طالبان در فقدان کمکهای لازم بینالمللی و منابع محدود داخلی، از بازرگانان و مردم خواسته است که به زلزلهزدگان شرق افغانستان کمک کنند.
میرویس عزیزی، بازرگان شناختهشده افغان اعلام کرد که به زلزلهزدگان کنر و ننگرهار ۵۰۰ میلیون افغانی کمک میکند. در مقابل، حکومت طالبان تا اکنون تنها ۱۰۰ میلیون افغانی برای رسیدگی به زلزلهزدگان اختصاص داده است. سخنگوی طالبان گفت که در صورت نیاز، بودجه بیشتری درنظر گرفته خواهد شد.
سازمانهای بین المللی میگویند که کمبود منابع مالی داخلی و بین المللی، رسیدگی به زلزلهزدگان شرق افغانستان را دشوار کرده است. طالبان علاوه بر مردم از کشورهای جهان نیز خواست که عملیات نجات و رسیدگی کمک کنند.
میرویس عزیزی، مالک عزیزی بانک، روز دوشنبه اعلام کرد که این کمکها از طریق بنیاد عزیزی برای تامین سرپناه، مواد غذایی و دارو در مناطق زلزلهزده توزیع خواهد شد.
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، از تشکیل کمیتهای ویژه به رهبری محمد یونس، وزیر احیا و انکشاف دهات این گروه برای مدیریت و توزیع کمکها خبر داد.
دینمحمد حنیف، وزیر اقتصاد طالبان، روز سهشنبه، ۱۲ سنبله، از سازمانهای امدادرسان بینالمللی خواست تا کمکهای خود را از طریق این کمیته توزیع کنند.
با این حال، بسیاری از نهادهای جهانی، از جمله اتحادیه اروپا که یک میلیون یورو و ۱۳۰ تن اقلام امدادی اهدا کرده، اعلام کردهاند که کمکهای شان از طریق سازمانهای بشردوستانه بینالمللی توزیع خواهد شد.
میرویس عزیزی پیشتر نیز یک میلیارد افغانی (معادل حدود ۱۵ میلیون دالر) برای حمایت از مهاجران اخراجشده از ایران اختصاص داده بود. او روابط نزدیکی با طالبان دارد و اخیرا در سفر به کابل قراردادهایی با غنی برادر، معاون اقتصادی رئیسالوزرای طالبان امضا کرد.
نه طالبان و نه آقای عزیزی اطلاعات و گزارشی از مصرف کمکهای خود در اختیار رسانهها قرار نداده اند.
زلزله اخیر به بزرگی ۶ درجه در ولایات کنر، ننگرهار و لغمان، تاکنون حدود ۱۴۰۰ کشته و بیش از ۲۵۰۰ زخمی بر جای گذاشته است.
باشگاه خِنک بلجیم بهگونه رسمی اعلام کرده است که یوسف اعرابی، مهاجم ۲۲ ساله افغان، با قراردادی چهار ساله از باشگاه هاماربی سویدن به این تیم پیوسته است. بر اساس این قرارداد، اعرابی تا سال ۲۰۲۹ در لیگ برتر بلجیم برای خِنک بازی خواهد کرد.
این مهاجم جوان که پرورشیافته باشگاه هاماربی است، نخستینبار در ۱۸ سالگی برای تیم بزرگسالان این باشگاه به میدان رفت. خِنک اعلام کرده که اعرابی جانشین «تولو آروکوداره» خواهد بود و از او بهعنوان مهاجمی کامل با خصوصیات فنی و بدنی ممتاز یاد کرده است؛ بازیکنی گلزن، پرتلاش و با شوتهای قدرتمند که با استفاده از توانایی بدنیاش مدافعان را از پیشرو برمیدارد و همواره در محوطه جریمه تهدیدی جدی به شمار میرود.
اعرابی در ۹۹ بازی برای هاماربی ۲۹ گل به ثمر رساند و چهار پاس گل داد. او اخیراً در دیدار مقدماتی لیگ کانفرانس اروپا برابر شارلروا نیز موفق به گلزنی شد.
دیمیتری دِ کُنده، رئیس بخش فوتبال خِنک، در واکنش به این انتقال گفت:
«یوسف مهاجمی است که با فداکاری و شدت در میدان میجنگد و همیشه در جستوجوی گل است. او از آن دست بازیکنانی است که تماشاگران برای دیدنش به ورزشگاه میآیند. او مدام مدافعان را تحت فشار قرار میدهد و باعث خستگی دفاع حریف میشود.»
در اعلامیه باشگاه آمده است که با وجود علاقه جدی باشگاههای انگلستانی، اعرابی آگاهانه خِنک را انتخاب کرده است. خود او نیز گفته است:
«خِنک یک باشگاه بزرگ با جاهطلبیهای فراوان است و همواره در پی رشد و پیشرفت بیشتر است. این روحیه کاملاً با شخصیت من سازگار است. مشتاق دیدار با هواداران هستم و میخواهم با شور، گلزنی و پیروزیهای فراوان، چه در لیگ و چه در اروپا، آنان را خوشحال کنم.»
یوسف اعرابی قرار است با پیراهن شماره ۹۹ برای خِنک به میدان برود.
وزارت صحت غزه اعلام کرد که در ۲۴ ساعت گذشته ۱۳ نفر از جمله سه کودک، «به دلیل گرسنگی و سوءتغذیه» جانشان را از دست دادهاند. با این حساب، شمار قربانیان ناشی از گرسنگی به ۳۶۱ نفر رسیده که ۱۳۰ نفر آنها کودکان هستند.
در همین حال منابع پزشکی در غزه، روز سهشنبه، ۱۱ سنبله اعلام کردند که دستکم ۷۸ فلسطینی از بامداد تاکنون در حملات اسرائیل در سراسر غزه کشته شدهاند که ۴۲ نفر از آنها در شهر غزه بودهاند.
رادیوی ارتش اسرائیل گزارش داد حدود ۴۰ هزار نیروی ذخیره روز سهشنبه برای تصرف کامل باریکه غزه آماده میشوند. ارتش اعلام کرد که از نظر لجستیکی برای پذیرش نیروهای ذخیره پیش از آغاز عملیات آماده است.
کابینه اسرائیل به ریاست نتانیاهو، ماه گذشته طرحی را برای گسترش عملیات در غزه با هدف تصرف کامل شهر غزه تصویب کرد. هماکنون اسرائیل حدود ۷۵ درصد از نوار غزه را در کنترول دارد.
خبرگزاری رویترز گزارش داد که در نشست شب یکشنبه کابینه اسرائیل، تنش لفظی شدیدی میان نتانیاهو و وزیرانش شکل گرفت. بنابر گزارش، وزیران خواستار پیشبرد عملیات در شهر غزه بودند، در حالیکه ایال زامیر، فرمانده ارتش، از آنها خواست به توافق آتشبس دست یابند.
به گفته چهار وزیر و دو مقام نظامی حاضر در نشست، فرمانده ارتش گفته است که این عملیات گروگانها را در خطر قرار میدهد و بر ارتش که پیش از این هم تحت فشار است، بار بیشتری تحمیل میکند.
جنگ در غزه از ۷ اکتبر ۲۰۲۳ شروع شد، وقتی حماس به شهرهای جنوب اسرائیل حمله کرد که در نتیجه آن، حدود ۱۲۰۰ نفر بیشتر غیرنظامیها، کشته و ۲۵۱ نفر از جمله کودکان به غزه منتقل شدند.
از آن زمان تاکنون، بیش از ۶۲ هزار فلسطینی در حملات هوایی و زمینی اسرائیل در غزه کشته شدهاند که بیشتر آنها زنان و کودکان بودهاند.
مذاکرات آتشبس که قرار بود توقف موقت در جنگ ایجاد کند، در ماه جولای به بنبست رسید.
مقامات اسرائیلی معتقدند از میان ۴۸ گروگان باقیمانده، ۲۰ نفر هنوز زنده هستند.
از سال ۱۹۹۰ تاکنون حدود «۳۵۵» زمینلرزه افغانستان را تکان داده است. بر مبنای آمار رویترز، بهطور میانگین سالانه ۵۶۰ نفر جان خود را بر اثر زلزلهها از دست میدهند و خسارات سالانه آن حدود ۸۰ میلیون دالر برآورد میشود. پرسش اینست که چرا افغانستان در برابر زمینلرزه آسیبپذیر است؟
رویترز در مطلبی مفصل به پرسش فوق پاسخ داده و بر راههای کاهش تاثیر آن پرداخته است.
افغانستان که در میان کوههای ناهموار محصور شده، در معرض انواع بلایای طبیعی قرار دارد، اما زمینلرزهها بیشترین تلفات را بر جای میگذارند.
بر اساس پژوهشها، دستکم ۳۵۵ زمینلرزه با بزرگی بالاتر از ۵ از سال ۱۹۹۰ افغانستان را تکان داده است. آمارها نشان میدهد که سالانه صدها نفر بر اثر زمینلرزه جان خود را از دست میدهند و میلیونها دالر خسارت مالی برجای میماند.
چرا افغانستان مستعد زمینلرزه است؟
بخشهای بزرگی از جنوب آسیا از نظر لرزهای فعال هستند، زیرا صفحه تکتونیکی معروف به صفحه هند در حال هل دادن به سمت شمال به صفحه اوراسیا است.
افغانستان بهویژه بهدلیل موقعیت جغرافیاییاش در محل تلاقی دو صفحه بزرگ تکتونیکی، صفحه هند و صفحه اوراسیا، در برابر زلزله آسیبپذیر است.
با حرکت صفحه هند به سوی شمال و برخورد آن با صفحه اوراسیا، فشار ایجادشده میان این دو صفحه سبب فعالیتهای لرزهای مداوم در منطقه بهویژه در ناحیه هندوکش میشود. همچنین، صفحه عربستان در جنوب بر آن تأثیر میگذارد و این وضعیت یکی از فعالترین مناطق تکتونیکی جهان را ایجاد کرده است.
حرکت شمالی صفحه هند و فشار آن بر صفحه اوراسیا معمولا عامل اصلی زمینلرزههای متعدد افغانستان است.
کدام مناطق آسیبپذیرترند؟
شرق و شمالشرق افغانستان، بهویژه مناطقی در امتداد مرز با اوزبیکستان، تاجیکستان و پاکستان، بهطور خاص در برابر زمینلرزه آسیبپذیرند.
این شامل شهر پرجمعیت کابل نیز میشود که طبق یک پژوهش، بالاترین میزان خسارت برآوردی (سالانه ۱۷ میلیون دالر) ناشی از زمینلرزه را دارد.
زمینلرزهها در کوههای افغانستان نیز بهویژه خطرناکاند، زیرا میتوانند رانش زمین ایجاد کنند و تلفات جانی و خسارات مالی را تشدید نمایند.
مرگبارترین زمینلرزههای افغانستان کداماند؟
از سال ۱۹۰۰ تاکنون تاکنون، بیش از ۳۵۵ زمینلرزه بزرگ بهشمول ۱۰۰ زمینلرزه «ویرانگر» در افغانستان ثبت شده است.
از جمله بدترین آنها در سالهای اخیر، زمینلرزهای با بزرگی ۶ در سال ۲۰۲۲ بود که جان ۱۰۰۰ نفر را گرفت. همچنین در سال ۲۰۲۳ چند زمینلرزه در یک ماه در ولایت هرات رخ داد که در مجموع جان ۱۰۰۰ نفر را گرفت و چندین روستا بهطور کامل نابود کرد.
یکی از بزرگترین زمینلرزههای افغانستان با بزرگی ۷.۵ در سال ۲۰۱۵ رخ داد و ۳۹۹ نفر در افغانستان، پاکستان و هند کشته شدند.
بخش بزرگی از ویرانیها در سال ۱۹۹۸ رخ داد؛ زمانیکه دو زمینلرزه ظرف سه ماه افغانستان را لرزاندند؛ نخستین آن ۲۳۰۰ نفر و دومی ۴۷۰۰ نفر را کشت.
چگونه افغانستان میتواند در مقابل زمینلرزه تابآوری ایجاد کند؟
پژوهشگران توصیه میکنند که ساختمانهای جدید به شیوه مقاوم در برابر زلزله ساخته شوند و بناهای موجود نیز بازسازی و مقاومسازی شوند تا احتمال فروریزی کاهش یابد.
همچنین، سیستمهای بهتر پایش و هشدار زودهنگام باید ایجاد شوند تا اطلاعرسانی بهموقع صورت گیرد.
علاوه بر آن، گسلها باید با استفاده از فناوریهای سنجشاز دور نقشهبرداری شوند تا امکان جابهجایی جمعیت از مناطق آسیبپذیر فراهم گردد.
منابع در کابل به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که به دستور عبدالحکیم شرعی، وزیر عدلیه طالبان، حیدرجان نعیمزوی عضو پیشین مجلس نمایندگان و از بزرگان قومی کوچیها، بار دیگر زندانی شده است.
منابع آگاه در کابل روز سهشنبه، ۱۱ سنبله به افغانستان اینترنشنال گفتند که حیدرجان نعیمزوی، عضو پیشین ولسیجرگه، روز پنجشنبه گذشته به نظارتخانه طالبان در کابل منتقل و زندانی شده است.
منابع گفتهاند وزیر عدلیه طالبان از او خواسته کوچیها زمینهای مورد مناقشه در لوگر را به طالبان بدهند.
خانواده آقای نعیمزوی بازداشت او را تأیید کرده و میگویند وزیر عدلیه طالبان به بهانه «غصب زمینهای دولتی» بزرگان کوچیها را تحت فشار قرار میدهد. آنان میگویند: «این دومینبار است که او به دستور وزیر عدلیه طالبان زندانی میشود. بار نخست او را در زندان شخصی وزارت نگهداری کرده بودند، اما این بار در نظارتخانه کابل زندانی است.»
براساس اطلاعات بهدستآمده، طالبان پیشتر نعیمزوی را با ضمانت آزاد کرده بود و شرط گذاشته بود که کوچیها باید زمینهای مورد مناقشه در لوگر را به طالبان واگذار کنند.
برخی بزرگان کوچی استدلال میکنند که وزیر عدلیه طالبان با این رفتار، دشمنیهای قومی را دامن میزند و زمینهایی را که بر اساس فرمانهای مقامهای حکومتهای پیشین واگذار شده، غصب میخواند.
نزدیک به دو سال پیش، افغانستان اینترنشنال از موجودیت زندان شخصی در داخل وزارت عدلیه طالبان در کابل پرده برداشته بود.
منابع گفته بودند که عبدالحکیم شرعی، وزیر عدلیه طالبان، حیدرجان نعیمزوی را در آن زندانی کرده بود.
وزیر عدلیه طالبان در واکنش به گزارش آن زمان گفت که او بر اساس حکم رهبر طالبان صلاحیت دارد تا «غاصبان زمین» را برای ده روز زندانی کند.
سال گذشته شماری از کوچیها با ارایه اسنادی به افغانستان انترنشنال گفته بودند که عبدالحکیم شرعی فرمانهای حامد کرزی، رئیسجمهور پیشین، در مورد اقامت کوچیها را نادیده میگیرد.
تا کنون وزارت عدلیه طالبان در مورد بازداشت این عضو پیشین پارلمان، اظهار نظر نکرده است.
