آصف درانی، نماینده سابق پاکستان در امور افغانستان گفت روابط طالبان با هند به بهای منافع پاکستان، بهویژه زمانی که خاک افغانستان در اختیار گروههای تروریستی ضد پاکستان قرار دارد، عبور از یک خط قرمز اساسی است.
آصف درانی، فرستاده پیشین پاکستان در امور افغانستان یکشنبه، ۲۱ سرطان گفت اسلامآباد با حفظ روابط عادی طالبان و هند مخالفتی ندارد و هر کشور مستقل دارای این حق است.
این دیپلومات پاکستانی گفت که ممکن است اسلامآباد ویژگیهای ایدئولوژیک طالبان، شیوه حکومتداری و اختلافهای دورهای دیپلوماتیک آنها را تحمل کند. با این حال، به گفته او: «تنوع روابط دیپلوماتیک یک موضوع است و مشارکت در یک همپیمانی راهبردی خصمانه موضوعی کاملاً متفاوت.»
او نوشت طالبان باید تصمیم بگیرد که افغانستان روابط منطقهای متعادلی را دنبال میکند، به «نگرانیهای امنیتی مشروع پاکستان» رسیدگی میکند و از تجارت، اتصال و همکاری بهرهمند میشود، یا به عرصهای برای رقابت هند و پاکستان تبدیل میشود.
آقای درانی گفت پاکستان میتواند با یک افغانستان مستقل بهسر کند؛ اما نمیتواند نسبت به افغانستانی که برای محاصره استراتژیک اسلامآباد استفاده میشود، بیتفاوت بماند. او افزود که انتخاب با طالبان افغان است و پیامدهای آن نیز.
در ماههای اخیر همزمان با تیرگی روابط طالبان و اسلامآباد، کابل مناسبات خود را با دهلی نو تقویت کرده است. دستکم چهار وزیر طالبان در چند ماه به هند سفر کردهاند.
فرستاده پیشین پاکستان در حالی از نزدیکی روابط طالبان با هند ابراز نگرانی کرده است که اخیراً وزیر زراعت این گروه در سفر به دهلی نو گفت: «اکنون دوست خوب و قدیمی ما در کنار ماست.» او همچنین خواستار گسترش همکاریهای فنی و اقتصادی دوجانبه شد.
پیش از این، در ماههای گذشته وزیران خارجه، صحت، و تجارت و صنعت طالبان نیز به هند سفر کرده بودند. طالبان در پی افزایش تنش با پاکستان و قطع روابط تجاری با این کشور، روابط سیاسی و اقتصادی با هند را گسترش داده است.
این در حالی است که مقامات پاکستان بارها عاملان حملات مرگبار در این کشور را «گروههای نیابتی و تحت حمایت هند» توصیف کرده است.
منابع میگویند عبدالله رحیمی، از اعضای پیشین امنیت ملی غور، عصر روز ۲۰ سرطان، در مسجدی در نزدیک خانهاش در ولسوالی تیوره کشته شده است.
به گفته منابع افراد مسلح موتورسایکل سوار وارد مسجد شده و او را هنگام ادای نماز کشتند.
او سومین نظامی پیشین در غور است که دستکم در یک ماه گذشته ترور شده است.
به گفته منابع عبدالله رحیمی در زمان حکومت پیشین مدتی مدیر امنیت ملی ولسوالی تیوره بود و سپس در ریاست امنیت ملی غور کار کرد.
او از فرماندهان پیشین جهادی در غور و از افراد نزدیک به محمد ابراهیم ملکزاده، فرمانده سابق جهادی بود.
در ماههای اخیر ترور فرماندهان پیشین جهادی و مقامهای پیشین حکومت در غور افزایش یافته است. افرادی که ترور شدهاند عمدتا چهرههای نزدیک به ابراهیم ملکزاده بودهاند.
روز ۷ سرطان فرمانده پیشین پولیس ولسوالی شهرک ولایت غور در جاده میدانهوایی هرات با شلیک افراد ناشناس کشته شد.
چند روز پیش از این رویداد سراجالدین، افسر پیشین پولیس در ولایت غور و از فرماندهان پیشین جهادی روز ۱۸ جوزا بهدست «افراد ناشناس» در ولسوالی تیوره ولایت غور ترور شد.
او نیز از فرماندهان نزدیک به محمد ابراهیم ملکزاده، والی پیشین غور بود.
منابعی که با افغانستان اینترنشنال صحبت کردند ترور پیهم چهرههای نزدیک به ابراهیم ملکزاده را پرسشبرانگیز میخوانند.
محمد ابراهیم ملکزاده از فرماندهان پیشین جهادی و چهرههای بانفوذ حزب جمعیت اسلامی در ولایت غور بود. او در سالهای جنگ با طالبان، بهویژه در ولسوالی تیوره، فرماندهی نیروهای محلی را بر عهده داشت.
ملکزاده در سال ۱۳۹۷ در کابل درگذشت. او در غور شبکه گستردهای از فرماندهان و نیروهای محلی داشت.
منابع محلی در ولایت تخار روز شنبه به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که نیروهای طالبان روزانه دهها ریکشا را در این ولایت توقیف و در برابر بازگرداندن هر ریکشا «سه تا چهار هزار افغانی» از مالکان آن باج میگیرند.
به گفته منابع، این روند حدود دو ماه است که بهطور مداوم ادامه دارد.
منابع محلی در ولایت تخار روز شنبه، ۲۰سرطان، به افغانستان اینترنشنال گفتند که نیروهای طالبان هر روز با آسیب زدن به تایر ریکشاها، دستکم «۵۰ ریکشا» را توقیف کرده و به محلهای موردنظر منتقل میکنند.
منابع محلی همچنین تصاویری در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار دادهاند که نشان میدهد چندین ریکشا در یک موتر باربری بار زده شده و به محل نامعلومی انتقال داده میشود.
شماری از رانندگان نیز گفتند که با وجود پرداخت پول به طالبان برای بازپسگیری ریکشای خود، وسایل نقلیهشان دوباره توقیف شده است.
طالبان از مدتی پیش محدودیتهایی را بر تردد ریکشاها در برخی ولایتها اعمال کرده است. مدیریت ترافیک طالبان رفتوآمد ریکشاها در جادههای عمومی و پرتردد برخی شهرها را بهطور کامل ممنوع اعلام کرده است.
پیشتر نیز رانندگان ریکشا در ولایت هرات به افغانستان اینترنشنال گفته بودند که طالبان در مدت یک هفته دو بار ریکشاهای آنان را توقیف کرده و هر بار برای تحویل گرفتن وسایل نقلیهشان از آنها پول دریافت کردهاند.
به گفته رانندگان، هیچ نهادی بر عملکرد ماموران طالبان نظارت ندارد و افرادی که در برابر این اقدامات اعتراض یا مقاومت کنند، با لتوکوب و برخورد خشونتآمیز مواجه میشوند.
یک سرباز اردوی ملی سابق افغانستان که پس از سقوط دولت پیشین به ایران پناه برده است، در پیامی به افغانستان اینترنشنال از مارشال دوستم و احمد مسعود خواست به وضعیت او و دیگر نظامیان سابق رسیدگی کنند.
او گفت بهرغم سالها خدمت به کشور، اکنون از تأمین هزینههای خانوادهاش عاجز است.
محمد علم علمدار، سرباز ۲۸ ساله افغان، روز شنبه به افغانستان اینترنشنال گفت که در سال ۱۳۹۱ به اردوی ملی افغانستان پیوست و حدود هشت سال در نیروی هوایی خدمت کرد. او میگوید در این مدت با چرخبالهای روسی و امریکایی در ولایتهای مختلف افغانستان پروازهای عملیاتی انجام داده است.
این سرباز سابق میگوید که حدود ۱۰ ماه پیش از سقوط دولت پیشین، چرخبالی که در ولسوالی نادعلی ولایت هلمند با آن ماموریت داشت، هدف حمله طالبان قرار گرفت و سقوط کرد. او در این رویداد از ناحیه دست و پای راست زخمی شد.
محمد علم میگوید هنوز از عوارض این جراحات رنج میبرد، اما برای تامین هزینههای زندگی خانوادهاش ناچار است در ایران به چوپانی و کارگری مشغول شود. او از عبدالرشید دوستم، معاون پیشین ریاستجمهوری افغانستان، خواست به وضعیتش رسیدگی کند.
این سرباز پیشین گفت: «من اول از مارشال دوستم و بعد از احمد مسعود [رهبر جبهه مقاومت ملی افغانستان] میخواهم به من کمک کنند تا از ایران خارج شوم. وضعیت اقتصادیام بسیار بد است و باید برای زن و فرزندم نان پیدا کنم.»
محمد علم که پس از تسلط دوباره طالبان بر افغانستان، بهطور قاچاقی به ایران رفته است، میگوید در دولت پیشین برای آموزش و تربیت هر پیلوت نظامی هزینههای هنگفتی صرف شد، اما اکنون او و بسیاری از نظامیان پیشین برای تأمین معاش ناچار شدهاند به کارهای سخت، طاقتفرسا و کمدرآمد روی بیاورند.
این سرباز پیشین همچنین از رهبران سیاسی و نظامی پیشین افغانستان خواست به وضعیت نظامیان سابق رسیدگی کرده و برای اسکان و آینده آنان راهحلی پیدا کنند.
پس از سقوط دولت پیشین افغانستان، شمار زیادی از کماندوهای پیشین که آموزشهای تخصصی نظامی را زیر نظر نیروهای امریکایی فراگرفته بودند، برای فرار از تهدیدهای امنیتی به ایران پناه بردند.
با گذشت نزدیک به پنج سال، بسیاری از این نظامیان همچنان در وضعیتی بلاتکلیف، بدون مدرک قانونی اقامت و با آیندهای نامعلوم زندگی میکنند.
منابع محلی به افغانستان اینترنشنال گفتهاند که طالبان مراسم فاتحهخوانی برای علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی، را در هرات لغو کرده است.
به گفته منابع، این تصمیم بهدلیل دعوت ایران از احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی، برای حضور در مراسم وداع با علی خامنهای اتخاذ شده است.
منابع روز شنبه، ۲۰ سرطان، به افغانستان اینترنشنال گفتند که پیش از این، اطلاعیه برگزاری این مراسم منتشر شده بود، اما طالبان روز شنبه در آخرین لحظات از برگزاری آن جلوگیری کرده است.
طالبان تاکنون بهطور رسمی درباره دلیل لغو این مراسم اظهارنظر نکردهاست و مقامهای جمهوری اسلامی ایران نیز تاکنون در این مورد واکنشی نشان ندادهاند.
دعوت جمهوری اسلامی از احمد مسعود، رهبر جبهه مقاومت ملی و محمد محقق، رهبر حزب وحدت اسلامی مردم افغانستان، در مراسم وداع با علی خامنهای، رهبر پیشین جمهوری اسلامی که در حملات اسرائیل و امریکا کشته شد، با واکنش شماری از مقامات طالبان و حامیان این گروه در فضای مجازی مواجه شد.
عبدالطیف نظری، معین وزارت اقتصاد طالبان، جمهوری اسلامی را متهم کرد که با میزبانی همزمان از طالبان و مخالفانش «هم به نعل میکوبد و هم به میخ.»
شمار قابل توجهی از حامیان طالبان نیز در فضای مجازی دعوت از احمد مسعود و محمد محقق را نشانه «دوگانگی» سیاست جمهوری اسلامی توصیف کرده و برخی کاربران نیز خواستار واکنش رسمی حکومت طالبان شدند.
یک منبع از تیم برگزارکننده نشست وزیران سازمان همکاری اسلامی در امور زنان، روز شنبه به افغانستان اینترنشنال گفت که شماری از زنان افغان نیز برای حضور در این نشست در پاکستان دعوت شده اند.
این منبع افزود بهرغم ارسال دعوتنامه، احتمال حضور آنان در این نشست «بسیار اندک» است.
این منبع روز شنبه در گفتوگوی تلفنی با افغانستان اینترنشنال تایید کرد که با وجود ارسال دعوتنامه، انتظار نمیرود هیئتی از زنان افغان در این نشست شرکت کنند.
دفتر سردار محمد یوسف، وزیر امور مذهبی و هماهنگی بینادیان پاکستان، نیز این موضوع را تأیید کرده است.
قرار است نهمین نشست وزیران سازمان همکاری اسلامی روزهای ۲۱ و ۲۲ سرطان (۱۲ و ۱۳ جولای) در اسلامآباد برگزار شود. در این نشست، نزدیک به ۱۹۰ نماینده و مقام دولتی از ۵۷ کشور حضور خواهند داشت و درباره موضوعات مرتبط با توانمندسازی زنان، مشارکت آنان در توسعه و چالشهای پیشروی زنان در کشورهای عضو گفتوگو خواهند کرد.
طالبان پس از بازگشت به قدرت در افغانستان، محدودیتهای گستردهای بر حقوق زنان و دختران اعمال کرده است.
این گروه آموزش دختران بالاتر از صنف ششم، تحصیل زنان در دانشگاهها و اشتغال آنان در بسیاری از نهادهای دولتی و غیردولتی را ممنوع کرده است؛ اقداماتی که با انتقاد گسترده سازمان همکاری اسلامی، سازمان ملل و جامعه جهانی روبهرو شده است.