شیر مو طلایی افغانستان؛ از لیگ برتر، تیم ملی و اشتوتگارت آلمان تا کارگری در مندوی کابل
زمری سالنگی، بازیکن پیشین فوتبال افغانستان که به «شیر مو طلایی» مشهور بود و در لیگ برتر و تیم ملی افغانستان بازی کرد، به دلیل مشکل اقتصادی، در بازار مندوی کابل کراچیرانی میکند.
او در کانال یوتیوب توت گفت زمانی مورد توجه مربی بازیکنان نوجوان اشتوتگارت آلمان قرار گرفته بود.
این فوتبالیست که روزگاری جزو بازیکنان شناخته شده فوتبال باشگاهی افغانستان بود، میگوید سیزده سال در فوتبال افغانستان فعال بوده و پیراهن تیمهای ملی افغانستان را در ردههای گوناگون پوشیده است.
بنا به این گزارش او به دلیل بیکاری و فقر اقتصادی در شرایط دشوار به سر میبرد و به گفته خودش، به همه جا برای کار مراجعه کرده و از بارکشی با کراچی تا شاگردی در نانوایی و کارگری را تجربه کرده و در تلاش برای گذران زندگی روزمره خانواده خود است.
زمری سالنگی
قصه زندگی زمری سالنگی که فوتبال را از دوازده سالگی در پارک شهر نو کابل شروع کرده، غمانگیز است. او میگوید که تمام موفقیتهایش را در ورزش مدیون پدرش است که در روزگار پیری و زمانی که مریض بود، نتوانسته برایش کاری انجام دهد و پدرش را از دست داده است.
او گفت: «پدرم تکلیف قلبی داشت و ما در وضعیت بد اقتصادی قرار داشتیم، من نتوانستم پدرم را درمان کنم و در روزهای آخر حتی نتوانستم یک بالون اکسیجن برایش بگیرم تا چند روز بیشتر زنده بماند. این داغ بر دلم مانده است.»
او معتقد است که در ورزش زحمت زیادی را متقبل شده و افتخارهای متعددی کسب کرده؛ ولی حالا تمام آنها هیچ ارزشی ندارند: «من در ورزش بسیار زحمت کشیدم؛ ولی حالا تمام مدالها، جامها و جوایزی که گرفتم، اگر تمامش را به جایی ببرم، کسی آن را ده افغانی هم نمیخرد.»
سالنگی به صورت رسمی فوتبالش را در چهارده سالگی از تیم شعاع کابل آغاز کرد، سپس به تیم اردو پیوست.
زلمی سالنگی در مندوی کابل
او در نخستین سفر خارجی با تیم چهارده سال افغانستان به ایران سفر کرد. بعد از آن برای تمرین و آموزش عملی و تئوری در همان سالها به آلمان رفت.
سالنگی میگوید: «در آلمان علاوه بر مربیان افغان، زیر نظر هفت مربی آلمانی تمرین میکردیم. من در چهار بازی، شش گل زده بودم. روزی کسی گفت از باشگاه اشتوتگارت است و مرا برای تیم چهارده سال این باشگاه پسندیده است.»
براساس گفتههای سالنگی، قرار بوده که او در آزمایشهای تیم چهارده سال اشتوتگارت شرکت کند؛ اما به دلیل متواری شدن سه بازیکن و یک مربی او در آلمان، این شانس از او گرفته و مجبور شده به افغانستان بازگردد.
بعد از سفر به آلمان، سالنگی با تیم افغانستان به مالیزیا و تاجیکستان نیز سفر کرد. او حالا در روزهای که به دلیل فوت پدر و مشکلات اقتصادی، فوتبال را رها کرده، بیکار است. سالنگی زمانی همراه با پدرش در پارک شهر نو بولانی پزی میکرد.
سالنگی که برای یافتن کار به گفته خودش به همه جا سر زده و جواب مثبت نگرفته، آخرین تلاشش را در بازار مندوی کابل کرده است: «آخرین بار که با کراچیام، به مندوی رفتم، از صبح تا شام از این دکان به آن دکان گشتم، همه با من دعوا داشتند که کراچیام را جایی دیگری ببرم. ماموران شهرداری نیز میگفتند که باید ماهانه ٧٠٠ افغانی بپردازم تا خودم و کراچیام ثبت این اداره شود.»
او میگوید که از گذشته و فعالیتاش در ورزش و فوتبال پشیمان است: «کاش حرف پدرم را گوش داده و درس میخواندم تا روزی را نبینم که مردم بگویند زمری گدایی میکند.»
او اضافه میکند: «من برای این مردم افتخار کسب کردم و لبخند هدیه دادم؛ اما حالا این حرفها را به من میگویند.»
سالنگی با تمام این سختیها هنوز خودش را به افغانستان و کشورش متعهد میداند و میگوید: «از بابتی به گذشتهام افتخار میکنم و پشیمان هم نیستم؛ زیرا برای پرچم کشورم جنگیدم و برای این خاک زحمت کشیدم، خاکی که هنوز به گردن من حق دارد.»
در یکی از تجربههای دشوار زندگی، او میگوید که تعدادی از وی سوء استفاده کرده و او برای سه هزار افغانی در ماه هر کاری برای آنها انجام داده، حتی کارگری کرده و پشت موتر باربری ایستاد شده و بار حمل و نقل کرده است.
باید گفت که قصه زندگی زمری سالنگی موضوع تازهای نیست، اکثر ورزشکاران و قهرمانان افغانستان شرایط بهتر از سالنگی ندارند، اما کمتر داستان زندگی آنها برای مردم بازگو میشود.
خانواده ظاهر قدیر، معاون رئیس پیشین مجلس نمایندگان افغانستان میگوید محاکمه استرداد آقای قدیر که قرار بود روز پنجشنبه در نایروبی، پایتخت کنیا برگزار شود، به تعویق افتاده است.
هنوز تاریخ برگزاری دادگاه بعدی او اعلام نشده است.
عبدالظاهر قدیر روز ۲۹ حمل در کنیا بازداشت شد. دادگاهی در نایروبی حکم ادامه بازداشت او را صادر کرد تا به درخواست اداره مبارزه با مواد مخدر امریکا به این کشور استرداد شود.
یک عضو خانواده قدیر به افغانستان اینترنشنال گفت: «ما برای او وکیل گرفتهایم. قرار بود دادگاه او امروز (پنجشنبه) برگزار شود، اما پس از آن که (وکیل گرفتیم) دادگاه او به تعویق افتاد.»
این عضو خانواده آقای قدیر افزود که آنها با وکیل این نماینده پیشین مجلس در تماس اند و تلاش میشود که او در نایروبی محاکمه شود و «از استردادش به ایالات متحده جلوگیری شود».
دادستانی کنیا اعلام کرده است که دادگاهی در ایالات متحده در تاریخ ۲۵ مارچ ۲۰۲۵ حکم بازداشت ظاهر قدیر را صادر کرده بود. به گفته یک مقام مبارزه با موادمخدر در کنیا، نیکلاس دیفرانچسکو، مامور ویژه اداره مبارزه با مواد مخدر ایالات متحده، شکایتی رسمی علیه قدیر در دادگاه ناحیه جنوبی نیویارک ثبت کرده است.
براساس گفتههای این افسر، ظاهر قدیر به اتهام «توطئه برای واردات مواد مخدر» و همچنین «در اختیار داشتن سلاحهای خودکار» تحت تعقیب قرار دارد.
مقامهای امریکایی با ارسال یادداشت دیپلوماتیک درخواست رسمی تحویل او را به حکومت کنیا ارایه دادهاند. دادگاه نایروبی نیز در تاریخ ۱۵ اپریل ۲۰۲۵، با بررسی اطلاعات و شرایط موجود، مجوز ادامه روند استرداد را صادر کرد.
منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گزارش دادهاند که شامگاه پنجشنبه، طوفان شدید توام با باران در شهر جلالآباد خسارات مالی بر جای گذاشته و باعث قطعی برق شده است.
در ویدیوهای ارسالی به افغانستان اینترنشنال، صحنههایی از تخریب درختان ناشی از باد و باران شدید دیده میشود.
تاکنون اطلاعات دقیقی در مورد میزان خسارات طوفان ارائه نشده است.
پیش از این وزارت انرژی و آب طالبان نسبت به طوفانها و سیلاب در ۲۰ ولایت افغانستان هشدار داد و از مردم خواست تا برای جلوگیری از تلفات جانی و خسارات مالی ناشی از خطرات طبیعی، اقدامات پیشگیرانه روی دست گیرند.
افغانستان یکی از کشورهای آسیبپذیر در برابر تغییرات اقلیمی است و در طی سه سال گذشته بارها زمینلرزهها، طوفانها و سیلابهای مرگبار را تجربه کرده است.
آمار سازمان بینالمللی مهاجرت حاکی از آنست که از سال ۲۰۲۱ تا ۲۰۲۴ حدود سه میلیون نفر در افغانستان بهدلیل تغییرات اقلیمی مجبور به ترک خانههای خود شدهاند.
مرکز خبرنگاران افغانستان تایید کرد که طالبان سه خبرنگار را در تخار بازداشت کرده است.
نصرتالله ابراهیمی، منیر هدف و اسدالله تیمور سه خبرنگاری هستند که روز سهشنبه بازداشت شدهاند.
پیشتر منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتند که طالبان سید منیر هدف، مسئول هفتهنامه تصویر و رئیس اتحادیه ملی ژورنالیستان تخار، اسدالله تیمور، خبرنگار محلی و نصرتالله ابراهیمی، خبرنگار آریانانیوز را بازداشت کرده است. منابع گفته بودند این خبرنگاران از سوی طالبان مورد شکنجه قرار گرفتهاند.
مرکز خبرنگاران افغانستان از طالبان خواسته است که این خبرنگاران را بدون قید و شرط آزاد کند.
این مرکز گفته است اکنون علاوه بر این سه خبرنگار، دستکم ۱۰ خبرنگار یا کارمند رسانهای دیگر نیز توسط طالبان بازداشتاند یا دوران محکومیت خود را در زندان سپری میکنند. از این میان، شش نفر به حبسهایی از هفت ماه تا سه سال محکوم شدهاند.
طالبان محدودیتهای شدیدی در زمینه آزادی بیان وضع کرده و این گروه در نزدیک به چهار سال گذشته دهها خبرنگار را بازداشت و شکنجه کرده است. براساس تازهترین ردهبندی جهانی آزادی رسانهها در سال ۲۰۲۵، افغانستان با کسب ۱۷.۸۸ امتیاز از میان ۱۸۰ کشور در جایگاه ۱۷۵ قرار گرفته است.
شهرداری تهران تصویر یادبود دیپلوماتهای ایرانی که در سال ۱۳۷۷ بهدست طالبان در شهر مزارشریف کشته شدند را از دیواری در نزدیکی میدان ولیعصر تهران پاک کرده است.
نشر ویدیوی حذف این یادبود واکنش تندی شهروندان و برخی رسانههای ایرانی را برانگیخته است.
با ورود طالبان به شهر مزارشریف در سال ۱۳۷۷، هشت دیپلومات و یک خبرنگار ایرانی در قنسولگری ایران در این شهر کشته شدند. جمهوری اسلامی طالبان را مسئول خواند و تا مرز حمله نظامی علیه طالبان پیش رفت.
«روزنامه اینترنتی فراز» با انتقاد از این اقدام نوشت: «شهرداری تهران تصویر یادبود شهدای دیپلومات مزارشریف را که بهدست طالبان جان باخته بودند، از دیوارهای پایتخت پاک کرد و دیگر اثری از تنها یادآور جنایت طالبان باقی نمانده است.» در ویدیویی که از محل این یادبود منتشر شده دیده میشود که به جای تصاویر دیپلوماتهای ترور شده، نگارگریای مذهبی با عنوان «ضامن آهو» نصب شده که بهزعم این رسانه، تلاشی هدفمند برای کاهش حساسیتها و انتقادها نسبت به این تغییر است. حادثه ترور دیپلوماتهای ایرانی در مزارشریف یکی از خونبارترین و جنجالیترین وقایع روابط جمهوری اسلامی ایران و طالبان است. طالبان این رویداد را به «افراد خودسر» نسبت داد، اما جمهوری اسلامی این حادثه را جنایت و عمدی دانست. پس از این حادثه، تنش میان تهران و طالبان به شدت بالا گرفت و ایران حتی در آن زمان نیروهای نظامیاش را به مرز افغانستان اعزام کرد. در تقویم رسمی ایران روز ۱۷ اسد، به یاد محمود صارمی، خبرنگار خبرگزاری جمهوری اسلامی به عنوان «روز خبرنگار» ثبت شده است. روزنامه فراز در گزارش خود با اشاره به سابقه روابط اخیر میان ایران و طالبان، این اقدام را بخشی از فرآیند «عادیسازی روابط با گروهی تروریستی» دانسته و پرسیده است: «قرار است چه فرش قرمزهای بیشتری برای طالبان پهن شود؟»
در حال حاضر جمهوری اسلامی روابط نزدیکی با طالبان دارد و وزیر خارجه ایران چند ماه قبل به کابل سفر کرد و با مقامات طالبان دیدار کرد.
گزارش تازه برنامه توسعه ملل متحد نشان میدهد که ۹۰ درصد از خانوارهای افغان در سال ۲۰۲۴ به دلیل بحران فزاینده انسانی، شوک اقتصادی را تجربه کردند.
براساس این گزارش، این شوک اقتصادی روی ۶۵ درصد خانوارها تاثیر گذاشته و ۳۵ درصد نسبت به سال ۲۰۲۳ افزایش یافته است.
این سازمان وابسته به ملل متحد هشدار داد که افغانستان به طور فزایندهای به بحرانهای اجتماعی-اقتصادی عمیقتر فرو میرود که نابرابریهای گستردهتر به ویژه برای زنان و مناطق روستایی را تشدید کرده است.
نمایندگی اتحادیه اروپا در کابل نیز اعلام کرد که محدودیتهای اعمالشده بر زنان و دختران بین سالهای ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۶ بیش از ۹۲۰ میلیون دالر به اقتصاد افغانستان آسیب وارد میکند.
براساس ارزیابی سازمان ملل، از هر ۱۰ خانوار افغان ۹ خانواده با از دست دادن داراییهای تولیدی، درآمدزایی، معیشت و فرصتهای شغلی را از دست دادهاند.
خانوادههای افغان گزارش دادهاند که مجبور به کاهش مصرف روزانه و صرفهجویی در هزینهها شدهاند و این امر تابآوری آنها در برابر شوکها را کاهش داده و آسیبپذیریشان را عمیقتر کرده است.
ملل متحد همچنین نوشته است برای اولین بار از سال ۲۰۱۹، افغانستان در بین سال ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ تولید ناخالص داخلی به میزان ۲.۷ درصد رشد ناچیز داشته است.
با این حال این سازمان با استدلال بر کسری تجاری افغانستان که در سه فصل اول سال ۲۰۲۴ به ۶.۷ میلیارد دالر افزایش یافته است نوشته که بهبودی اقتصاد افغانستان همچنان شکننده باقی مانده است. این رقم در مدت مشابه در سال ۲۰۲۳، ۵.۱ میلیارد دالر گزارش شده بود.
برنامه توسعه سازمان ملل این رقم را نشاندهنده افزایش منعکسکننده رکود تولید محلی و ضعیف بودن ایجاد شغل دانسته و افزوده که اقتصاد افغانستان همچنان به شدت به واردات و کمکهای بینالمللی وابسته است.
طبق این گزارش، ۷۵ درصد از جمعیت افغانستان در سال ۲۰۲۴ از نظر معیشتی ناامن بودند و این رقم نسبت به سال ۲۰۲۳، شش درصد افزایش یافته است. گزارش افزوده مناطق روستایی که ۷۱ درصد از جمعیت کشور را تشکیل میدهند، همچنان به شدت از خدمات اساسی مانند مراقبتهای بهداشتی، بهداشت و معیشت پایدار محروم هستند.
سازمان ملل در بررسی خود نوشته که دسترسی به مسکن مناسب، مراقبتهای بهداشتی و کالاهای اساسی کاهش یافته و در عین حال شوکها، از جمله رویدادهای اقتصادی و مرتبط با تاثیرات تغییرات اقلیمی، شدت یافته است.
این سازمان تاکید دارد که خانوارها با سرپرستان زن، جوامع روستایی و آوارگان داخلی بیشترین کاهش را در درآمد و هزینهها تجربه کردهاند.
گزارش نشان میدهد که با ادامه محدودیتهای آموزشی و اشتغال زنان، شکاف جنسیتی بیشتر شده و زنان را به فقر و انزوای اجتماعی بیشتری سوق داده است.