روسیه: وضعیت بشری در افغانستان وخیم است

ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، روز چهارشنبه گفت وضعیت بشری در افغانستان همچنان وخیم است و مرگومیر بالای نوزادان و گسترش فلج اطفال از مهمترین نگرانیهای مسکو به شمار میرود.

ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، روز چهارشنبه گفت وضعیت بشری در افغانستان همچنان وخیم است و مرگومیر بالای نوزادان و گسترش فلج اطفال از مهمترین نگرانیهای مسکو به شمار میرود.
او با استناد به آمار سازمان بهداشت جهانی گفت که در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶، ۲۱ مورد فلج اطفال در مناطق مرزی افغانستان و پاکستان ثبت شده است. به گفته او، کودکان زیر ۱۰ سال در این مناطق عملاً واکسین نشدهاند.
سخنگوی وزارت خارجه روسیه افزود که میزان مرگومیر نوزادان در افغانستان همچنان بالا است و به ۳۳.۱ مورد در هر هزار تولد میرسد. او گفت این رقم نزدیک به دو برابر میانگین جهانی است.
زاخارووا کشورهای غربی را مسئول وخامت وضعیت بشری افغانستان دانست و گفت سیاسی شدن کمکهای بینالمللی به افغانستان یکی از عوامل اصلی این بحران است.
او افزود که تحریمهای کشورهای غربی باعث کاهش بودجه برنامههای بشردوستانه در افغانستان شده و مسدود ماندن داراییهای افغانستان نیز مانع استفاده از منابع مالی دولتی برای مقابله با بحران شده است.
سخنگوی وزارت خارجه روسیه از کشورهای غربی خواست کمکهای بشردوستانه به افغانستان را سیاسی نکنند.
روسیه تنها کشوری است که حکومت طالبان را به رسمیت شناخته است.
اظهارات زاخارووا همزمان با انتشار گزارش تازه سازمان بهداشت جهانی مطرح شد. این سازمان روز چهارشنبه اعلام کرد که در یک هفته گذشته چهار مورد تازه فلج اطفال در ولایتهای ننگرهار، هلمند و هرات ثبت شده است.
با ثبت این موارد، شمار مبتلایان به فلج اطفال در افغانستان از آغاز سال ۲۰۲۶ به ۱۱ نفر رسیده است.

شش نماینده دموکرات کانگرس امریکا از مارکوین مولین، وزیر امنیت داخلی امریکا، خواستهاند که گزارش کامل کالبدشکافی محمد نذیر پکتیاوال، پناهجوی افغان را منتشر کند. آنان همچنین خواستار پاسخگویی درباره بازداشت و اخراج دیگر همکاران پیشین نیروهای امریکایی در افغانستان، شدهاند.
سث مگزینر، جولی جانسون، جیمز آر. والکینشاو، دن گولدمن، شری تاندار و لامونیکا مکآیور، نمایندگان کانگرس امریکا، روز سهشنبه، ۲۳ سرطان، این نامه را منتشر کردند.
این نمایندگان از وزیر امنیت داخلی خواستهاند توضیح دهد چرا محمد نذیر پکتیاوال، با وجود نداشتن سابقه محکومیت کیفری و سابقه همکاری با نیروهای امریکایی، بازداشت شد و قرار بود که اخراج شود.
محمد نذیر پکتیاوال در ۲۲ حوت، زمانی که قصد داشت فرزندانش را به مکتب ببرد، مقابل خانهاش توسط ماموران اداره مهاجرت امریکا بازداشت شد.
به گفته خانواده او، پکتیاوال به بیماری تنفسی مبتلا بود و همسرش تلاش کرده بود اسپری استنشاقیاش را به او برساند. اداره مهاجرت امریکا بعداً اعلام کرد که او پس از بازداشت به دلیل تنگی نفس به شفاخانه منتقل شد و روز بعد جان باخت.
نمایندگان کانگرس با اشاره به همکاری پکتیاوال با نیروهای ویژه ارتش امریکا تأکید کردند که مرگ او قابل پیشگیری بوده است.
در این نامه آمده است: «غیرقابل قبول است که فردی که شجاعانه در کنار نیروهای امریکایی جنگیده، به این آسانی از سوی همان حکومتی که برای آن خدمت کرده بود، کنار گذاشته شود. خانواده او شایسته دریافت پاسخ درباره علت مرگش هستند.»
این نمایندگان همچنین از وزارت امنیت داخلی پرسیدهاند چه تعداد از همکاران پیشین افغان بازداشت و اخراج شدهاند و چه تعداد دیگر در معرض بازداشت یا اخراج قرار دارند.
«یادت است امروز سالگرد ازدواج ماست.» این جملهای است که شهپر کارگر، مهندس در کابل، روز سهشنبه ۲۳ سرطان از سر مزار دختر و همسرش در اینستاگرام نوشت. شهپر به افغانستان اینترنشنال گفت که ماری، ۳۱ ساله، معلم مکتب و دخترش ماهور، ۷ ماهه، در ۲۵ اسد ۱۴۰۳ در یک رویداد ترافیکی در مسیر شغنان بدخشان جان خود را از دست دادند. در این رویداد پدر و برادر شهپر نیز زخمی شدند.
شهپر و ماری در ماه قوس ۱۳۹۸ در کابل با هم آشنا شدند. شهپر به افغانستان اینترنشنال گفت که در نخستین روز دیدار با ماری تصمیم گرفت که با او ازدواج کند. حدود چهار ماه بعد، در حمل ۱۳۹۹، آنها نامزد شدند.
روز چهارشنبه ۲۳ سرطان سالروز ازدواج آنها بود. در چنین روزی شهپر با دستههایی از گل سرخ بر سر مزار همسر و دخترش رفت.
او در حسابش در اینستاگرام نوشت: «قرار بود این روز را با لبخند، دعا و باهمی جشن بگیریم ماری. اما امسال نیز آنرا به تنهایی سپری کردم. با اشک و دلتنگی.»
حادثه ترافیکی جان ماری و دخترش را گرفت اما شهپر همچنان به یاد آنان است: «سالگرد ازدواج ما مبارک ماری! هرچند این مبارکی به گوش تو نمیرسد. من هنوز با عشق تو نفس میکشم، با یادت زندگی میکنم و تا آخرین تپش قلبم جای تو در کنارم خالی خواهد بود.»
شهپر روایت این حادثه و اندوه از دست دادن همسر و دخترش را در حساب اینستاگرام خود منتشر کرده است. این روایت با استقبال گسترده کاربران روبهرو شده و دهها زن و مرد با او ابراز همدردی کردهاند و از احساس و وفاداریاش به ماری ستایش کردهاند.
برخی کاربران نیز نوشتهاند که وفاداری شهپر و یاد کردن او از همسرش در سالروز درگذشتش، برای شان تأثیرگذار و ستودنی بوده است.
حوادث ترافیکی یکی از مهمترین عوامل مرگ و آسیبهای جسمی در افغانستان است. بر اساس برآورد نهادهای بینالمللی، سالانه بیش از پنج هزار نفر در این کشور بر اثر تصادفات جادهای جان میبازند.
با این حال، سازمان ایمنی جادههای آسیا–پاسفیک، شمار قربانیان حوادث جادهای در افغانستان را نزدیک به ۱۰ هزار نفر در سال برآورد کرده است. تفاوت این آمار میتواند ناشی از ثبت نشدن دقیق بسیاری از حوادث باشد.
در جهان نیز سالانه حدود ۱.۱۹ میلیون نفر در تصادفات جادهای جان میبازند. افغانستان به دلیل وضعیت نامناسب جادهها، وسایط فرسوده، سرعت غیرمجاز و ضعف اجرای قانون، از نظر مرگومیر ترافیکی در شمار کشورهای پرخطر قرار دارد.
سازمان بهداشت جهانی برای کاهش مرگومیر ناشی از حوادث ترافیکی، اجرای قوانین ترافیکی، بهبود آموزش و صدور جواز رانندگی، ایمنسازی جادهها، کنترول وضعیت وسایط و بهبود خدمات صحی پس از حادثه را توصیه میکند.
کمشنر مهاجرت اتحادیه اروپا پس از فراهم کردن زمینه دیدار یک هیئت طالبان با مقامهای کمیسیون اروپا، برای ارائه توضیحات به پارلمان اروپا فراخوانده شد. مگنوس برونر در نشست غیرعلنی کمیته آزادیهای مدنی پارلمان اروپا درباره این دیدار توضیح داد.
نشریه فرانسوی مدیاپارت روز چهارشنبه، ۲۴ سرطان، گزارش داد که جزئیات این نشست علنی نشده است.
این جلسه در پی دیدار یک هیئت پنجنفری طالبان با مقامهای کمیسیون اروپا در دوم سرطان ۱۴۰۵ در بروکسل برگزار شد. کمیسیون اروپا و سویدن ریاست مشترک این نشست را بر عهده داشتند و نمایندگان ۱۵ کشور عضو اتحادیه اروپا نیز در آن حضور داشتند.
این دیدار در محلی خارج از ساختمانهای رسمی اتحادیه اروپا برگزار شد.
کمیسیون اروپا اعلام کرده است که هدف از این گفتوگو، بررسی بازگرداندن شهروندان افغانی بود که حق اقامت در کشورهای عضو اتحادیه اروپا را ندارند. به گفته این نهاد، تمرکز اصلی بر افرادی بود که به جرایم سنگین محکوم شدهاند یا تهدید امنیتی به شمار میروند.
با این حال، رسانههای اروپایی گزارش دادهاند که در دعوتنامه ارسالشده برای طالبان تنها به بازگرداندن شهروندان افغان فاقد حق اقامت اشاره شده و هیچ اشارهای به سابقه جرمی یا تهدید امنیتی نشده بود.
عبدالقهار بلخی، سخنگوی وزارت خارجه طالبان، ریاست این هیئت را بر عهده داشت. او این سفر را «تاریخی» توصیف کرد و گفت دو طرف درباره حضور دیپلوماتیک طالبان در اروپا، ازسرگیری خدمات قونسلی، اعتمادسازی و بازگشت شهروندان افغان گفتوگو کردهاند. بلجیم نیز برای اعضای این هیئت ویزای یکروزه صادر کرده بود.
این نخستین بار از زمان بازگشت طالبان به قدرت در سال ۲۰۲۱ بود که اتحادیه اروپا میزبان یک هیئت طالبان در بروکسل میشد. کمیسیون اروپا تأکید کرده است که این دیدار صرفاً ماهیت فنی داشته و به معنای به رسمیت شناختن طالبان نیست.
هانا نیومن، عضو آلمانی پارلمان اروپا، پس از دریافت توضیحات برونر روز سه شنبه در حساب خود در اکس نوشت که چیزی به نام «تماس فنی» با طالبان وجود ندارد. او هشدار داد که این گفتوگوها ممکن است به سپردن نمایندگیهای قونسلی افغانستان در کشورهای اروپایی به نمایندگان طالبان منجر شود.
نیومن همچنین از کمیسیون اروپا خواست روشن کند چه کسانی به افغانستان بازگردانده خواهند شد، افغانهای مقیم اروپا چگونه در برابر فشار طالبان محافظت میشوند و طالبان در برابر همکاری برای اخراج پناهجویان چه امتیازهایی مطالبه کرده است.
منابع محلی به افغانستان اینترنشنال میگویند میان طالبان و باشندگان محل در ولسوالی شکی ولایت بدخشان درگیری رخ داده و در نتیجه آن شماری از افراد زخمی شدهاند. به گفته این منابع، درگیری روز چهارشنبه در معدن طلای مایمیک رخ داد.
مردم محل در اعتراض به تصاحب تونلهای بیشتر از سوی مدیر ریاست معادن طالبان در این ولسوالی دست به اعتراض زدند.
بنا به اطلاعات رسیده، طالبان به معدنکاران محلی اعلام کرده بود که دیگر اجازه استخراج خودسرانه طلا را ندارند. این اقدام با مخالفت باشندگان محل روبهرو شد و در نهایت به درگیری انجامید.
به گفته منابع، کارگران محلی موتر متعلق به عبدالمتین، مدیر ریاست معادن طالبان در ولسوالی شکی را با سنگ و چوب زدند. تصاویر رسیده به افغانستان اینترنشنال نیز نشان میدهد که شماری از موترهای طالبان آسیب دیدهاند.
منابع همچنین میگویند نیروهای طالبان پیش از آغاز عملیات به باشندگان هشدار داده بودند که از محل عکس یا فیلم نگیرند.
اختلاف بر سر کنترول و مدیریت معادن طلای مایمیک و قتقتی از چند ماه پیش ادامه دارد. به گفته منابع، این اختلاف بیشتر بر سر نحوه توزیع زمینهای معدن و حق بهرهبرداری از آن میان طالبان و باشندگان محل است و احتمال گسترش درگیریها همچنان وجود دارد.
این نخستین درگیری بر سر معادن در ولسوالی شکی نیست. حدود دو ماه پیش نیز در معدن قتقتی میان طالبان و مردم محل درگیری رخ داد که در نتیجه آن دو نفر کشته و دستکم ۱۵ نفر زخمی شدند.
همزمان، سندی که به افغانستان اینترنشنال رسیده نشان میدهد ولسوال طالبان در شکی در نامهای به باشندگان روستاهای اطراف معدن قتقتی دستور داده است همه وسایل و تجهیزات خود را از محل معدن خارج کنند.
در این نامه هشدار داده شده است که اگر افراد پس از پایان مهلت تعیینشده همچنان در معدن حضور داشته باشند یا وسایل خود را منتقل نکنند، مسئولیت «گم شدن یا ناپدید شدن» آنان بر عهده اداره طالبان نخواهد بود. منابع محلی این نامه را تهدیدی آشکار علیه معدنکاران توصیف میکنند.
این تحولات پس از آن رخ داد که رئیس معادن طالبان در بدخشان به منطقه سفر کرد و دستور توقف کامل استخراج معدن قتقتی را صادر کرد.
ولسوالی شکی در ماههای اخیر بارها شاهد درگیریهای امنیتی بوده است. پیش از این نیز میان نیروهای طالبان و افراد وابسته به جمعهخان فاتح در این منطقه درگیریهایی رخ داده بود.
بدخشان در سالهای اخیر بارها صحنه منازعه بر سر کنترول و استفاده از معادن، بهویژه معادن طلا و سنگهای قیمتی، بوده است. طالبان در تلاشاند کنترول مستقیم این معادن را در دست بگیرند، اما این اقدام با مخالفت بخشی از باشندگان منطقه روبهرو شده است.
مردم محل تأکید دارند که این معادن متعلق به ساکنان منطقه است و طالبان را متهم میکنند که در پی تصرف و بهرهبرداری انحصاری از منابع معدنی به نفع خود هستند.
وزارت امور خارجه طالبان روز چهارشنبه اعلام کرد که پنجمین نشست کمیته مشترک قونسلی میان این وزارت و وزارت امور خارجه ایران در کابل برگزار شده است. به گفته این وزارت، دو طرف در این نشست درباره مشکلات مهاجران افغان در ایران، ارائه خدمات قونسلی و راههای گسترش همکاریهای قونسلی میان دو کشور گفتوگو کردند.
بر اساس بیانیه وزارت خارجه طالبان که روز چهارشنبه، ۲۴ سرطان منتشر شد، این نشست به ریاست محمد نعیم، معاون اداری و مالی وزارت خارجه طالبان، و وحید جلالزاده، معاون امور قونسلی وزارت خارجه ایران، برگزار شد.
وزارت خارجه طالبان میگوید هیئتهای دو طرف در این نشست درباره مشکلات مهاجران افغان در ایران، ارائه خدمات قونسلی و دیگر موضوعات مرتبط بهتفصیل گفتوگو کردند.
در این بیانیه آمده است که نمایندگان طالبان و جمهوری اسلامی ایران توافق کردند که نشستهای این کمیته مشترک را برای تقویت هماهنگی، حل مشکلات موجود و گسترش همکاریهای قونسلی بهگونه منظم ادامه دهند.
جمهوری اسلامی ایران با آنکه اداره طالبان را به رسمیت نمیشناسد، در نزدیک به پنج سال گذشته روابط دیپلوماتیک و اقتصادی گستردهای با این گروه داشته و سفارت افغانستان در تهران را نیز به دیپلوماتهای طالبان واگذار کرده است.
اخراج گسترده مهاجران افغان و مشکلات حقوقی آنان در ایران از موضوعات مهم و جنجالی در گفتوگوهای دو طرف بوده است.