شعبه دوم پیشمحاکمه دادگاه کیفری بینالمللی در سرطان ۱۴۰۴ در شهر لاهه هالند حکم بازداشت هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان و عبدالحکیم حقانی، رئیس دادگاه عالی طالبان، را صادر کرد.
پشت صدور این احکام، یک روند طولانی حقوقی قرار دارد که به بررسی اظهارات شاهدان، روایتهای قربانیان، گزارشهای نهادهای حقوق بشری، اسناد مستند رسانهای و فرمانها و دستورهای رسمی طالبان استوار بوده است.
دادگاه کیفری بینالمللی در تصمیم خود اعلام کرد که دلایل معقولی وجود دارد که نشان میدهد هبتالله آخندزاده و عبدالحکیم حقانی از ۲۴ اسد ۱۴۰۰ به بعد، از طریق فرمانها، احکام و سیاستهای رسمی، در ارتکاب جرم آزار و اذیت سیستماتیک مبتنی بر جنسیت علیه زنان، دختران و افرادی که با سیاستهای جنسیتی طالبان مخالفت داشتهاند، نقش داشتهاند. دادگاه این اقدامات را مصداق جنایت علیه بشریت دانست.
به گفته دادگاه، زنان و دختران در افغانستان از حقوق اساسی خود، از جمله حق آموزش، کار، رفتوآمد، زندگی شخصی، آزادی بیان، اندیشه و عقیده محروم شدهاند.
همچنین افرادی که از حقوق زنان و دختران حمایت کرده یا با سیاستهای طالبان مخالفت نشان دادهاند، هدف قرار گرفتهاند.
ادامه این گزارش را در اینجا بخوانید.
یک سال پیش، در ۱۷ سرطان ۱۴۰۴ / ۸ جولای ۲۰۲۵ دیوان کیفری بینالمللی در لاهه حکم بازداشت هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان و عبدالحکیم حقانی، رئیس دادگاه عالی طالبان را به اتهام جنایت علیه بشریت صادر کرد.
دیوان کیفری بینالمللی گفت این دو مقام ارشد طالبان بهدلیل نقششان در اعمال آزار و اذیت سیستماتیک بر مبنای جنسیت و سیاست علیه زنان، دختران و سایر افراد در افغانستان، تحت پیگرد قرار گرفتهاند.
این احکام بر اساس شواهد گستردهای از سیاستهای سیستماتیک آزار و اذیت مبتنی بر جنسیت علیه زنان، دختران و مخالفان صادر شد.
دیوان کیفری بینالمللی اعلام کرد که دلایل معقولی وجود دارد مبنی بر اینکه این دو مقام ارشد طالبان از ۲۴ اسد ۱۴۰۰ به بعد، از طریق فرمانها، احکام و سیاستهای رسمی، در محروم کردن سیستماتیک زنان و دختران از حقوق اساسی مانند آموزش، کار، رفتوآمد، آزادی بیان و عقیده نقش داشتهاند. این اقدامات مصداق «آزار و تعقیب مبتنی بر جنسیت» و جنایت علیه بشریت شناخته شد.
پرونده افغانستان بر پایه گزارشهای نهادهای حقوق بشری، اظهارات شاهدان و قربانیان، اسناد رسانهای و فرمانهای رسمی طالبان شکل گرفت.
دادستان دادگاه با بررسی این شواهد، سیاستهای طالبان را نه تصمیمهای موردی یا محلی، بلکه یک سیاست سازمانیافته و آگاهانه برای حذف نظاممند زنان از عرصه عمومی ارزیابی کرد. این سیاستها شامل ممنوعیت آموزش دختران، محدودیت اشتغال زنان، محدودیتهای شدید رفتوآمد، سرکوب معترضان و فعالان مدنی و موارد دیگر است.
هبتالله آخندزاده به عنوان مرجع نهایی تصمیمگیری در ساختار طالبان، مسئولیت اصلی این سیاستها را بر عهده دارد.
طالبان بلافاصله این حکم را رد کردند و دادگاه لاهه را به رسمیت نشناختند. در مقابل، چهرههایی مانند ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر افغانستان، هدر بار، مسئول بخش زنان دیدهبان حقوق بشردیدبان حقوق بشر، ملاله یوسفزی، برنده جایزه صلح نوبل و فعالان افغان از آن استقبال کردند و آن را گامی مهم برای عدالت دانستند.
با وجود صدور حکم، دیوان کیفری بینالمللی نیروی اجرایی ندارد و اجرای آن بر عهده کشورهای عضو اساسنامه رم است. تا امروز، به دلیل عدم خروج رهبران طالبان از افغانستان و کنترول کامل این گروه بر قندهار، حکمی اجرا نشده است.
یک سال پس از صدور این احکام، هرچند بازداشتی رخ نداده، اما حکم بازداشت همچنان معتبر است و آثار حقوقی و سیاسی خود را بر روابط بینالمللی طالبان حفظ کرده است.
یک سال پیش، در ۱۷ سرطان ۱۴۰۴ / ۸ جولای ۲۰۲۵ دیوان کیفری بینالمللی در لاهه حکم بازداشت هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان و عبدالحکیم حقانی، رئیس دادگاه عالی طالبان را به اتهام جنایت علیه بشریت صادر کرد.
دیوان کیفری بینالمللی گفت این دو مقام ارشد طالبان بهدلیل نقششان در اعمال آزار و اذیت سیستماتیک بر مبنای جنسیت و سیاست علیه زنان، دختران و سایر افراد در افغانستان، تحت پیگرد قرار گرفتهاند.
این احکام بر اساس شواهد گستردهای از سیاستهای سیستماتیک آزار و اذیت مبتنی بر جنسیت علیه زنان، دختران و مخالفان صادر شد.
دیوان کیفری بینالمللی اعلام کرد که دلایل معقولی وجود دارد مبنی بر اینکه این دو مقام ارشد طالبان از ۲۴ اسد ۱۴۰۰ به بعد، از طریق فرمانها، احکام و سیاستهای رسمی، در محروم کردن سیستماتیک زنان و دختران از حقوق اساسی مانند آموزش، کار، رفتوآمد، آزادی بیان و عقیده نقش داشتهاند. این اقدامات مصداق «آزار و تعقیب مبتنی بر جنسیت» و جنایت علیه بشریت شناخته شد.
پرونده افغانستان بر پایه گزارشهای نهادهای حقوق بشری، اظهارات شاهدان و قربانیان، اسناد رسانهای و فرمانهای رسمی طالبان شکل گرفت.
دادستان دادگاه با بررسی این شواهد، سیاستهای طالبان را نه تصمیمهای موردی یا محلی، بلکه یک سیاست سازمانیافته و آگاهانه برای حذف نظاممند زنان از عرصه عمومی ارزیابی کرد. این سیاستها شامل ممنوعیت آموزش دختران، محدودیت اشتغال زنان، محدودیتهای شدید رفتوآمد، سرکوب معترضان و فعالان مدنی و موارد دیگر است.
هبتالله آخندزاده به عنوان مرجع نهایی تصمیمگیری در ساختار طالبان، مسئولیت اصلی این سیاستها را بر عهده دارد.
طالبان بلافاصله این حکم را رد کردند و دادگاه لاهه را به رسمیت نشناختند. در مقابل، چهرههایی مانند ریچارد بنت، گزارشگر ویژه سازمان ملل در امور حقوق بشر افغانستان، هدر بار، مسئول بخش زنان دیدهبان حقوق بشردیدبان حقوق بشر، ملاله یوسفزی، برنده جایزه صلح نوبل و فعالان افغان از آن استقبال کردند و آن را گامی مهم برای عدالت دانستند.
با وجود صدور حکم، دیوان کیفری بینالمللی نیروی اجرایی ندارد و اجرای آن بر عهده کشورهای عضو اساسنامه رم است. تا امروز، به دلیل عدم خروج رهبران طالبان از افغانستان و کنترول کامل این گروه بر قندهار، حکمی اجرا نشده است.
یک سال پس از صدور این احکام، هرچند بازداشتی رخ نداده، اما حکم بازداشت همچنان معتبر است و آثار حقوقی و سیاسی خود را بر روابط بینالمللی طالبان حفظ کرده است.
فرشته عباسی، پژوهشگر دیدهبان حقوق بشر تاکید کرد اتحادیه اروپا نباید برای بازگرداندن پناهجویان افغان با اداره طالبان توافق کند. او گفت هرگونه توافق اتحادیه اروپا با طالبان برای اخراج اجباری پناهجویان، آنها را در معرض آزار و شکنجه قرار میدهد.
بر اساس گزارش این سازمان، بروکسل در اول سرطان ۱۴۰۵ برای نخستین بار پس از بازگشت طالبان به قدرت در سال ۱۴۰۰، میزبان هیاتی از مقامهای این گروه بوده است؛ دیداری که کمیسیون اروپا آن را «فنی» و متمرکز بر موضوع بازگشت پناهجویان توصیف کرد، اما سخنگوی طالبان آن را سفری «تاریخی» برای عادیسازی روابط کنسولی خواند.
به گزارش پژوهشگر دیدهبان حقوق بشر، این مذاکرات در حالی انجام شده است که اتحادیه اروپا از کارنامه هولناک حقوق بشری طالبان آگاهی کامل دارد و همواره از آن انتقاد کرده است. سخنگوی طالبان اعلام کرد که در این گفتوگوها درباره دستیابی به توافقی برای «فرایند بازگشت آبرومندانه» یا همان اخراج پناهجویان افغان به کشورشان بحث شده است. این در حالی است که قوانین بینالمللی صراحتا بازگرداندن اجباری افراد به مکانهایی را که در آن با خطر واقعی شکنجه، آزار و اذیت یا تهدید جانی مواجه میشوند، ممنوع کرده است.
فرشته عباسی تاکید کرد که افغانستان به هیچ وجه کشور امنی برای بازگشت اجباری پناهجویان نیست و شواهد محکمی وجود دارد که نشان میدهد نیروهای امنیتی طالبان افرادی را که به این کشور بازگردانده شدهاند، بازداشت کرده و تحت شکنجه قرار دادهاند. علاوه بر این، طالبان آزادی رسانهها را به شدت سرکوب کرده و منتقدان و مدافعان حقوق بشر را به طور خودسرانه بازداشت میکند. این گروه همچنین دختران و زنان را از تحصیلات متوسطه و دانشگاهی محروم کرده و محدودیتهای شدیدی بر اشتغال و رفتوآمد آنان اعمال کرده است؛ موضوعی که باعث شده کشورهایی مانند سویدن، دنمارک، اتریش و هالند به سرپرستی راب جتنه، نخستوزیر هالند و کریستین استوکر، صدراعظم اتریش، به زنان افغان صرفا بر اساس جنسیت و ملیتشان حق پناهندگی اعطا کنند.
بر اساس گزارش فرشته عباسی، مشکلات پناهجویان بازگشته به افغانستان تنها به شکنجه و بازداشت محدود نمیشود. کسانی که پیش از این به طور دستهجمعی از پاکستان و ایران اخراج شده و به کشور بازگشتهاند، اغلب بدون هیچ سرمایه، مسکن یا دسترسی به خدمات اولیه وارد افغانستان میشوند. این پناهجویان در کشوری که با فروپاشی اقتصادی، کاهش کمکهای بینالمللی، بیکاری گسترده، خشکسالی و سرکوب همهجانبه دستوپنجه نرم میکند، برای بقا میجنگند.
او تاکید کرد همزمان با محکوم کردن رفتارهای طالبان، همکاری با این گروه برای اخراج پناهجویان به یک محیط خطرناک، تضادی آشکار در سیاستهای اتحادیه اروپا است و بروکسل باید فورا تمامی طرحهای اخراج اجباری را متوقف کند.
مگنوس برونر، کمیسار امور داخلی و مهاجرت اتحادیه اروپا پیشتر از طرح جنجالی دعوت از نمایندگان طالبان به بروکسل دفاع کرده بود. او گفت که اتحادیه اروپا برای بازگرداندن پناهجویان ردشده افغان به کشورشان «چارهای جز گفتوگو با طالبان ندارد.»
با حذف کلمبیا، آرژانتین تنها نماینده امریکای جنوبی در مرحله یکچهارم نهایی جام جهانی ۲۰۲۶ خواهد بود. برازیل و پاراگوئه هم در این مرحله حذف شدند. همچنین شش تیم اروپایی فرانسه، اسپانیا، بلجیم، ناروی، انگلیس و سوئیس در یکچهارم حضور دارند.
مراکش تنها نماینده افریقا در جمع ۸ تیم برتر جهان است. مصر، دیگر نماینده افریقا هم در مرحله یکهشتم نهایی حذف شد. نمایندگان آسیا هم در مرحله قبل حذف شده بودند.
کانادا، امریکا و مکسیکو، هر سه میزبان جام که عضو کنفدراسیون کونکاکاف هستند هم در همین مرحله حذف شدند.
کلمبیا امروز فرصتهای زیادی را از دست داد و این هم کمکم دارد به داستانی آشنا برای این تیم تبدیل میشود.
دو سال پیش، در فینال کوپا امریکا، همین تیم در بخش زیادی از مسابقه از آرژانتین بهتر بازی کرد، اما در نهایت در وقتهای اضافه با نتیجه یک بر صفر شکست خورد.
مرحله یکچهارم نهایی که در صورت عبور از این دیدار انتظار کلمبیا را میکشید، قرار بود فرصتی برای گرفتن انتقام از آرژانتین باشد.
تیم ملی فوتبال سوییس در یکهشتم نهایی جام جهانی ٢٠٢٦ پس از آنکه بازی در ۱۲۰ دقیقه بدون گل مساوی به پایان رسید، توانست با نتیجه ۴-۳ مقابل کلمبیا پیروز شود. این تیم برای نخستین بار از جام جهانی ۱۹۵۴ به مرحله یکچهارم نهایی راه یافت و حریف آرژانتین شد.
در ضربات پنالتی، گرگور کوبل ضربه کوچو هرناندس را مهار کرد و داوینسون سانچس نیز پنالتی خود را به تیر دروازه زد. روبن وارگاس با گل کردن آخرین پنالتی، صعود تاریخی سوییس را قطعی کرد.
وارگاس پس از بازی گفت: «در تمام ۱۲۰ دقیقه هرچه داشتیم در زمین گذاشتیم. مقابل حریفی قدرتمند بازی کردیم و حالا تاریخساز شدهایم.»
سوییس که پیش از این در چهار جام جهانی متوالی در مرحله یکهشتم نهایی حذف شده بود، اکنون روز شنبه در مرحله یکچهارم نهایی جام جهانی ۲۰۲۶ به مصاف آرژانتین خواهد رفت.