استادان پیشین زن: زندگی زیر حاکمیت طالبان مرگ تدریجی است

شماری از استادان زن میگویند که طالبان از آنان کار، جایگاه اجتماعی و امکان تدریس را گرفته و زندگی آنان را به «مرگ تدریجی» تبدیل کرده است.

شماری از استادان زن میگویند که طالبان از آنان کار، جایگاه اجتماعی و امکان تدریس را گرفته و زندگی آنان را به «مرگ تدریجی» تبدیل کرده است.
یکی از استادان دانشگاه با بیش از ۲۰ سال تجربه تدریس در این باره میگوید: «زندگی زیر سایه قدرت طالبان به عنوان یک زن، مرگ تدریجی است. احساس میکنم هر روز میمیرم. همه چیزم را از دست دادهام، دیگر نه دانش من ارزشی دارد و نه تحصیلاتم.»
زن دیگری نیز که سه دهه پیشینه تدریس دارد، با اشاره به اینکه شادترین لحظات زندگیاش در صنف درسی سپری شده است، به وبسایت «کانورسیشن» گفت: «من دوست دارم از خانه بیرون بروم، تدریس کنم و دانشجویانم را ببینم. این وضعیت برای من مانند یک مرگ تدریجی است.»
طالبان با آنکه در ابتدا ممنوعیت تدریس و آموزش زنان را اقدامی موقتی اعلام کرده بود، اما اکنون و پس از حدود پنج سال حاکمیت، این ممنوعیت به سیاست رسمی این گروه بدل شده است؛ سیاستی که به رغم تمام فشارهای بینالمللی هیچ تجدیدنظری در آن نشده و بار سنگین و فرساینده روانی را بر روان زنان افغانستان تحمیل کرده است.
یکی از این زنان گفته است که با از دست دادن وظیفهاش، حس هویت اجتماعی خود را نیز از دست داده است. او میگوید: «من کار، جایگاه، عزت، اعتبار و شخصیت اجتماعی خود را از دست دادم.»
طالبان در دوره نخست حاکمیت خود از سال ۱۳۷۵ تا ۱۳۸۰ خورشیدی، زنان را از تعلیم، تحصیلات عالی و بیشتر مشاغل محروم کرده بود. اما پس از حمله امریکا در سال ۱۳۸۰، حضور زنان در عرصه تحصیلات عالی افغانستان به آرامی رو به افزایش گذاشت.
شمار زنان در دانشگاههای افغانستان از ۵ هزار نفر در سال ۱۳۸۰ به بیش از ۱۰۰ هزار نفر در سال ۱۴۰۰ خورشیدی رسید. در سال ۱۴۰۰، زنان ۲۸ فیصد دانشجویان دانشگاهها و ۱۴ فیصد کادر علمی را تشکیل میدادند.
پس از بازگشت طالبان به قدرت، این روند تقریباً به طور کامل معکوس شد. تا قوس ۱۴۰۱، دروازه تمامی دانشگاهها به روی زنان بسته شد و آموزش دختران پس از سن ۱۲ سالگی ممنوع گردید. زنان همچنین از بیشتر مشاغل محروم شدند، برای سفر به همراهی محرم مرد نیاز پیدا کردند و مجبور شدند در اماکن عمومی حجاب سیاه بپوشند.
گزارشها نشان میدهد که افغانستان اکنون در شاخص توسعه انسانی، در جایگاه ۱۸۱ از میان ۱۹۳ کشور قرار گرفته است.
در همین حال، طالبان آموزش آنلاین را نیز ممنوع کرده است. این گروه به دانشگاههای خصوصی که صنفهای از راه دور برگزار میکردند، دستور داده تا این برنامهها را متوقف کنند. با این تصمیم، آخرین دریچه تدریس نیز به روی استادان زن بسته شد.
یکی از زنان دانشگاهی دیگر نیز به این وبسایت گفت با وضع این قیودات، حضور زنان در جامعه به شدت کاهش یافته و ارتباطات اجتماعی آنان تقریباً از بین رفته است.
با وجود این حجم از محدودیتها، زنان دانشگاهی تاکید کردهاند که تسلیم نشدهاند. برخی از آنان به گونه پنهانی به تدریس ادامه میدهند، برخی از رسانههای اجتماعی برای حفظ ارتباط استفاده میکنند و شماری نیز امیدوارند که فشارهای بینالمللی سرانجام طالبان را وادار به تغییر موضع کند.
یکی از این زنان وضعیت کنونی را اینگونه توصیف میکند: «مثل این است که بر سر یک چهارراه ایستادهایم و تمام راهها تاریک هستند. یک راه سمنتی است، راه دیگر گِلی است و یکی هم پر از چاله. ما نمیتوانیم راهها را تشخیص دهیم. همه آنها تاریک و نامشخص هستند. از همین رو نمیتوانم برنامه مشخصی طرح کنم، چون آینده غیرقابل پیشبینی است.»