هیئت طالبان جمعه‌خان فاتح را به فیض‌آباد برد

طبق گزارش «ردیاب درگیری‌های جهانی»، مرکز اقدام پیشگیرانه شورای روابط خارجی امریکا که در ۶ جولای ۲۰۲۶ منتشر شد، طالبان با اجرای قوانین سخت‌گیرانه مبتنی بر شریعت، اقتدار مطلق خود را بر کشور اعمال می‌کند. گزارش تأکید می‌کند که گروه‌های تروریستی، از جمله القاعده، افغانستان را به پایگاهی برای جذب، آموزش و اعزام تروریست به خارج از کشور تبدیل کرده‌اند.

مرکز اقدام پیشگیرانه شورای روابط خارجی امریکا همچنین اعلام کرده که ممنوعیت تحصیل دختران در مقطع متوسطه و الزام زنان به همراهی محرم مرد برای سفر و پوشاندن صورت در اماکن عمومی همچنان پابرجاست. بر اساس این گزارش، مردم افغانستان تحت حکومت طالبان همچنان در معرض خطر جدی حملات تروریستی قرار دارند.

تشدید تنش با پاکستان و اعلام «جنگ آشکار»

یکی از بخش‌های مهم گزارش به روابط پرتنش افغانستان و پاکستان اختصاص دارد. طبق این گزارش، پاکستان پس از حملات هوایی به تأسیسات نظامی طالبان، رسماً «جنگ آشکار» با اداره طالبان اعلام کرده است. این درگیری مستقیم‌ترین رویارویی نظامی بین دو کشور از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱ محسوب می‌شود.

اسلام‌آباد این حملات را پاسخی به فعالیت‌های تحریک طالبان پاکستان می‌داند که به گفته مقامات پاکستانی از خاک افغانستان عملیات انجام می‌دهند. سال ۲۰۲۵ مرگبارترین سال پاکستان در بیش از یک دهه اخیر بود و تعداد کشته‌های مرتبط با درگیری‌ها ۷۴ درصد افزایش یافت و به بیش از ۳۴۰۰ نفر رسید.

در فبروری و مارچ ۲۰۲۶ درگیری‌ها شدت گرفت. اسلام‌آباد حملات هوایی گسترده‌ای به ولایت‌های ننگرهار و پکتیکا انجام داد و در ۱۶ مارچ یک حمله هوایی پاکستان به شفاخانه‌ای در کابل منجر به کشته شدن حداقل ۲۶۹ غیرنظامی شد. چین تلاش کرده با میانجی‌گری در اورومچی به تنش‌ها پایان دهد، اما مذاکرات تاکنون به توافق رسمی نرسیده است.

تهدیدهای تروریستی دیگر و بحران انسانی

گزارش شورای روابط خارجی امریکا همچنین به فعالیت‌های داعش خراسان اشاره دارد که علی‌رغم فشارها، همچنان قادر به انجام حملات در منطقه و حتی خارج از آن (مانند تیراندازی مسکو در مارچ ۲۰۲۴) است. علاوه بر این، شبه‌نظامیان بلوچ نیز به عنوان تهدیدهای امنیتی برای پاکستان مطرح شده‌اند.

شورای روابط خارجی امریکا هشدار می‌دهد که افغانستان همچنان یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های انسانی جهان را تجربه می‌کند. در سال ۲۰۲۵ نزدیک به ۲۳ میلیون نفر (نزدیک به نیمی از جمعیت) به کمک‌های بشردوستانه نیاز داشتند و بیش از ۲۸ درصد جمعیت دچار سوءتغذیه بودند.

آسوشیتدپرس روز جمعه، ۱۹ سرطان گزارش داد که دادستان‌های فدرال در یک جلسه اضطراری دادگاه اعلام کردند وضعیت جسمانی رحمان‌الله لکنوال به‌دلیل خودداری از دریافت غذای کافی به‌شدت وخیم شده و او برای حفظ جانش به شفاخانه دانشگاه جورج واشنگتن منتقل شده است.

امیت پی. مهتا، قاضی دادگاه فدرال ناحیه کلمبیا، گفت وضعیت صحی لکنوال به‌طور قابل توجهی وخیم شده و او اکنون در شرایط بسیار دشواری قرار دارد.

هم‌زمان، واشنگتن‌پست و سی‌ان‌ان گزارش دادند که دادستان‌ها از دادگاه خواسته‌اند به سوابق پزشکی متهم دسترسی پیدا کنند تا درباره اقدامات بعدی، از جمله احتمال تغذیه اجباری برای نجات جان او، تصمیم‌گیری شود.

بر بنیاد گزارش‌ها، وکیل مدافع لکنوال نیز با دسترسی محدود دادستانی به پرونده پزشکی اخیر موکلش موافقت کرده است.

رحمان‌الله لکنوال، تمامی اتهام‌های مطرح‌شده علیه خود را رد کرده است. او متهم است در ماه عقرب سال گذشته، در نزدیکی کاخ سفید، به دو عضو گارد ملی امریکا تیراندازی کرده است؛ حمله‌ای که در نتیجه آن سارا بکستروم، سرباز ۲۰ ساله، کشته و اندرو ولف به‌شدت زخمی شد.

وزارت دادگستری امریکا اعلام کرده است که در صورت محکومیت لکنوال، درخواست اجرای مجازات اعدام را دنبال خواهد کرد.

• 

  دادستان‌های امریکایی برای مهاجم افغان درخواست اعدام می‌کنند

لکنوال پس از خروج نیروهای امریکایی از افغانستان در سال ۲۰۲۱ وارد ایالات متحده شد. بر اساس اسناد دادگاه، او پیش از مهاجرت با نیروهای امریکایی و واحدهای وابسته به سازمان اطلاعات مرکزی امریکا (سی‌آی‌ای) در افغانستان همکاری کرده بود. تاکنون زمان برگزاری دادگاه اصلی او اعلام نشده است.

• 

  مظنون شلیک به دو عضو گارد ملی امریکا کیست؟

این جبهه شام پنجشنبه (۱۸ سرطان) با نشر خبرنامه‌ای گفت که در این عملیات یک واسطه نظامی طالبان نیز تخریب شده و به غیرنظامیان و نیروهای جبهه مقاومت آسیبی نرسیده است.

جبهه مقاومت ملی بار دیگر تاکید کرده است که نیروهایش به حملات هدفمند علیه مواضع طالبان تا «آزادی مردم و کشور از سلطه طالبان» ادامه خواهند داد.

طالبان تاکنون درباره این حمله اظهار نظری نکرده است.

نصیر احمد فایق، نماینده افغانستان در سازمان ملل، این انتخاب را گامی مثبت خواند، اما گفت که موفقیت او بستگی به همکاری طالبان دارد. سفیر افغانستان در ژنو معتقد است که این دیپلومات زن بنگلادشی، قادر به بیرون کردن یوناما از وضعیت رقت‌بار کنونی نیست.

یک مقام سازمان ملل متحد به افغانستان اینترنشنال تأیید کرده است که آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، با ارسال نامه‌ای به شورای امنیت، رباب فاطمه، دیپلمات ارشد بنگلادشی، را به عنوان نماینده ویژه جدید خود در افغانستان و رئیس هیئت معاونت سازمان ملل در افغانستان (یوناما) معرفی کرده است.

شورای امنیت هنوز به طور رسمی درباره این پیشنهاد تصمیم‌گیری نکرده است، اما انتظار می‌رود اعضای شورا ظرف ۲۴ ساعت آینده نظر نهایی خود را اعلام کنند. در صورت تایید، رباب فاطمه جانشین رزا اوتونبایوا، رئیس پیشین یوناما، خواهد شد و ریاست یوناما را در یکی از حساس‌ترین مقاطع سیاسی و انسانی افغانستان بر عهده می‌گیرد.

این تغییر در حالی انجام می‌شود که شورای امنیت سازمان ملل به‌تازگی ماموریت یوناما را با رأی مثبت هر ۱۵ عضو و برای یک سال دیگر تمدید کرده است.

نصیر احمد فایق، سفیر و نماینده دائمی افغانستان در سازمان ملل، انتصاب یک زن به این سمت را اقدامی مثبت توصیف کرد و گفت این انتخاب نشان‌دهنده جایگاه مهم زنان در سطح جهانی و منطقه‌ای است.

او افزود که موفقیت رباب فاطمه در این ماموریت دشوار به سه عامل بستگی دارد: حمایت قاطع شورای امنیت، همکاری طالبان با وجود چالش‌های موجود و توانایی خودش برای انجام ماموریت با تعهد، صداقت و بر اساس منشور سازمان ملل.

در همین حال، نصیر احمد اندیشه، سفیر و نماینده افغانستان در ژنو، نیز گفت که از ماه‌ها پیش درباره انتخاب نماینده جدید رایزنی جریان داشت و تقریبا اجماعی شکل گرفته بود که این سمت به «یک زن، مسلمان و از کشورهای منطقه» سپرده شود.

او این انتصاب را «پیامی جدی و صریح به طالبان» توصیف کرد؛ گروهی که از زمان بازگشت به قدرت، محدودیت‌های گسترده‌ای بر حقوق و آزادی‌های زنان و دختران افغانستان اعمال کرده است.

با این حال، اندیشه نسبت به تأثیر این تغییر بر عملکرد یوناما خوش‌بین نیست. او در پاسخ به این پرسش که آیا رهبری جدید می‌تواند یوناما را از «وضعیت فلاکت‌بار کنونی» خارج کند، گفت: «متأسفانه خیر.»

رباب فاطمه کیست؟

رباب فاطمه از دیپلومات‌های باسابقه بنگلادیش در سازمان ملل به شمار می‌رود. او پیش‌تر ریاست هیئت اجرایی صندوق کودکان سازمان ملل (یونیسف)، ریاست هیئت اجرایی نهاد زنان سازمان ملل و معاونت هیئت اجرایی برنامه توسعه سازمان ملل را بر عهده داشته و از چهره‌های شناخته‌شده در حوزه توسعه، حقوق بشر و همکاری‌های چندجانبه است.

مأموریتی در یکی از دشوارترین مقاطع افغانستان

یوناما در سال ۲۰۰۲ و پس از سقوط نخستین حکومت طالبان، بر اساس قطعنامه ۱۴۰۱ شورای امنیت تأسیس شد تا از روند صلح، بازسازی، توسعه نهادهای دولتی و حمایت از حقوق بشر در افغانستان پشتیبانی کند.

رباب فاطمه در صورت تأیید شورای امنیت، هدایت این مأموریت را در شرایطی بر عهده خواهد گرفت که افغانستان با بحران انسانی، بن‌بست سیاسی، انزوای بین‌المللی و محدودیت‌های گسترده بر حقوق زنان روبه‌رو است. از این رو، موفقیت یا ناکامی او نه تنها به توانایی‌های دیپلوماتیک او، بلکه به میزان حمایت شورای امنیت و نحوه تعامل طالبان با سازمان ملل نیز وابسته خواهد بود.

اشرف غنی روز پنجشنبه، ۱۸ سرطان، در یک پادکست به مسئله آب‌های هلمند پرداخت و ضرب‌المثل معروف مردم افغانستان را یاد کرد و گفت: «آب در کوزه و ما تشنه‌لبان می‌گردیم.»

ساخت‌وسازهای غیراستاندارد، بتن‌ریزی گسترده، حفر چاه‌های عمیق، سیستم ناکارآمد فاضلاب و افزایش جمعیت، فشار بی‌سابقه‌ای بر منابع آب زیرزمینی پایتخت وارد کرده است.

اخیرا گروه بین‌المللی بحران هشدار داده است که در صورت ادامه روند فعلی، منابع آب زیرزمینی کابل ممکن است تا سال ۲۰۳۰ به‌طور کامل تخلیه شود.

نشانه‌های این بحران هم‌اکنون آشکار است و سطح آب‌های زیرزمینی در بسیاری از مناطق به‌طور چشمگیری کاهش یافته است.

کاظم همایون، کارشناس محیط زیست، در گفت‌وگو با افغانستان اینترنشنال تأکید کرد که کابل در کمتر از سه دهه از شهری با منابع آبی نسبتاً پایدار به یکی از آسیب‌پذیرترین شهرهای منطقه تبدیل شده است.

او هشدار داد که در صورت تداوم وضعیت موجود، تا سال ۲۰۳۰ یا حتی زودتر، بخش‌هایی از کابل از جمله دشت برچی، کارته چهار، خواجه‌رواش، تایمنی، شرکت، ده افغانان، شهرنو و مناطق اطراف آن با خشک شدن گسترده چاه‌های آب مواجه خواهند شد.

به گفته این کارشناس، خطر کاهش شدید ذخایر آب زیرزمینی محدود به کابل نیست و شهرهایی مانند هرات و مزار شریف نیز با چالش‌های مشابه روبه‌رو هستند.