مسئول سیاست خارجی اتحادیه اروپا: گفت‌وگو بهترین راه پایان تنش میان طالبان و پاکستان است

بخش بزرگی از تجهیزات روسی و شوروی سابق در افغانستان از دهه‌های گذشته باقی مانده است.

پس از سال ۲۰۰۱ نیز امریکا و ناتو برای ساختن نیروی هوایی افغانستان، دوباره از هلیکوپترهای روسی، به‌ویژه می‌۱۷، استفاده کردند، چون خلبانان و تخنیک‌کاران افغان با این نوع هلیکوپتر آشنا بودند و این وسایل برای جغرافیای سخت افغانستان مناسب دانسته می‌شد.

کبلوف گفته است که در آینده امکان قرارداد درباره «سیستم‌های دیگر» نیز وجود دارد، اما در حال حاضر بحث اصلی روی ترمیم و بازسازی تجهیزات نظامی است که افغانستان در اختیار دارد.

هفته گذشته، روسیه و طالبان در حاشیه نشست امنیتی در حومه مسکو توافق همکاری نظامی-تخنیکی امضا کردند.

جزئیات کامل این توافق هنوز منتشر نشده است.

وزارت دفاع طالبان نیز گفته است که کار عملی بر اساس این توافق در روزهای آینده آغاز می‌شود.

این توافق نظامی اما نگرانی‌هایی را هم در برخی از کشورها ایجاد کرده است. رسانه‌های اروپایی نگرانی‌هایی در مورد حضور طالبان در جنگ اوکراین در پی این توافق امنیتی مطرح کردند.

تعداد دقیق تجهیزات روسی و شوروی که اکنون در اختیار طالبان است، روشن نیست. پس از سقوط جمهوری در سال ۱۴۰۰، طالبان بخشی از هواپیماها، هلیکوپترها، موترهای زرهی، سلاح‌ها و مهمات نیروهای پیشین را به دست آورد.

فاطمه اوزگون نصرت، بنیان‌گذار اکادمی آنلاین به‌دخت، می‌گوید تدابیر امنیتی این مکتب آنلاین بسیار سخت است و حتا دانش‌آموزان نام یکدیگر را نمی‌دانند.

فاطمه نوشته است که محرومیت دختران از آموزش را از کودکی تجربه کرده است. او هنگام حاکمیت نخست طالبان در دهه ۹۰ میلادی ۱۲ یا ۱۳ ساله بود و با بسته‌شدن مکتب‌ها، ناگهان مجبور شد چادری بپوشد و بدون همراه مرد از خانه بیرون نرود. به گفته او، در آن زمان نه برنامه آموزشی وجود داشت و نه اینترنت.

او گفته است که فضای ترس چنان سنگین بود که خانواده‌اش کتاب‌ها و عکس‌های خانوادگی را سوزاند، اما خودش چند کتاب را از کتابخانه پدربزرگش نجات داد و در همان سال‌های سخت خواند. فاطمه نوشته است که شب‌ها در خانه‌ای بدون برق، کنار چراغ سوخت با خانواده‌اش درس می‌خواند و آن سال‌ها را با «حلقه کوچکی از روشنایی در خانه‌ای تاریک» به یاد می‌آورد.

فاطمه پس از پایان حاکمیت طالبان مکتب را تمام کرد، در دانشکده حقوق دانشگاه کابل درس خواند، با چند نهاد غیردولتی کار کرد و برای دوره ماستری به استانبول رفت. او گفته است زمانی باور داشت افغانستان به جلو می‌رود، اما با تسلط دوباره طالبان در سال ۱۴۰۰، این امید فرو پاشید و دیگر نتوانست به کشورش بازگردد.

او سپس پلتفورم آنلاینی برای آموزش دختران ایجاد کرد.

این پلتفورم بعداً «اکادمی آنلاین به‌دخت» نام گرفت و به گفته فاطمه، خبر آن به‌سرعت پخش شد. آموزگاران داوطلب به این برنامه پیوستند و درخواست دختران از چند ولایت افغانستان رسید.

او گفته است که اکنون بیش از ۲۰۰ دختر در این اکادمی درس می‌خوانند. اکادمی به‌دخت نصاب مکتب‌های افغانستان پیش از سال ۱۴۰۰ را دنبال می‌کند و مضمون‌هایی مانند مهارت‌های کامپیوتر نیز به آن افزوده شده است.

او نوشته است که بیشتر دانش‌آموزان در روستاها زندگی می‌کنند و خانواده‌های آنان توان مالی محدودی دارند. با این حال، خانواده‌ها با وجود دشواری‌هایی مانند خرید تبلت یا نصب وای‌فای، به دختران خود فرصت درس‌خواندن می‌دهند.

فاطمه گفته است اراده دانش‌آموزان برای یادگیری «فوق‌العاده» است و آنان با وجود اینترنت ضعیف و کمبود کتاب، راه‌هایی برای ادامه آموزش پیدا می‌کنند. به گفته او، در سمستر گذشته، چهار دانش‌آموز اکادمی به‌دخت در دانشگاه‌های آنلاین پذیرفته شدند.

آموزش در اکادمی به‌دخت رایگان است. فاطمه گفته است که آنان معاش نمی‌گیرند و تمویل رسمی ندارند و اکنون به‌دنبال کمک مالی برای فراهم‌کردن دستگاه و دسترسی به انترنت برای دانش‌آموزان است.

او نوشته است که به‌دلیل تفاوت زمانی میان امریکا و افغانستان، بسیاری وقت‌ها ساعت سه صبح از خواب بیدار می‌شود. فاطمه گفته است این کار او را به کودکی‌اش برمی‌گرداند، زمانی که در خانه خاموش می‌نشست و در کتاب‌ها غرق می‌شد.

فاطمه در پایان نوشته است که امید دارد دختران افغان دوباره به مکتب برگردند و با کرامت و برابری برای بازسازی کشورشان بزرگ شوند. او گفته است اکادمی به‌دخت فقط یک گام کوچک است، اما تغییر معنادار از گام‌های کوچک آغاز می‌شود.

در این نامه‌ها، دختران افغان نوشته‌اند که پس از تسلط طالبان، زنان و دختران در افغانستان از آموزش، آزادی، فعالیت اجتماعی و حقوق ابتدایی خود محروم شده‌اند.

یکی از نویسندگان در نامه خود خطاب به آنتونیو گوترش نوشته است: «در افغانستان، دختران از آموزش محروم‌اند و دروازه‌های مکتب‌ها و دانشگاه‌ها به روی آنان بسته مانده است.»

او نوشته است که زنان افغان شاهد از دست رفتن امید، آزادی و آینده خود هستند.

در یکی دیگر از نامه‌ها آمده است که مردم افغانستان، به‌ویژه زنان و دختران، در وضعیت «بسیار دشوار و نگران‌کننده» زندگی می‌کنند و فقر شدید، بیکاری و نبود آزادی‌های ابتدایی بر زندگی روزانه مردم اثر گذاشته است.

نویسنده این نامه از سازمان ملل خواسته است در برابر این وضعیت خاموش نماند و اجازه ندهد روابط با طالبان بدون «بهبود واقعی و قابل دید» در حقوق بشر، به‌ویژه حقوق زنان، عادی‌سازی شود.

در نامه دیگری آمده است: «ما در افغانستان تحت سلطه گروهی زندگی می‌کنیم که زنان را فقط وسیله فرزندآوری می‌داند و حق زندگی نمی‌دهد.»

او نوشته است که طالبان به‌ویژه زنان را از ابتدایی‌ترین حقوق انسانی، از جمله آموزش، کار، مکتب و دانشگاه محروم کرده است.

در نامه دیگری آمده است که دختران افغان نمی‌خواهند قربانی سکوت جهان شوند و از سازمان ملل می‌خواهند صدای آنان را بشنود.

نویسنده از گوترش خواسته است که در دیدارها و گفت‌وگوهایش درباره افغانستان، صدای دختران را فراموش نکند.

ثنا، دختر دیگری از افغانستان در نامه خود به دبیرکل سازمان ملل متحد نوشته است که در روابط و گفت‌وگوها با طالبان، رنج زنان را در نظر بگیرد و جامعه جهانی را برای وارد کردن فشار جدی بر این گروه تشویق کند.

نویسنده این نامه از گوترش خواسته است که بازگشایی مکتب‌ها و دانشگاه‌ها برای دختران افغان را در گفت‌وگوها و اقدام‌های خود در اولویت قرار دهد.

دختران افغان در این نامه‌ها نوشته‌اند که فراموشی زنان افغانستان، خاموشی فرهنگ و آینده افغانستان است.

در این نامه‌ها، دختران افغان به موارد متعددی از محدودیت‌هایی اشاره کرده‌اند که از سوی طالبان بر زنان و دختران در افغانستان اعمال شده است. محرومیت از آموزش، بسته‌ماندن دروازه‌های مکتب‌ها و دانشگاه‌ها، محدودیت بر آزادی، کار و حضور اجتماعی، از جمله مواردی است که در این نامه‌ها آمده است. شماری از نویسندگان این نامه‌ها «رنج خاموش زنان» را به عنوان یکی از پیامدهای سیاست‌های طالبان توصیف کردند.

آنان از دبیرکل سازمان ملل خواسته‌اند صدای دختران افغانستان را به جهان برساند و برای حق آموزش، آزادی و آینده زنان و دختران افغان اقدام جدی کند.

خبرگزاری تاتار اینفورم یکشنبه دهم جوزا گزارش داد که رستم خبیبولین، رئیس مرکز تجاری روسیه در افغانستان گفت تاتارستان می‌تواند در زمینه تعمیر و نگهداری تجهیزات نظامی اداره طالبان، تأمین قطعات یدکی، تجهیزات تخصصی و وسایل نقلیه همکاری کند.

وی افزود که این همکاری می‌تواند شامل بازسازی ایستگاه‌های خدمات پس از فروش و گارانتی تجهیزات روسی تولیدشده در تاتارستان، راه‌اندازی مراکز آموزشی برای متخصصان افغان و ایجاد شبکه نمایندگی‌های فروش باشد.

به گفته خبیبولین، هم‌اکنون بیش از ۱۰۰ بالگرد Mi-17 در مدل‌های مختلف، بیش از ۳۰ هزار دستگاه کامیون کاماز و حدود ۲ هزار دستگاه ماشین‌آلات سنگین دیگر ساخت روسیه و تاتارستان در افغانستان وجود دارد.

این اظهارات پس از امضای توافقنامه نظامی-فنی میان روسیه و اداره طالبان مطرح شده است. این توافق ششم جوزا در حاشیه مجمع امنیتی بین‌المللی در مسکو، با حضور سرگئی شایگو، دبیر شورای امنیت روسیه و ملایعقوب مجاهد، وزیر دفاع طالبان امضا شد.

ملایعقوب مجاهد در جریان سفر به مسکو تاکید کرده بود: «همکاری با روسیه برای ما از اهمیت بالایی برخوردار است. افغانستان و روسیه دارای روابط دیرینه و تاریخی هستند و ما می‌خواهیم در همین مسیر گام‌های بیشتری برداریم.»

• 

  وزیر دفاع طالبان با دبیر شورای امنیت ملی روسیه در مسکو دیدار کرد

این روزنامه روز دوشنبه یازدهم جوزا نوشت که این پیام بخشی از تلاش‌های طالبان برای متقاعد کردن اسلام‌آباد مبنی بر مهار تحریک طالبان پاکستان و سایر گروه‌های تروریستی است که از خاک افغانستان فعالیت می‌کنند.

یک مقام پاکستانی که نامش فاش نشده به این روزنامه گفت طالبان فکر می‌کند با این گام‌ها می‌تواند زمان بخرد، اما اسلام‌آباد متقاعد نشده و مشکل اصلی نه نبود تضمین، بلکه نبود «اقدامات قابل راستی‌آزمایی» است.

اکسپرس تریبون می‌نویسد که اسلام‌آباد همچنان بر لزوم اقدامات عملی و قابل راستی‌آزمایی از سوی طالبان تاکید دارد و اطمینان‌های کلامی را کافی نمی‌داند.

تلاش‌های دیپلماتیک برای جلوگیری از وخامت بیشتر روابط بین پاکستان و طالبان در جریان است. مقامات ارشد پاکستان و طالبان اوایل آپریل، گفت‌وگوهایی در شهر ارومچی چین داشتند. ب

یجینگ که تسهیل‌کننده این نشست بود، آن را سازنده خواند و ابراز امیدواری کرد که به تفاهم جامع میان دو طرف منجر شود.

با این حال، پاکستان همچنان پس از این نشست نیز شاهد حملات تروریستی بود که مقامات می‌گویند از پناهگاه‌های داخل افغانستان هدایت می‌شوند.

منابع به روزنامه پاکستانی گفته‌اند با وجود برآورده نشدن دغدغه‌های اصلی، اسلام‌آباد مشروط بر وجود چشم‌انداز واقعی برای پیشرفت، حاضر به شرکت در دور بعدی گفت‌وگوها است.