د دوحې پروسې د خصوصي سکتور د کاري ډلې په درېیمه ناسته کې چې په افغانستان کې د ملګرو ملتونو استازولۍ (یوناما) په کوربهتوب په کابل کې ترسره شوه، طالب استازو پهکې د خصوصي سکتور د ودې، شمولیت، روڼتیا او لا ډېرې همغږۍ پر اړتیا ټینګار وکړ.
د پاکستان د سند ایالت ځایي حکومت د دوشنبې په ورځ د تحریک انصاف ګوند د نیول شويو ۳۰۰ کارکوونکو د خوشې کولو پرېکړه کړې ده. دغه کسان تېره اونۍ د عامه نظم د ساتنې ادارې لهخوا لاریونونو ته د خلکو د هڅولو په تور د یوه فرمان له مخې نیول شوي وو.
د طالبانو د ټولګټو چارو وزارت خبر ورکړی، چې د درنې واورې له امله د افغانستان په یوشمېر ولایتونو کې لویې لارې او فرعي سړکونه د تګراتګ لپاره په لنډمهالي ډول تړل شوي؛ خو د سالنګ لویه لار لاهم د تګراتګ لپاره پرانیستې ده.
د چین په ختیځ شانډونګ ولایت کې د سرو زرو کان کې د چاودنې له امله اووه کسان مړه شوي دي. چینایي چارواکي وایي، چې د یادې پېښې لامل لا روښانه نهدی؛ خو په دې تړاو یې پلټنې پیل کړې دي.
سپینه ماڼۍ وایي، د امریکا ولسمشر ډونالډ ټرمپ د ایران حکومت اقدامات او پالیسي د دغه هېواد ملي امنیت، بهرني سیاست او اقتصاد ته د ګواښ په توګه یاد کړي او ورسره یې د نوي اجرایي فرمان په صادرولو پر ایران د اضافي تعرفو او اقتصادي بندیزونو پلي کېدل اعلان کړل.
په غزني کې د طالبانو د امنیې قوماندانۍ ویاند خالد سرحدي وایي، په دغه ولایت کې د یوې ټرافیکي پېښې له امله دوه کسه مړه او ۴ نور ټپیان شوي دي. د نوموړي په خبره؛ دغه پېښه د کابل- کندهار پرلویه لار د روضې کوتل په سیمه کې شوې ده.
د خوړو نړۍوال پروګرام وایي، په ټول افغانستان کې ۳.۷ مېلیونه ماشومان او ۱.۲ مېلیونه ښځې له سختې خوارځواکۍ سره مخ دي. یاد سازمان زیاتوي، چې له افغان مېندو او ماشومان سره خپلو مرستو ته دوام ورکوي.
د ایران په مشهد ښار کې د طالبانو قونسل نورمحمد متوکل د دغه ولایت د بهرنیو وګړو د چارو رییس جعفر سیدابادي سره د افغان کډوالو د حقونو او پر ناقانونه لارو د تګراتګ د مخنیوي پر مسایلو خبرې کړې او د ګډې همکارۍ پر دوام یې ټینګار کړی.
د طالبانو د ۲۰۵ البدر قول اردو وایي، په سپین بولدک ولسوالۍ کې یې د ۳زره ګرامه سپينو زرو او ۶۱۶ پسونو د قاچاق مخه نیولې چې پاکستان ته په ناقانونه ډول لېږدول کېدل. د یادې قول اردو په وینا؛ ۹ کارټنه درمل یې هم ترلاسه کړي، چې له پاکستان نه افغانستان ته راوړل کېدل.
د طالبانو کورنیو چارو وزارت خبر ورکړی، چې په کندوز، هرات، لغمان، هلمند او سمنګان ولایتونو کې یې ۹ کسان د «غلا، ځنګلونو پرېکولو او ناقانونه وسلو د لېږد» په تور نیولي دي. د دغه وزارت په وینا؛ نیول شوي کسان به تر پښتنو وروسته عدلي او قضايي ادارو ته ور وپېژندل شي.
د کرېکټ ستوری راشدخان وايي، هغه لېواله دی چې افغانستان په راتلونکي کې خپله د ښځو کرېکټ ملي لوبډله ولري او سیالۍ وکړي. نوموړی وایي، د کرېکټ د نړۍوالې شورا له لوري د افغانستان د بشپړ غړیتوب لپاره د ښځو لوبډلې لرل د دغې شورا له شرطونو او معیارونو څخه دي.
شهزاده رضا پهلوي وایي، د ایران خلک د هغه «اشغالګر ځواک» سره جګړه کوي چې هېواد یې یرغمل کړی؛ یو داسې حکومت چې په یوه ناعادلانه جګړه کې د جنګي وسلو پر مټ هغه بېوسلې خلک چې د ظلم څخه د خلاصون او ازادۍ غوښتنه کوي، په ډزو وژني.
عراقي چارواکي وایي، د دغه هېواد د بیجي تېلو په فابریکه کې د اور لګېدنې له کبله یو کارګر مړ او ۱۳ نور ټپیان شوي دي. چارواکي وایي، د اور وژنې ډلې توانېدلې چې اور مهار کړي.
د طالبانو تر واک لاندې د کډوالو ستونزو ته د رسېدنې کمېسیون وایي، یوازې پرون (دوشنبه د سلواغې ۲۰مه) له بېلابېلو لارو له ایران او پاکستان نه ۳۹۶ کورنۍ افغانستان ته ستنې شوې دي. یاد کمېسیون زیاته کړې، چې ۶۶۷ نورې کورنۍ بیا خپلو سیمو ته لېږدول شوې دي.
د ملګرو ملتونو پراختیایي پروګرام ویلي، د اروپايي ټولنې تمویل شوې «وي لیډ» پروژې په افغانستان کې د ښځو اقتصادي ځواکمنتیا ته وده ورکړې. دوی وایي، یاده پروژه ښځو ته د مالي خدمتونو لاسرسی اسانوي او د هغوی سوداګریز فعالیتونه پیاوړي کوي؛ څو په سخت اقتصادي وضعیت کې یې اقتصاد پیاوړی شي.
د نوبل د سولې جایزې ګټونکې ملالې یوسفزۍ په ټولو هېوادونو غږ کړی، چې پر طالبانو فشار راوړي او له هغوی سره د اړیکو له عادي کولو لاس واخلي. هغې ویلي، چې د نجونو پر زدهکړو د طالبانو بندیز د اسلامي پيغام خلاف دی او دغه ډله نهشي کولی د دین په نوم نجونې له زدهکړو بېبرخې کړي.
د کډوالو سره د مرستې نړۍوال سازمان اعلان کړی، د امریکا یوې محکمې د ټرمپ ادارې ته امر کړی چې د افغان کډوالو د ځانګړې کډوالۍ «اېسایوي» ویزو غوښتنلیکونو ارزونه له سره پیل کړي.
په سمنګان کې د طالبانو د کور او ښار جوړونې رییس مولوي محمدامین نوري وایي، چې د دغه ولایت په حضرت سلطان ولسوالۍ کې تازه ستنو شویو ۲زره او ۵۰۰ کډوالو ته د ځمکو د وېش لړۍ پیل شوه.
د امریکا پوځ په ارام سمندر کې پر یوې کښتۍ برید کړی، چې له امله یې دوه کسه وژل شوي او یو بل ژوندی نیول شوی. د امریکا سوېلي قوماندې ویلي، چې په دغه برید کې «د نشهیي توکو قاچاقکوونکي» وژل شوي دي.
د امریکا د بهرنیو چارو وزارت له ایران نه غوښتي، د نوبل د سولې جایزې ګټونکې او د بشري حقونو فعاله نرګس محمدي چې تازه په ۷ نیم کاله بند محکومه شوې او همداراز ټول سیاسي بندیان بېله ځنډه خوشې کړي.
په جېنوا کې د افغانستان استازي نصیراحمد اندېشه ویلي، چې افغانستان لا هم د کډوالو په برخه کې د نړۍ له تر ټولو اوږدمهاله او پېچلو ناورینونو سره مخ دی. هغه له نړۍوالې ټولنې او د کډوالو له نوي عالي کمېشنر څخه غوښتي، چې د افغانستان روان بشري ناورین د خپلو لومړیتوبونو په سر کې وساتي.