امضای توافقنامه ترانزیتی میان طالبان، ایران و تاجیکستان
نمایندگان طالبان، ایران و تاجیکستان در نشستی در مشهد، توافقنامهای را برای فعالسازی یک مسیر ترانزیت جادهای مشترک امضا کردند. بر اساس این توافق، قرار است نخستین محموله باری آزمایشی ظرف یک ماه آینده از این مسیر عبور کند.
به گزارش رسانههای داخلی ایران، نشست سهجانبه طالبان، ایران و تاجیکستان با حضور مقامات ارشد سه طرف از جمله رضا اکبری معاون وزیر راه و شهرسازی ایران، یارمحمد رمضان سرپرست هیئت طالبان و شایسته سعیدمرادزاده معاون وزیر ترانسپورت تاجیکستان به میزبانی ادارهکل راهداری خراسان رضوی در مشهد برگزار شد.
در این نشست، طرفین صورتجلسهای عملیاتی را امضا کردند تا یک راهگذر جادهای مشترک و جدید میان ایران، افغانستان و تاجیکستان فعال شود.
گفته شده این توافق گام مهمی برای تسهیل تجارت منطقهای، کاهش هزینههای حملونقل کالا و تقویت جایگاه ترانزیتی منطقه به شمار میرود و هر سه طرف متعهد شدهاند که این مسیر جادهای را در اولویت برنامههای تجاری خود قرار دهند.
بر اساس این توافق، قرار است حداکثر تا یک ماه آینده نخستین محموله باری به صورت آزمایشی با مشارکت موترهای باربری هر سه کشور از این مسیر عبور کند تا هماهنگیهای گمرکی، فرآیندهای حملونقل و رفتوآمد در مرزها به شکل عملی ارزیابی شود.
همچنین یک کارگروه مشترک از سه طرف تشکیل میشود تا برطرف کردن موانع اداری، آسانسازی صدور ویزا برای رانندگان، کاهش زمان معطلی در مرزها و ایجاد بیمههای مشترک را از نزدیک پیگیری کند.
در این نشست همچنین توافق شد که دومین دور گفتوگوهای سهجانبه در ماه عقرب سال جاری به میزبانی کابل برگزار شود تا پیشنویس سند بلندمدت همکاریهای مشترک به تصویب نهایی برسد و روند اجرای این طرح با جدیت دنبال شود.
بنیاد امداد و کمکهای بشردوستانه ملک سلمان اعلام کرد که به ۱۵۴ خانواده نیازمند در ولایت بلخ کمکهای غذایی فرستاده است.
این کمکها شامل بستههای غذایی بوده که در میان خانوادههای مهاجران بازگشتی، بیجاشدگان داخلی، افراد نیازمند و کودکان بیسرپرست توزیع شده است.
بنیاد ملک سلمان میگوید که در مجموع، یک هزار و ۷۸ نفر از این کمکها بهرهمند شدهاند.
این نهاد گفته که کمک بشری در چارچوب پروژه «امنیت غذایی و حمایت اضطراری» در افغانستان انجام و هدف آن کاهش مشکلات معیشتی اقشار آسیبپذیر عنوان شده است.
مسئولان این نهاد تأکید کردهاند که این کمکها بخشی از تلاشهای بشردوستانه عربستان سعودی برای حمایت از مردم افغانستان و کاهش رنج و مشکلات آنان است.
فرشته عباسی، پژوهشگر دیدهبان حقوق بشر، با اشاره به حملههای هوایی پاکستان به ولایتهای مرزی افغانستان، خواستار تحقیق بیطرفانه درباره احتمال ارتکاب جنایت جنگی از سوی طرفهای درگیر شد.
او روز چهارشنبه در یادداشتی که در وبسایت دیدهبان حقوق بشر منتشر شد، نوشت که گزارشهای مربوط به کشته شدن غیرنظامیان، ضرورت بررسی مستقل درباره احتمال نقض قوانین جنگ از سوی نیروهای پاکستانی و طالبان را افزایش داده است.
عباسی همچنین به حمله هوایی پاکستان در ۲۵ حوت ۱۴۰۴ به مرکز بازپروری معتادان «امید» در کابل اشاره کرد و نوشت که دیدهبان حقوق بشر هیچ مدرکی نیافته است که نشان دهد این مرکز برای اهداف نظامی استفاده میشد.
به گفته او، این نهاد به این نتیجه رسیده است که حمله به مرکز امید بدون تفکیک میان اهداف نظامی و غیرنظامی انجام شده و بر اساس قوانین بینالمللی جنگ، غیرقانونی بوده است.
عباسی افزود حملههای هوایی و گلولهباران نیروهای پاکستان باعث تعطیلی ۱۹ مرکز صحی شده است.
او گفت وضعیت بشری در مناطق مرزی پیش از این نیز وخیم بود و اخراج اجباری پناهجویان افغان از پاکستان، فشار بیشتری بر این مناطق وارد کرده است.
این پژوهشگر دیدهبان حقوق بشر تأکید کرد که بر اساس حقوق بینالملل بشردوستانه، همه طرفهای درگیر موظفاند که همه اقدامات ممکن را برای کاهش آسیب به غیرنظامیان انجام دهند.
او از هر دو طرف خواست از استقرار اهداف نظامی در نزدیکی مناطق پرجمعیت خودداری کنند و تأکید کرد که نقض قوانین جنگ از سوی یک طرف، طرف دیگر را از مسئولیت رعایت این قوانین معاف نمیکند.
ماریا زاخارووا، سخنگوی وزارت خارجه روسیه، روز چهارشنبه گفت وضعیت بشری در افغانستان همچنان وخیم است و مرگومیر بالای نوزادان و گسترش فلج اطفال از مهمترین نگرانیهای مسکو به شمار میرود.
او با استناد به آمار سازمان بهداشت جهانی گفت که در سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶، ۲۱ مورد فلج اطفال در مناطق مرزی افغانستان و پاکستان ثبت شده است. به گفته او، کودکان زیر ۱۰ سال در این مناطق عملاً واکسین نشدهاند.
سخنگوی وزارت خارجه روسیه افزود که میزان مرگومیر نوزادان در افغانستان همچنان بالا است و به ۳۳.۱ مورد در هر هزار تولد میرسد. او گفت این رقم نزدیک به دو برابر میانگین جهانی است.
زاخارووا کشورهای غربی را مسئول وخامت وضعیت بشری افغانستان دانست و گفت سیاسی شدن کمکهای بینالمللی به افغانستان یکی از عوامل اصلی این بحران است.
او افزود که تحریمهای کشورهای غربی باعث کاهش بودجه برنامههای بشردوستانه در افغانستان شده و مسدود ماندن داراییهای افغانستان نیز مانع استفاده از منابع مالی دولتی برای مقابله با بحران شده است.
سخنگوی وزارت خارجه روسیه از کشورهای غربی خواست کمکهای بشردوستانه به افغانستان را سیاسی نکنند.
روسیه تنها کشوری است که حکومت طالبان را به رسمیت شناخته است.
اظهارات زاخارووا همزمان با انتشار گزارش تازه سازمان بهداشت جهانی مطرح شد. این سازمان روز چهارشنبه اعلام کرد که در یک هفته گذشته چهار مورد تازه فلج اطفال در ولایتهای ننگرهار، هلمند و هرات ثبت شده است.
با ثبت این موارد، شمار مبتلایان به فلج اطفال در افغانستان از آغاز سال ۲۰۲۶ به ۱۱ نفر رسیده است.
شش نماینده دموکرات کانگرس امریکا از مارکوین مولین، وزیر امنیت داخلی امریکا، خواستهاند که گزارش کامل کالبدشکافی محمد نذیر پکتیاوال، پناهجوی افغان را منتشر کند.
آنان همچنین خواستار پاسخگویی درباره بازداشت و اخراج دیگر همکاران پیشین نیروهای امریکایی در افغانستان، شدهاند.
سث مگزینر، جولی جانسون، جیمز آر. والکینشاو، دن گولدمن، شری تاندار و لامونیکا مکآیور، نمایندگان کانگرس امریکا، روز سهشنبه، ۲۳ سرطان، این نامه را منتشر کردند.
این نمایندگان از وزیر امنیت داخلی خواستهاند توضیح دهد چرا محمد نذیر پکتیاوال، با وجود نداشتن سابقه محکومیت کیفری و سابقه همکاری با نیروهای امریکایی، بازداشت شد و قرار بود که اخراج شود.
محمد نذیر پکتیاوال در ۲۲ حوت، زمانی که قصد داشت فرزندانش را به مکتب ببرد، مقابل خانهاش توسط ماموران اداره مهاجرت امریکا بازداشت شد.
به گفته خانواده او، پکتیاوال به بیماری تنفسی مبتلا بود و همسرش تلاش کرده بود اسپری استنشاقیاش را به او برساند. اداره مهاجرت امریکا بعداً اعلام کرد که او پس از بازداشت به دلیل تنگی نفس به شفاخانه منتقل شد و روز بعد جان باخت.
نمایندگان کانگرس با اشاره به همکاری پکتیاوال با نیروهای ویژه ارتش امریکا تأکید کردند که مرگ او قابل پیشگیری بوده است.
در این نامه آمده است: «غیرقابل قبول است که فردی که شجاعانه در کنار نیروهای امریکایی جنگیده، به این آسانی از سوی همان حکومتی که برای آن خدمت کرده بود، کنار گذاشته شود. خانواده او شایسته دریافت پاسخ درباره علت مرگش هستند.»
این نمایندگان همچنین از وزارت امنیت داخلی پرسیدهاند چه تعداد از همکاران پیشین افغان بازداشت و اخراج شدهاند و چه تعداد دیگر در معرض بازداشت یا اخراج قرار دارند.
«یادت است امروز سالگرد ازدواج ماست.» این جملهای است که شهپر کارگر، مهندس در کابل، روز سهشنبه ۲۳ سرطان از سر مزار دختر و همسرش در اینستاگرام نوشت.
شهپر به افغانستان اینترنشنال گفت که ماری، ۳۱ ساله، معلم مکتب و دخترش ماهور، ۷ ماهه، در ۲۵ اسد ۱۴۰۳ در یک رویداد ترافیکی در مسیر شغنان بدخشان جان خود را از دست دادند. در این رویداد پدر و برادر شهپر نیز زخمی شدند.
شهپر و ماری در ماه قوس ۱۳۹۸ در کابل با هم آشنا شدند. شهپر به افغانستان اینترنشنال گفت که در نخستین روز دیدار با ماری تصمیم گرفت که با او ازدواج کند. حدود چهار ماه بعد، در حمل ۱۳۹۹، آنها نامزد شدند.
روز چهارشنبه ۲۳ سرطان سالروز ازدواج آنها بود. در چنین روزی شهپر با دستههایی از گل سرخ بر سر مزار همسر و دخترش رفت.
او در حسابش در اینستاگرام نوشت: «قرار بود این روز را با لبخند، دعا و باهمی جشن بگیریم ماری. اما امسال نیز آنرا به تنهایی سپری کردم. با اشک و دلتنگی.»
حادثه ترافیکی جان ماری و دخترش را گرفت اما شهپر همچنان به یاد آنان است: «سالگرد ازدواج ما مبارک ماری! هرچند این مبارکی به گوش تو نمیرسد. من هنوز با عشق تو نفس میکشم، با یادت زندگی میکنم و تا آخرین تپش قلبم جای تو در کنارم خالی خواهد بود.»
شهپر روایت این حادثه و اندوه از دست دادن همسر و دخترش را در حساب اینستاگرام خود منتشر کرده است. این روایت با استقبال گسترده کاربران روبهرو شده و دهها زن و مرد با او ابراز همدردی کردهاند و از احساس و وفاداریاش به ماری ستایش کردهاند.
برخی کاربران نیز نوشتهاند که وفاداری شهپر و یاد کردن او از همسرش در سالروز درگذشتش، برای شان تأثیرگذار و ستودنی بوده است.
حوادث ترافیکی یکی از مهمترین عوامل مرگ و آسیبهای جسمی در افغانستان است. بر اساس برآورد نهادهای بینالمللی، سالانه بیش از پنج هزار نفر در این کشور بر اثر تصادفات جادهای جان میبازند.
با این حال، سازمان ایمنی جادههای آسیا–پاسفیک، شمار قربانیان حوادث جادهای در افغانستان را نزدیک به ۱۰ هزار نفر در سال برآورد کرده است. تفاوت این آمار میتواند ناشی از ثبت نشدن دقیق بسیاری از حوادث باشد.
در جهان نیز سالانه حدود ۱.۱۹ میلیون نفر در تصادفات جادهای جان میبازند. افغانستان به دلیل وضعیت نامناسب جادهها، وسایط فرسوده، سرعت غیرمجاز و ضعف اجرای قانون، از نظر مرگومیر ترافیکی در شمار کشورهای پرخطر قرار دارد.
سازمان بهداشت جهانی برای کاهش مرگومیر ناشی از حوادث ترافیکی، اجرای قوانین ترافیکی، بهبود آموزش و صدور جواز رانندگی، ایمنسازی جادهها، کنترول وضعیت وسایط و بهبود خدمات صحی پس از حادثه را توصیه میکند.