اکسیوس: امریکا و جمهوری اسلامی ممکن است به توافقی یکصفحهای برای پایان جنگ برسند


اکسیوس در گزارشی از پیشنویس یک توافق یکصفحهای برای پایان دادن به جنگ جمهوری اسلامی با امریکا و اسرائیل خبر داد و نوشت ایالات متحده انتظار دارد تهران ظرف ۴۸ ساعت آینده به چند نکته کلیدی آن پاسخ دهد.
بر اساس این گزارش، پیشنویس این توافق شامل تعهد جمهوری اسلامی به توقف غنیسازی در ازای لغو تحریمها و آزادسازی میلیاردها دالر از داراییهای مسدود شده است.
بنا بر این گزارش، این تفاهم پایان جنگ در منطقه و آغاز یک دوره ۳۰ روزه مذاکرات برای دستیابی به توافقی مفصل جهت بازگشایی تنگه، محدود کردن برنامه هستهای جمهوری اسلامی و لغو تحریمهای امریکا را اعلام میکند.
به گفته دو منبع، این مذاکرات ممکن است در اسلامآباد یا ژنو برگزار شود.

هدایتالله بدری، وزیر معادن و پترولیم طالبان در دیدار با سفیر چین در افغانستان و مقامهای شرکتهای چینی امسیسیتی و مجری پروژه مس عینک، بار دیگر بر آغاز استخراج این معدن تاکید کرد. با وجود گذشت سالها و تکرار تعهدات، این پروژه هنوز وارد مرحله اجرایی نشده است.
وزارت معادن و پترولیم طالبان روز چهارشنبه، ۱۶ ثور اعلام کرد که در این دیدار درباره عدم اجرای تعهدات و مکلفیتهای درجشده در قرارداد مس عینک گفتوگو شده است. به گفته این وزارت، طرف چینی تعهد کرده است که اقدامات باقیمانده در چارچوب قرارداد را عملی کند.
با این حال، چین همچنان در آغاز و پیشبرد عملی پروژه با تاخیر و احتیاط عمل میکند و در سالهای گذشته نیز با وجود تاکیدهای مکرر، پیشرفت قابلتوجهی در کار پروژه دیده نشده است.
به نظر میرسد نگرانیهای امنیتی و حملات صورتگرفته علیه شهروندان چین در افغانستان از عوامل اصلی این احتیاط باشد. در جدی سال گذشته خورشیدی، یک مهاجم انتحاری در رستوران چینیها در شهر نو کابل بمب خود را منفجر کرد که در نتیجه آن، بهشمول یک شهروند چین، شماری دیگر نیز کشته شدند.
پس از این حمله، چین از شهروندان خود خواست از سفر به افغانستان خودداری کنند. در گزارشی از فارن پالیسی نیز بر ناتوانی طالبان در تامین امنیت کارگران چینی اشاره شده است.
بر اساس گزارش فارن پالیسی، از نوامبر ۲۰۲۴ تا فبروری ۲۰۲۶ در دستکم هفت رویداد اتباع چین در منطقه مرزی افغانستان و تاجیکستان هدف قرار گرفتند که در نتیجه آن دستکم ۹ شهروند چین کشته و حداقل ۱۰ تن دیگر زخمی شدند.
از زمان امضای قرارداد استخراج مس عینک در ششم ثور ۱۳۸۷ میان دولت پیشین افغانستان و شرکت چینی امسیسی به ارزش حدود ۲.۹ میلیارد دالر، نزدیک به ۱۸ سال میگذرد. این پروژه پس از کشف آثار تاریخی در محل متوقف شد و بر اساس توافق آن زمان، قرار بود تا پایان بررسی و انتقال آثار، کار استخراج به تعویق بیفتد.
در حال حاضر نیز طالبان با اشاره به کمبود منابع مالی، استخراج معادن را در اولویت برنامههای اقتصادی خود قرار دادهاند. طالبان پیشتر نیز از تاخیر در استخراج معدن عینک مس ابراز نارضایتی کردند.
پیشتر گزارش شده بود که شرکت چینی در کنار طرح استخراج، برنامههایی برای حفاظت از آثار تاریخی مس عینک نیز تهیه کرده است. با این حال، این پروژه همچنان در مرحله توقف و بلاتکلیفی قرار دارد.
طالبان پس از بازگشت به قدرت بارها بر آغاز و تسریع استخراج مس عینک تاکید کردهاند اما به نظر میرسد بیمیلی چین برای پیشبرد عملی پروژه، همچنان یکی از عوامل اصلی کندی روند و افزایش ناامیدی در کابل باشد.
شهباز شریف، نخستوزیر پاکستان، از تصمیم دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، برای توقف موقت «پروژه آزادی» در تنگه هرمز استقبال کرد و آن را گامی مهم برای کاهش تنشها در منطقه دانست.
شهباز شریف روز چهارشنبه در پیامی در اکس گفت از «رهبری شجاعانه» ترامپ و اعلام بهموقع توقف این عملیات قدردانی میکند. او افزود پاسخ مثبت ترامپ به درخواست پاکستان و برخی کشورهای منطقه، بهویژه عربستان سعودی و محمد بن سلمان، ولیعهد این کشور، میتواند به پیشبرد صلح، ثبات و آشتی در منطقه کمک کند.
نخستوزیر پاکستان تاکید کرد اسلامآباد همچنان از تلاشها برای حلوفصل مسالمتآمیز درگیریها از طریق گفتوگو و دیپلوماسی حمایت میکند.
او همچنین ابراز امیدواری کرد که روند کنونی به دستیابی به توافقی پایدار منجر شود که صلح و ثبات درازمدت را برای منطقه و فراتر از آن تضمین کند.
نشست والیها و فرماندهان امنیه طالبان در زون جنوبغربی به ریاست والی طالبان در قندهار برگزار شد. ملا شیرین آخوند، تأمین امنیت را اولویت اداره طالبان دانست و بر اجرای احکام هبتالله تاکید کرد. آنها همچنین درباره مبارزه با قاچاق مواد مخدر و جلوگیری از غصب زمین گفتوگو کردهاند.
دفتر مطبوعاتی والی طالبان در قندهار روز چهارشنبه، شانزدهم ثور، گفت که والیها، فرماندهان امنیه و روسای استخبارات، روسای محکمههای نظامی و مسئولان لوای این گروه در زابل، هلمند، ارزگان و دایکندی در این نشست حضور داشتند.
والی طالبان در قندهار در این نشست گفته است که تأمین امنیت در اولویت اداره طالبان قرار دارد. او از دیگر مقامات طالبان خواست برای بهبود هرچه بیشتر امنیت تلاش کنند.
براساس اطلاعیه دفتر والی قندهار، ملا شیرین آخوند بر هماهنگی و همکاری میان تمام مسئولان طالبان در زون جنوبغربی تاکید کرد و افزود که کارهای توسعهای که در یک ولایت انجام میشود، باید بهصورت مشابه در سایر ولایتهای این زون نیز پیگیری شود.
شیرمحمد شریف، والی زابل، امانالدین منصور، والی هلمند، عبدالرحمن مسلم قندوزی، والی ارزگان، و تورجان احمدی، والی دایکندی در این جلسه حضور داشتند.
مقامات طالبان در این نشست دستاوردهای خود را به ملا شیرین آخوند ارائه کردند. طالبان هیچ تصویری از این نشست منتشر نکرده است.
اجرای احکام رهبر طالبان، تأمین امنیت، جلوگیری از غصب اراضی، پیشگیری از کشت، قاچاق و خریدوفروش مواد مخدر، و مقابله با تکدیگری از دیگر موضوعات این نشست بوده است.
دفتر والی طالبان در قندهار گفت که در این نشست همچنین بر «کنترول قیمتها، کمکرسانی به فقرا، تقویت مدارس و مکاتب و تقویت بیشتر روابط میان مردم و ادارات طالبان» تاکید شده است.
ملا شیرین آخوند، والی قندهار و یوسف وفا، والی بلخ از افراد نزدیک و مورد اعتماد رهبر طالبان هستند. آنها پیش از این نیز نشست والیها را در جنوب و شمال افغانستان برگزار کردهاند.
۴۴۸ مقام و دیپلومات پیشین اروپایی در نامهای سرگشاده از اتحادیه اروپا خواستند علیه طرح شهرکسازی اسرائیل در کرانه باختری فورا اقدام کند. در میان امضاکنندگان، چهرههایی چون جوزپ بورل، مسئول پیشین سیاست خارجی اتحادیه اروپا و گی ورهوفستات، نخستوزیر پیشین بلجیم دیده میشوند.
امضاکنندگان در این نامه سرگشاده که توسط خبرگزاری فرانسه به نشر رسیده هشدار دادهاند که این پروژه که شامل ساخت هزاران واحد مسکونی در شرق اورشلیم است، کرانه باختری را عملا به دو بخش تقسیم میکند.
به گفته آنها، طرح شهرکسازی اسرائیل موسوم به «اییک» امکان ایجاد یک کشور فلسطینی پیوسته را به خطر میاندازد.
این مقامهای پیشین اروپایی در نامه خود، اقدامات اسرائیل را «الحاق غیرقانونی» توصیف کردهاند.
آنها از اتحادیه اروپا خواستند با استفاده از ابزارهایی مانند تحریمهای هدفمند، بهشمول ممنوعیت صدور ویزا و محدودیتهای تجاری، مانع ادامه این روند شود.
اسرائیل طرح شهرکسازی در کرانه باختری را در تابستان ۲۰۲۵ تصویب کرد و انتظار میرود مراحل جدیدی از آن در هفتههای آینده اعلام شود.
کرانه باختری که سرزمینی فلسطینی در مرز اردن است، از سال ۱۹۶۷ تحت اشغال اسرائیل قرار دارد.
طبق برآوردی که خبرگزاری فرانسه منتشر کرده، بهجز اورشلیم شرقی که توسط اسرائیل ضمیمه شده، بیش از ۵۰۰ هزار اسرائیلی در میان حدود سه میلیون فلسطینی در این منطقه زندگی میکنند.
پیش از این نیز سازمان ملل و شماری از کشورهای اروپایی خواستار توقف این پروژه شده و شهرکسازی در کرانه باختری را مغایر با حقوق بینالملل خواندهاند.
در سالهای اخیر، بهویژه پس از آغاز درگیریها در غزه در سال ۲۰۲۳، روند گسترش شهرکها در این منطقه شدت گرفته است که نگرانیهای بینالمللی را افزایش داده است.
عباس عراقچی، وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی، روز چهارشنبه در بیجینگ گفت تهران در مذاکرات با ایالات متحده فقط «توافقی عادلانه و جامع» را خواهد پذیرفت.
همزمان دونالد ترامپ، رئیسجمهور امریکا، از «پیشرفت بزرگ» در مسیر دستیابی به «توافق کامل و نهایی» با ایران خبر داد.
بر اساس گزارش رسانههای جمهوری اسلامی، عراقچی پس از دیدار با وانگ یی، وزیر امور خارجه چین، گفت: «برای حفاظت از حقوق و منافع مشروع خود در مذاکرات تمام تلاشمان را میکنیم. ما فقط یک توافق عادلانه و جامع را میپذیریم.»
او بهطور مستقیم به پیشنهاد ترامپ درباره تعلیق موقت عملیات اسکورت دریایی در تنگه هرمز واکنش نشان نداد. ترامپ در تروث سوشال نوشت: «توافق کردهایم که در حالی که محاصره بهطور کامل برقرار میماند، پروژه آزادی برای مدت کوتاهی متوقف شود تا مشخص شود توافق نهایی میشود یا نه.»
با انتشار پیام ترامپ، بهای نفت خام برنت ۱.۲ درصد کاهش یافت و به ۱۰۸.۶۰ دالر در هر بشکه رسید؛ نفت خام وست تگزاس اینترمدیت امریکا نیز ۱.۲ درصد افت کرد و به ۱۰۱.۰۶ دالر رسید.
کاخ سفید در پاسخ به پرسشها درباره جزئیات «پیشرفت» مذاکرات و مدت زمان توقف «پروژه آزادی» در تنگه هرمز، توضیح فوری ارائه نکرد. مارکو روبیو، وزیر امور خارجه امریکا، پیشتر تأکید کرده بود که جمهوری اسلامی نمیتواند رفتوآمد دریایی در تنگه هرمز را کنترول کند.