وکیلانو په کلکه وغندله. په ورته وخت کې د ملګرو ملتونو د بشري حقونو عالي کمېشنر ولکر تورک د سپټمبر په میاشت کې په افغانستان کې د بشري حقونو د ناورین پر وړاندې پر نړیوالې چوپتیا نیوکه کړې وه او غوښتنه یې کړې وه چې افغانستان ته دې د افغانانو اجباري ستنول سمدستي ودرول شي، ځکه طالبانو له ۱۲ کلونو د پورته نجونو زده‌کړې منع کړې او ښځې یې له لوړو زده‌کړو محرومې کړې دي.

د تریاکو د تولید پنځه برابره زیاتوالی؛ طالبان وایي د نشه‌یي توکو ۱۴ فابریکې یې ویجاړې کړې

۱۲ لړم ۱۴۰۵ - ۳ نومبر ۲۰۲۶، ۱۲:۱۷ GMT+۰
100%

طالبانو په تېرو ۲ ورځو کې د نشه‌یي توکو د تولید د ۱۴ فابریکو د کشف او ویجاړولو خبر ورکړی دی.ملګرو ملتونو ویلي په افغانستان کې د تریاکو تولید ۵ برابره زیات شوی او په ۲۰۲۵کال کې له ۳۰۰ ټنو څخه په ۲۰۲۶ کال کې شاوخوا ۱۵۰۰ ټنو ته رسېدلی دی.

د طالبانو د امنیه قوماندانۍ او د نشه‌یي توکو پر وړاندې د مبارزې معینیت د خپرو شویو راپورونو له مخې، د غور ولایت په پسابند ولسوالۍ کې د نشه‌یي توکو د تولید اته فابریکې، د هلمند ولایت په کجکي، نوزاد او موسی‌کلا ولسوالیو کې څلور فابریکې، د ارزګان ولایت په ترینکوټ ولسوالۍ کې یوه فابریکه او د هرات ولایت په کرخ ولسوالۍ کې یوه فابریکه پېژندل شوې او ویجاړې شوې دي.

د غور ولایت د طالبانو امنیه قوماندانۍ د سې‌شنبې په ورځ، د لړم په ۱۲مه، اعلان وکړ چې د پسابند ولسوالۍ په یوه ۲۰ ورځني عملیات کې د نشه‌یي توکو د تولید اته فابریکې کشف او ویجاړې شوې دي او ۲۷ کسان هم د نشه‌یي توکو په سوداګرۍ کې د لاس لرلو په تور نیول شوي دي.

بلخوا:د هلمند ولایت د طالبانو امنیه قوماندانۍ د سې‌شنبې په ورځ د کجکي، نوزاد او موسی‌کلا ولسوالیو کې د نشه‌یي توکو د تولید د څلورو فابریکو د کشف خبر ورکړ. دغې ادارې په دغو فابریکو کې د تولیدېدونکو موادو د ډول او یا هم په تړاو یې د کوم چا د نیول کېدو په اړه جزئیات نه دي ورکړي.

په غور او هلمند کې د طالبانو مسوولانو همدارنګه د دغو عملیاتو پر مهال د سلګونو کیلوګرامه نشه‌یي توکو او یو شمېر موټرو د کشف او ضبط خبر ورکړی، خو د کشف شویو موادو کره اندازه او د موټرو شمېر یې نه دی مشخص کړی.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت د نشه‌یي توکو پر وړاندې د مبارزې معینیت هم د سې‌شنبې په ورځ د ارزګان ولایت د ترینکوټ ولسوالۍ په اړوندو سیمو کې د نشه‌یي توکو د تولید د یوې فابریکې د کشف او ویجاړولو خبر ورکړ.

د دغه بنسټ په وینا، له دې فابریکې څخه درې زره او ۱۵۰ کیلوګرامه اومان، ۴۵۰ کیلوګرامه چونه، ۶۷۵ کیلوګرامه سود او ۱۶۰ لېټره تېزاب ترلاسه شوي چې له فابریکې سره یو ځای سوځول شوي دي. طالبانو ویلي چې د دغې فابریکې په تړاو یې یو کس هم نیولی دی.

په همدې حال کې، د طالبانو د نشه‌یي توکو پر وړاندې د مبارزې معینیت د تخار ولایت په ملکیان او خطایان سیمو کې د نشه‌یي توکو د قاچاق په تور د څلورو کسانو د نیولو خبر ورکړی دی. د دغه بنسټ په وینا، له دغو کسانو څخه ۹۴ کیلوګرامه نشه‌یي توکي ترلاسه شوي دي.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت د دوشنبې په ورځ، د لړم په ۱۱مه، هم په بدخشان کې د ۳۷ کیلوګرامه، په تخار کې د ۲۸ کیلوګرامه او په کاپیسا کې د نږدې ۱۰ کیلوګرامه نشه‌یي توکو د کشف او ضبط خبر ورکړی و.

دغه وزارت همدارنګه اعلان کړی چې د هرات ولایت د کرخ ولسوالۍ په اړوندو سیمو کې د نشه‌یي توکو د تولید یوه فابریکه له ۵۱بوجیو د یامه بوټي سره یو ځای کشف او سوځول شوې ده او اووه کسان د نشه‌یي توکو د تولید، قاچاق او پلور په تړاو نیول شوي دي.

د طالبانو د راپورونو له مخې، په ټوله کې په دې موده کې د غور، هلمند، ارزګان او هرات په څلورو ولایتونو کې د نشه‌یي توکو د تولید ۱۴ فابریکې کشف او ویجاړې شوې دي. سربېره پر دې، دغو ادارو په څو نورو ولایتونو کې د کسانو د نیولو او د بېلابېلو اندازو نشه‌یي توکو د کشف او ضبط خبر هم ورکړی دی.

د تریاکو د تولید زیاتوالی او د ملګرو ملتونو د راپور په اړه د طالبانو غبرګون

په وروستیو ورځو کې د ملګرو ملتونو د نشه‌یي توکو او جرمونو پر وړاندې د مبارزې دفتر په افغانستان کې د نشه‌یي توکو د کښت او تولید د وضعیت په اړه خپل نوی راپور خپور کړ.

د دغه راپور له مخې، په افغانستان کې د تریاکو ټولیز تولید په ۲۰۲۵ کال کې له شاوخوا ۳۰۰ ټنو څخه په ۲۰۲۶ کال کې نږدې ۱۵۰۰ټنو ته لوړ شوی دی. د دغه زیاتوالي لامل هم د کوکنارو د کرکېلې د ساحې پراخېدل او هم د بارانونو د غوره شرایطو له امله د حاصلاتو زیاتوالی ښودل شوی دی.

د ملګرو ملتونو د نشه‌یي توکو او جرمونو پر وړاندې د مبارزې د دفتر د راپور له مخې، په ۲۰۲۶ کال کې په افغانستان کې د نشه‌یي توکو بندیز کم‌رنګه ښکاري.

ویل شوي چې که څه هم د کوکنارو د کښت کچه لا هم د بندیز تر مخه د کلونو په پرتله ټیټه ده، خو په ۲۰۲۵ کال کې له شاوخوا ۱۰ زره هکټاره څخه په ۲۰۲۶ کال کې په څرګند ډول زیاته شوې او له ۴۳ زره هکټاره څخه اوښتې ده.

د طالبانو د کورنیو چارو وزارت د ملګرو ملتونو د نشه‌یي توکو او جرمونو پر وړاندې د مبارزې د دفتر راپور «غیرواقعي» بللی او د دغه راپور معلومات یې رد کړي دي. د طالبانو د کورنیو چارو وزارت په یوه اعلامیه کې ویلي چې د ملګرو ملتونو راپور په افغانستان کې له موجودو واقعیتونو سره سمون نه لري او په هغه کې د نشه‌یي توکو د کښت او تولید د مخنیوي په برخه کې د طالبانو لاسته راوړنې له پامه غورځول شوې دي.

طالب چارواکو واک ته تر بیا رسېدو وروسته څو ځله ادعا کړې چې په افغانستان کې یې د نشه‌یي توکو کښت، تولید او قاچاق صفر ته رسولی دی.

د کانګرس د واک انتخاب؛ ایا د منځمهاله ټاکنو پایلې به د امریکا سیاسي راتلونکی بدل کړي؟

۱۲ لړم ۱۴۰۵ - ۳ نومبر ۲۰۲۶، ۱۱:۵۸ GMT+۰
•
محبوب‌ شاه محبوب
100%

د امریکا په سیاسي تاریخ کې منځمهاله ټاکنې ډېری وخت د ولسمشرۍ د لومړیو دوو کلونو په اړه د خلکو د قضاوت په توګه تعبیرېږي. خو د ۲۰۲۶ کال د نومبر درېیمې ټاکنې د ډونالډ ټرمپ لپاره تر دې هم پراخ اهمیت لري. د جمهوري غوښتونکو ګټه د ټرمپ راتلونکی واک تضمینولی شي خو ناکامي یې سرخوږی جوړوي.

ایا ولسمشر به د خپلې دویمې دورې په پاتې دوو کلونو کې د کانګرس د دواړو مجلسونو ملاتړ له ځان سره وساتي، که به له داسې مقننه قوې سره مخ شي چې د هغه د ادارې د څارنې، د پالیسۍ د محدودولو او د سیاسي حساب غوښتنې لپاره به له خپل اساسي واک څخه کار اخلي؟

دلته په واشنګټن کې د ټاکنو د ورځې په سهار د امریکا سیاسي فضا د جمهوري غوښتونکو لپاره له ننګونو ډکه ښکاري. د ژوند د لګښتونو په اړه د خلکو اندېښنې، د تېلو د بیو لوړېدل، د سوداګریزو تعرفو اغېزې، له ایران سره د جګړې په اړه اختلافونه او د ولسمشر د محبوبیت ټیټه کچه هغه موضوعات دي چې د ټاکنیز بحث په مرکز کې ځای لري. ډېموکراټان هڅه کوي دا ناخوښي په رایو بدله کړي او د کانګرس لږ تر لږه یو مجلس بېرته خپل کنټرول ته راولي.

دا مهال د استازو مجلس د ډېموکراټانو د ګټلو په لور متمایل ښکاري، خو د سنا کنټرول لا هم له جدي سیالۍ سره مخ دی. د ټاکنو پایلې به یوازې د څوکیو شمېر نه بدلوي؛ بلکې دا به هم وښيي چې د ټرمپ د ولسمشرۍ په دویمه دوره کې د واشنګټن د سیاسي واک توازن په کوم لوري روان دی.

د واک د بدلون لپاره څو څوکۍ کافي دي؟

د امریکا کانګرس دوه مجلسونه لري او د دواړو د کنټرول لپاره بېلابېل انتخاباتي حسابونه اړین دي.

په استازو مجلس کې د اکثریت لپاره ۲۱۸ څوکۍ اړینې دي. د ټاکنو په درشل کې جمهوري غوښتونکي د خپل ګوند او ورسره د رایې ورکوونکو غړو په حساب ۲۱۹ څوکۍ لري، په داسې حال کې چې دوه څوکۍ تشې دي. ډېموکراټان باید لږ تر لږه درې خالصې څوکۍ له جمهوري غوښتونکو وګټي؛ خو د تشو څوکیو او د غړو د وروستي شمېر له امله د اکثریت دقیق حد د څوکیو د ډکېدو له وضعیت سره تړاو لري.

د سنا وضعیت د ډېموکراټانو لپاره ستونزمن دی. جمهوري غوښتونکي ۵۳ څوکۍ لري او ډېموکراټان له دوو خپلواکو سناتورانو سره د ۴۷ کسیزې ډلې په توګه فعالیت کوي. د سنا د کنټرول لپاره ډېموکراټان باید څلور نورې څوکۍ وګټي او شمېر ۵۱ ته ورسوي. د دې هدف ترلاسه کول ځکه ستونزمن دي چې هغوی باید په هغو ایالتونو کې هم بریا ترلاسه کړي چې په ۲۰۲۴ کال کې یې ټرمپ ته پراخې رایې ورکړې وې.

د همدې توپیر له امله د استازو مجلس د ډېموکراټانو لپاره د واک د بېرته ترلاسه کولو تر ټولو نږدې فرصت ګڼل کېږي، په داسې حال کې چې د سنا پایله د څو حساسو ایالتونو په رایو پورې تړلې ده.

د استازو مجلس؛ د ډېموکراټانو د بېرته راستنېدو تر ټولو روښانه لاره

د ټاکنو له ورځې مخکې د سیاسي شنونکو اټکلونه د استازو مجلس د جمهوري غوښتونکو لپاره له خطر سره مخ ښيي. ډېموکراټان د مجلس د کنټرول د ترلاسه کولو قوي فرصت لري او ښايي له ۱۵ تر ۲۵ پورې څوکۍ وګټي. د دې ادارې په ارزونه کې د ۱۳ څوکیو ډېموکراټیک اکثریت د تر ټولو محتملو پایلو له ډلې ګڼل شوی، خو که د هغوی بریا د اټکل د لوړې کچې پر لور ولاړه شي، په مجلس کې به د دوی اکثریت لا پراخ شي.

د ملي انتخاباتي فضا شمېرې هم د دې اټکل ملاتړ کوي. د نومبر د لومړۍ نېټې د On Point Politics د ټولپوښتنو په منځنۍ کچه کې ډېموکراټان د کانګرس د عمومي رایې په پوښتنه کې ۵۳.۵ سلنه او جمهوري غوښتونکي ۴۱.۴ سلنه ملاتړ لري؛ یعنې د ډېموکراټانو مخکښوالی ۱۲.۱ سلنه دی. دا شمېرې د ټول هېواد د رایه ورکوونکو عمومي تمایل ښيي، نه دا چې په هره ټاکنیزه حوزه کې به هم ورته پایله رامنځته کېږي.

د NPR، PBS او Marist د اکتوبر د ۱۹مې او ۲۰مې ټولپوښتنه هم ښيي چې ډېموکراټان د کانګرس د عمومي رایې په پوښتنه کې د جمهوري غوښتونکو په وړاندې اته سلنه مخکښوالی لري. د سروې له مخې، ۵۲ سلنه احتمالي رایه ورکوونکو ویلي چې د کانګرس لپاره به ډېموکراټ نوماند ته رایه ورکړي، په داسې حال کې چې ۴۴ سلنه جمهوري غوښتونکی نوماند غوره کوي.

خو ملي ټولپوښتنې د ټاکنو بشپړ انځور نه وړاندې کوي. د استازو مجلس د ۴۳۵ جلا حوزو له لارې ټاکل کېږي؛ په هره حوزه کې د نوماند شهرت، د سیاسي ګوند پخوانۍ رایې، د محلي اقتصاد وضعیت او د رایه ورکوونکو ګډون د پایلې په ټاکلو کې رول لري. له همدې امله، د ډېموکراټانو ملي مخکښوالی د څوکیو د ګټلو تضمین نه دی، که څه هم د هغوی لپاره یې انتخاباتي چاپېریال مناسب کړی دی.

سنا؛ د ټرمپ د واک د محدودولو لپاره تر ټولو ستونزمن خنډ

که د استازو مجلس د ډېموکراټانو لپاره د بېرته راستنېدو فرصت وي، سنا د هغوی د انتخاباتي ستراتیژۍ تر ټولو ستونزمنه برخه ده.

د سنا د کنټرول لپاره ډېموکراټان باید په هغو ایالتونو کې بریالي شي چې د جمهوري غوښتونکو د رایو دودیزې سیمې ګڼل کېږي. د مېن، شمالي کارولینا، اوهایو، الاسکا او کېنزاس سیالۍ د دې محاسبې لپاره ځانګړی اهمیت لري. په دغو ایالتونو کې د جمهوري غوښتونکو څوکیو ګټل د ډېموکراټانو لپاره د اکثریت لاره پرانیستلای شي، خو په یوه یا دوو حساسو سیالیو کې ماتې هم د هغوی د پلان د ناکامېدو سبب کېدای شي.

د سنا کنټرول د اوو مهمو سیالیو په پایلو پورې تړلی دی او ډېموکراټان د څو څوکیو د بدلولو لپاره بېلابېل انتخاباتي مسیرونه لري. د کوک پولیټیکل ریپورټ په ارزونه کې هغوی د سنا د ګټلو لپاره لږ مخکښ بلل شوي، خو د سیالۍ پایله لا هم نامعلومه ده.

د سنا په سیالیو کې د ټرمپ د ۲۰۲۴ کال انتخاباتي نقشې اهمیت هم له پامه نه شي غورځېدای. که ډېموکراټان په هغو ایالتونو کې بریالي شي چې ټرمپ پکې دوه رقمي اکثریت ترلاسه کړی و، دا به یوازې د سناتورانو د څوکیو بدلون نه وي؛ بلکې د جمهوري غوښتونکو د سیاسي اډې په اړه به هم یوه مهمه نښه وي.

که ډېموکراټان د استازو مجلس وګټي، د ټرمپ لپاره به څه بدل شي؟

د استازو مجلس د ډېموکراټانو لاس ته لوېدل به د ټرمپ د ادارې لپاره تر ټولو لومړی د څارنې او تحقیقاتو نوی پړاو پرانیزي.

د مجلس د کمېټو مشري د اکثریت ګوند په لاس کې وي. د ګوند د بدلون په صورت کې ډېموکراټان کولای شي د ټرمپ د ادارې د بېلابېلو وزارتونو، فدرالي ادارو او د ولسمشر د اجراییوي پرېکړو په اړه تحقیقات پیل کړي. د عدلیې وزارت، د کورني امنیت وزارت، د کډوالۍ او ګمرکونو اداره، د بهرنیو چارو وزارت او د فدرالي لګښتونو څرنګوالی ښايي د دغو تحقیقاتو له مهمو موضوعاتو څخه وي.

د کډوالۍ په اړه د ټرمپ د سختو سیاستونو، د پناه غوښتونکو د وضعیت، د اخراج د عملیاتو او د فدرالي ادارو د صلاحیتونو د کارولو په اړه د کانګرس پوښتنې ښايي زیاتې شي. د ادارې چارواکي به د استماعیه غونډو لپاره وربلل کېږي او د خپلو پرېکړو د وضاحت غوښتنه به ترې کېږي.

خو د کانګرس تحقیقات په خپله د ولسمشر د پرېکړو د لغوه کولو معنا نه لري. سپینه ماڼۍ کولای شي د ځینو اسنادو د سپارلو پر وړاندې د اجراییوي امتیاز او نورو قانوني دلایلو له مخې مقاومت وکړي. په داسې حالت کې د کانګرس او اجراییه قوې ترمنځ شخړه ښايي محاکمو ته هم وغځېږي.

د دې تحقیقاتو سیاسي اغېز هم مهم دی. د عامه غونډو، اسنادو او د چارواکو د څرګندونو له لارې به ډېموکراټان وکولای شي د ټرمپ د ادارې د کړنو په اړه خپل انتقادونه د ملي بحث په مرکز کې وساتي.

بودیجه؛ د سپینې ماڼۍ او کانګرس ترمنځ د احتمالي ټکر ډګر

د ټرمپ د ادارې لپاره بله جدي ننګونه د فدرالي بودیجې تصویب دی. د امریکا حکومت د کانګرس له اجازې پرته د فدرالي لګښتونو د دوام لپاره بشپړ واک نه لري. که ډېموکراټان د استازو مجلس کنټرول کړي، د بودیجې په اړه به د ټرمپ له ادارې سره د خبرو اترو په مېز کې د هغوی دریځ پیاوړی شي.

د روغتیايي خدمتونو، ټولنیزو پروګرامونو، تعلیمي لګښتونو، د دفاعي بودیجې او د کډوالۍ د پلي کوونکو ادارو د تمویل په اړه اختلافونه د دواړو ګوندونو ترمنځ د شخړې سرچینه کېدای شي.

د بودیجې د تصویب پر مهال د دواړو خواوو نه جوړجاړی د فدرالي حکومت د تمویل د ځنډېدو او د حکومت د ځینو برخو د تړل کېدو خطر رامنځته کولای شي. دا ډول وضعیت یوازې د واشنګټن اداري ستونزه نه ده؛ د فدرالي کارکوونکو معاشونه، د حکومتي خدمتونو وړاندې کول او د خلکو پر ورځني ژوند هم اغېز کولای شي.

د کانګرس د واک بدلون به په دې برخه کې د ټرمپ د ادارې لپاره دا معنا ولري چې د بودیجې د تصویب لپاره به نور یوازې د خپل ګوند پر ملاتړ تکیه نه شي کولای.

د استیضاح سیاسي سیوری

د ډېموکراټانو له خوا د استازو مجلس نیول به د ټرمپ د استیضاح بحثونه هم بېرته د امریکا د سیاست په مرکز کې راولي. د امریکا اساسي قانون استازو مجلس ته د ولسمشر د استیضاح د تورونو د تصویب صلاحیت ورکوي.

خو د استیضاح د پیل او د ولسمشر د لرې کېدو ترمنځ لوی توپیر شته. که استازو مجلس د ولسمشر پر وړاندې د استیضاح تورونه تصویب کړي، د قضیې د محاکمې بهیر سنا ته ځي. د ولسمشر د محکومولو او له دندې څخه د لرې کولو لپاره د حاضر سناتورانو دوه پر درېیمه رایه اړینه ده.

له همدې امله، حتی که ډېموکراټان د سنا اکثریت هم ترلاسه کړي، د ۵۱ څوکیو لرل د ولسمشر د محکومولو لپاره کافي نه دي. د استیضاح بحث به د ټرمپ لپاره سیاسي فشار زیات کړي، خو د ولسمشر د لرې کېدو لپاره به د دواړو ګوندونو پراخ ملاتړ ته اړتیا وي.

د سنا کنټرول؛ د ټرمپ د نوماندانو او قاضیانو برخلیک

د سنا د کنټرول بدلون د سپینې ماڼۍ لپاره د استازو مجلس تر بدلون هم په ځینو برخو کې ژورې پایلې لرلای شي.

د ولسمشر د کابینې د لوړپوړو غړو، سفیرانو او فدرالي قاضیانو د نوماندانو تأیید د سنا په واک کې دی. که ډېموکراټان سنا وګټي، د ټرمپ د قضايي او اداري نوماندانو د تأیید بهیر به د هغوی له سیاسي او حقوقي ارزونې سره مخ شي.

دا به د ټرمپ د ادارې لپاره په ځانګړي ډول هغه مهال مهم وي چې د فدرالي محکمو یا سترې محکمې څوکۍ تشې شي. د سنا اکثریت کولای شي د نوماندانو د اورېدنو مهال‌وېش او د تأیید بهیر کنټرول کړي.

خو د قوانینو د تصویب په برخه کې د سنا اکثریت هم نامحدود واک نه لري. د ډېرو عادي قوانینو د فلیبسټر د ماتولو لپاره ۶۰ رایې اړینې دي. ولسمشر هم د کانګرس پر تصویب شویو قوانینو د ویټو حق لري. له همدې امله، د دواړو مجلسونو نیول به د ډېموکراټانو سیاسي ځواک زیات کړي، خو د ټرمپ د ټولو اجراییوي پرېکړو د لغوه کولو معنا به ونه لري.

بهرنی سیاست؛ د ایران، اوکراین او تعرفو په اړه د کانګرس څارنه

د ټرمپ د بهرني سیاست ځینې برخې هم ښايي د کانګرس د نوي اکثریت د بحثونو موضوع شي. له ایران سره د جګړې لګښتونه او قانوني بنسټونه، د اوکراین لپاره د امریکا ملاتړ، د متحدینو سره اړیکې او د سوداګرۍ تعرفې هغه مسایل دي چې د دواړو ګوندونو ترمنځ اختلافونه یې ژور کړي دي.

د کانګرس ډېموکراټ غړي کولای شي د پوځي عملیاتو د لګښتونو، د بهرنیو ژمنو او د ولسمشر د جګړې اړوند واکونو په اړه د ادارې د چارواکو څخه وضاحت وغواړي.

د بهرني سیاست په برخه کې ولسمشر د اساسي قانون له مخې پراخ واکونه لري. د کانګرس اکثریت په یوازې ځان نه شي کولای د سپینې ماڼۍ ټولې نړیوالې پرېکړې سمدستي بدلې کړي. خو د بودیجې، قوانینو او عامه څارنې له لارې د ولسمشر د انتخابونو د محدودولو لپاره مهم وسایل لري.

د ټاکنو تر شا د ۲۰۲۸ کال سیاسي سیالي

د ۲۰۲۶ کال منځمهاله ټاکنې یوازې د ټرمپ د پاتې ولسمشرۍ د دوو کلونو لپاره مهمې نه دي؛ د ۲۰۲۸ کال د ولسمشرۍ ټاکنو لپاره هم د دواړو ګوندونو د سیاسي ځواک اندازه ټاکي.

که ډېموکراټان د استازو مجلس یا دواړه مجلسونه وګټي، د ټرمپ د ادارې د پالیسیو پر وړاندې به د خپل بدیل پروګرام د وړاندې کولو لپاره پراخ فرصت ترلاسه کړي. د ژوند لګښتونه، روغتیايي خدمتونه، کډوالي، مالیات او بهرنی سیاست به د راتلونکو دوو کلونو د سیاسي بحثونو مهم محورونه وي.

په حقیقت کې د نومبر درېیمې ټاکنې د ټرمپ د ولسمشرۍ د دویمې دورې لپاره د واک د توازن یوه مهمه ازموینه ده. د استازو مجلس د ډېموکراټانو له خوا نیول، کېدای شي د تحقیقاتو، د بودیجې د اختلافونو او د ادارې د حساب غوښتنې نوی پړاو پیل کړي. د سنا له لاسه ورکول به بیا د ټرمپ د قضايي او اداري نوماندانو د تأیید بهیر هم له خنډونو سره مخ کړي.

د ټاکنو اصلي پایله به په دې کې نه وي چې کوم ګوند څو څوکۍ وګټلې؛ بلکې په دې کې به وي چې د امریکا سیاسي نظام به د ټرمپ د پاتې ولسمشرۍ په دوو کلونو کې د واک د وېش، څارنې او حساب ورکونې په برخه کې څومره بدل شي.

که ډېموکراټان د کانګرس لږ تر لږه یو مجلس وګټي، د ټرمپ د ادارې لپاره به د حکومت کولو شرایط بدل شي او که دواړه مجلسونه وګټي، واشنګټن به د ټرمپ د دویمې دورې په پاتې برخه کې د یوې داسې سیاسي مقابلې شاهد وي چې د سپینې ماڼۍ او کانګرس ترمنځ به د واک پر حدودو، د حکومت پر لګښتونو او د ولسمشر پر اجراییوي صلاحیتونو راڅرخي.

یونیسف ومنله چې په کابل کې یې د یو شمېر ښځینه کارکوونکو دندې ځنډولې دي

۱۲ لړم ۱۴۰۵ - ۳ نومبر ۲۰۲۶، ۱۱:۳۹ GMT+۰
100%

د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ صندوق( یونیسف) افغانستان انټرنشنل ته ومنله، چې د بودیجې د کمښت له امله یې په ټوله نړۍ او له هغې ډلې په افغانستان کې د خپلو کارکوونکو شمېر کم کړی دی. په کابل کې د دغې ادارې یو شمېر ښځینه افغان کارکوونکو هم د خپلو کارونو د ځنډ خبر ورکړی دی.

د ملګرو ملتونو د ماشومانو صندوق (یونیسف) د سه‌شنبې په ورځ(د لړم په ۱۲مه) افغانستان انټرنشنل ته وویل، چې دا ښځینه یې رسمي کارکوونکې نه دي او ښایي د همکارو ادارو یا قراردادیانو له خوا ګومارل شوې وي.

معترضې مېرمنې وایي، چې له دې ډلې، ۹ کسان د اچ‌بي‌ایل موسسې له لارې ګومارل شوې وې او لږ تر لږه څلور تنه د یونیسف رسمي کارکوونکې وې.

یونیسف وویل، چې په ټوله نړۍ کې د خپلو پروګرامونو په پلي کولو کې «د مالي سرچینو برابرولو له سختو شرایطو» سره مخ دی.

په افغانستان کې د یونیسف دفتر تایید کړه، چې د بودیجې کمښت د دې بنسټ د ښځینه او نارینه کارکوونکو پر دوام اغېز کړی دی.

د ملګرو ملتونو د ماشومانو د ملاتړ صندوق ټینګار وکړ، چې د بودیجې له کمېدو سره سره، هڅه کوي چې افغان ماشومانو ته د خدمتونو وړاندې کولو بهیر وساتي.

دغه بنسټ وویل، چې د ملګرو ملتونو د ژمنو سره سم، د خپلو کارکوونکو ترمنځ جنسیتي تنوع په پام کې نیسي.

یوې ډلې افغان مېرمنو ادعا کړې، چې یونیسف د ملګرو ملتونو په دفترونو کې د ښځو د کار د بندیز له امله، د دوی کاري قراردادونه نه دي غځولي.

دغو ښځو وویل، چې شمېر یې ۱۳ کسانو ته رسېږي چې ډېرو یې د وړوکتون د ښوونکو په توګه او همدارنګه په پلچرخي کې د یونیسف په مرکزي دفتر کې د منلو او صفاکارۍ په برخو کې کار کاوه.

دغو مېرمنو افغانستان انټرنشنل ته په یوه لیک کې لیکلي، وروسته له هغه چې د ملګرو ملتونو په دفترونو کې د ښځو پر کار بندیز ولګېد، په تېر نږدې یو کال کې خپلو دندو ته له تګ څخه بې‌برخې شوې، خو معاش یې ترلاسه کاوه.

دوی ادعا کوي، چې په دې وروستیو کې یونیسف ویلي چې د ملګرو ملتونو په دفترونو کې د ښځو د کار د بندیز له امله دوی ته «اړتیا نه لري.»

معترضې ښځې وایي دوی د کابل په پلچرخي کې د یونیسف په مرکزي دفتر کې کار کاوه.

همدارنګه دوی ادعا کوي، چې ځینو یې له شاوخوا ۱۰ کلونو راهیسې په دې دفتر کې کار کړی دی.

د معلوماتو له مخې، ۱۰ تنه د وړوکتون د ښوونکو په توګه او څلور نور کسان د هرکلي، صفاکارۍ او سوپروایزرۍ په برخو کې کار کړی دی.

طالبانو د تېر کال په وږي میاشت کې د خپل مشر هبت‌الله اخندزاده په امر د ملګرو ملتونو دفترونو ته د افغان ښځینه کارکوونکو د ننوتو مخه ونیوله.

تر هغې وروسته په افغانستان کې د ملګرو ملتونو ښځینه کارکوونکې خپلو دفترونو ته د تګ اجازه نه لري.

ملګرو ملتونو د زمري میاشتې په منځ کې اعلان وکړ چې د طالبانو د محدودیتونو په پایله کې، درې زره او ۳۰۰ ښځینه او نارینه کارکوونکي په کور شوي دي.

د ملګرو ملتونو چارواکو په دې موده کې بیا- بیا ټینګار کړی چې د میلیونونو اړمنو کسانو لپاره د ژغورونکو مرستو په رسولو کې د ښځو ونډه اړینه ده.

د ملګرو ملتونو په دفترونو کې د ښځو پر کار بندیز د افغان فعالانو غبرګونونه هم راپارولي دي.

له هېواده بهر د ښځو د حقونو یو شمېر فعالانو ملګري ملتونه د طالبانو د جنسیتي تبعیض پر عادي کولو تورن کړي دي.

د بشري حقونو فعالې زبیده اکبر د لړم په پنځمه د ملګرو ملتونو په امنیت شورا کې وویل، چې افغان ښځې به تر کومه وخته انتظار وباسي او د طالبانو له خوا د خپلو حقونو د تر پښو لاندې کېدو کوم اسناد او شواهد وړاندې کړي ترڅو نړۍ یو اقدام ترسره کړي.

مېرمن اکبر ملګري ملتونه له بشري حقونو او د ښځو له حقونو سره پر انتخابي چلند تورن کړل او زیاته یې کړه چې دغه سازمان د طالبانو د غوښتنو د پوره کولو لپاره، له طالبانو سره په لیدنو کې د ښځینه استازو له شتون څخه ډډه کوي.