این گزارش سازمان ملل نشان میدهد که زنان و دختران همچنان از آسیبپذیرترین گروهها در بحران جاری افغانستان هستند و محدودیتهای گسترده، وضعیت آنان را بیش از پیش بحرانی کرده است.
سازمان ملل میگوید که این محدودیتها نهتنها مانع بهرهمندی زنان از خدمات اساسی شده، بلکه خطرات حفاظتی را افزایش داده و آسیبپذیریهای موجود را عمیقتر کرده است.
همزمان، سایر نهادهای امدادی بشردوستانه در سراسر افغانستان از وخامت شاخصهای سلامت، افزایش ناامنی غذایی و کاهش دسترسی به خدماتی که توسط کارکنان زن ارائه میشود، خبر میدهند.
اوچا تأکید میکند که بخش سلامت افغانستان تحت فشار شدید قرار دارد و همچنان یکی از بالاترین نرخهای مرگومیر مادران در جهان را ثبت کرده است.
براساس آمار سازمان ملل، در سال ۲۰۲۴ حدود ۶۳۸ مورد مرگ مادر به ازای هر ۱۰۰ هزار تولد زنده گزارش شده که بالاترین رقم در آسیا و هفتمین در سطح جهان محسوب میشود.
اوچا میگوید که وضعیت نگرانکننده نتیجه مجموعهای از عوامل از جمله کمبود شدید کارکنان زن در بخش بهداشت، کاهش منابع مالی، دسترسی محدود به داروهای ضروری و کمبود خدمات عاجل بهداشت باروری و زنان است.
طبق بررسی سازمان ملل، مشکلات بهویژه در مناطق روستایی و دورافتاده که دسترسی به خدمات درمانی محدودتر است، موجب افزایش مرگهای قابل پیشگیری در میان مادران و نوزادان شده است.
سازمان ملل در گزارش خود نسبت به وخیمتر شدن اوضاع در آینده درباره تأمین نیروی انسانی زن در حوزههای سلامت و آموزش با ادامه محدودیتها بر آموزش دختران هشدار داده است.
برآورد صندوق کودکان سازمان ملل متحد (یونیسف) نشان میدهد که در صورت تداوم این محدودیتها، افغانستان تا سال ۲۰۳۰ ممکن است بیش از ۲۵ هزار معلم و کارمند زن در بخش بهداشت را از دست بدهد.
این رقم شامل هزاران نیروی زن آینده است که نقش حیاتی در تضمین دسترسی زنان و دختران به خدمات بهداشتی دارند.
اوچا همچنین به نتایج یک مأموریت میدانی در ولایت بامیان اشاره کرده است؛ جایی که این چالشها بهطور ملموس در سطح جامعه دیده میشود.
در این ولایت، ارائهدهندگان خدمات با منابع محدود تلاش میکنند به نیازهای رو به افزایش پاسخ دهند، اما فشار بر سیستم بهداشتی بهشدت محسوس است.
شفاخانه ولایتی بامیان بهعنوان یکی از مهمترین مراکز درمانی در مناطق مرکزی کوهستانی کشور، نقش کلیدی در ارائه خدمات به مادران و نوزادان ایفا میکند.
این شفاخانه تنها مرکز در سطح ولایت است که دارای بخش مراقبتهای ویژه نوزادان بوده و برای ساکنان ولسوالیهای دورافتاده است.
با این حال، اوچا گزارش میدهد که این مرکز درمانی نیز با فشارهای قابل توجهی روبهرو است. در جریان دیدار با کارکنان بیمارستان و شرکای بخش سلامت، مشخص شده که توانایی این مرکز برای حفظ و ارائه خدمات حیاتی مادر و نوزاد با چالشهای جدی مواجه است.
کارکنان بهداشتی تأکید کردهاند که بسیاری از زنان تنها زمانی به بیمارستان مراجعه میکنند که دچار عوارض شدید شدهاند.
اوچا در گزارش خود تأخیر در مراجعه برای دریافت خدمات، مسافتهای طولانی تا مراکز درمانی و ظرفیت محدود سیستم ارجاع از مناطق روستایی را از عوامل اصلی وضعیت بحرانی صحی بر شمرده است.
گزارش افزوده زنانی که در مناطق دورافتاده زندگی میکنند، دسترسی به خدمات بهداشت باروری گاهی مستلزم چندین ساعت سفر در جادههای فرسوده و نامناسب است؛ شرایطی که احتمال مداخله بهموقع پزشکی را در هنگام بروز عوارض بهشدت کاهش میدهد.
اوچا هشدار میدهد که بدون افزایش فوری کمکهای بشردوستانه و رفع محدودیتهای موجود، این بحران میتواند پیامدهای جدیتر و طولانیمدتتری برای سلامت و زندگی میلیونها زن و کودک افغان به همراه داشته باشد