در ادامه واکنشها به تحولات اخیر بدخشان، فضلاحمد معنوی، وزیر پیشین عدلیه افغانستان، گفت حکومت طالبان مشروعیت شرعی، قانونی و مردمی ندارد. او تاکید کرد که ایستادگی در برابر طالبان «بغاوت» نیست، بلکه یک رسالت دینی، ملی و انسانی است.
آقای معنوی روز شنبه، ۲۷ سرطان، در یادداشتی در شبکه اجتماعی اکس نوشت حکومتی که بر پایه عدالت، انتخاب، کرامت انسانی و تامین امنیت مردم استوار نباشد، از مشروعیت برخوردار نیست.
وزیر سابق عدلیه افغانستان نوشت: «مقاومت و ایستادگی در برابر ظلم و مبارزه برای تامین عدالت و قانون، رسالتی است که ریشه در تعالیم اسلام، اصول حقوق و وجدان بیدار انسانی دارد، نه مصداق بغاوت.»
او افزود حکومتی که با زور بر مردم تحمیل شود، رضایت عمومی را نادیده بگیرد، قانون اساسی را نپذیرد و حقوق و آزادیهای اساسی شهروندان از جمله حق آموزش و کار زنان را سلب کند، با معیارهای شرعی و قانونی سازگار نیست.
آقای معنوی همچنین تاکید کرد که از منظر حقوق اساسی و حقوق بینالملل، حکومتی که مشارکت عمومی را از میان ببرد، تبعیض را نهادینه کند و به تعهدات بینالمللی پایبند نباشد، فاقد مشروعیت حقوقی است.
اخیرا گروه مسلح تازهتاسیس «سپاهیان میهن» به ولسوالی یفتل پایین بدخشان حمله کرد و برای چند ساعت کنترول این ولسوالی را در دست گرفت.
هرچند طالبان اعلام کرد این حمله را دفع کرده است، اما اقدام گروه «سپاهیان میهن» با استقبال شماری از چهرههای مخالف طالبان روبهرو شده است.
این کمکها از سوی نهادهای وابسته به سازمان ملل بهویژه برنامه جهانی غذا و دیگر سازمانهای بشردوستانه به مردم افغانستان ارسال میشود.
بهگفته منابع، حکومت پاکستان و اداره طالبان درباره انتقال یک هزار کامیون مواد غذایی به افغانستان به توافق رسیدهاند.
موترهای حامل این کمکها، از ۲۳ سرطان بدینسو انتقال اقلام بشردوستانه به این کشور را آغاز کردهاند و در آن روز ۲۶ کانتینر حامل کمکهای بشردوستانه وارد افغانستان شد.
راههای ترانزیتی میان افغانستان و پاکستان از ۱۲ میزان سال ۱۴۰۴ درپی تنش میان دو کشور مسدود مانده است.
قرار است کمکهای بشردوستانه سازمان ملل به خانوادههای نیازمند در مناطق آسیبپذیر افغانستان بهویژه در ولایتهای کنر و ننگرهار و مناطق اطراف توزیع شوند.
این محمولهها شامل مواد غذایی ویژه برای کودکان و مادران در معرض خطر سوءتغذیه، مکملهای غذایی، روغن نباتی و بیسکویتهای غنیشده است.
کاهش صادرات روسیه، بازار آسیبپذیر سوخت افغانستان را با فشار بیشتری روبهرو کرده است. در مقابل، صادرات دیزل (گازوئیل) روسیه به افغانستان ۴۲ درصد افزایش یافته است.
کاهش ناگهانی عرضه برخی فرآوردههای نفتی روسیه، یکی از تأمینکنندگان اصلی سوخت افغانستان، تأثیر فوری بر بازار داخلی گذاشته و باعث افزایش قیمت پترول در شماری از شهرهای بزرگ افغانستان شده است.
در پی افزایش قیمت سوخت، اتاق تجارت و سرمایهگذاری افغانستان روز شنبه، ۱۴ سرطان در کابل نشست اضطراری با بازرگانان نفت و گاز از ولایتهای مختلف برگزار کرد.
سید کریم هاشمی، رئیس اتاق تجارت و سرمایهگذاری افغانستان، در این نشست گفت: «هدف ما این است که بازار کشور از مواد نفتی خالی نگردد و کمبود ایجاد نشود و قیمتها به گونه غیرطبیعی بلند نرود.»
بر اساس دادههای رهگیری محمولههای تجاری و آمارهای منتشرشده، صادرات پترول روسیه به افغانستان در ماه جون با ۳۴ درصد کاهش، به حدود ۲۸ هزار تُن رسیده است. روسیه از تأمینکنندگان عمده پترول افغانستان به شمار میرود و شرکت دولتی «روسنفت» به تنهایی حدود ۴۶ درصد از این بازار را تأمین میکند. بخش باقیمانده عرضه عمدتاً از سوی شرکتهایی مانند «گازپروم نفت» و «گازپروم نفت خیم سالاوات» انجام میشود.
در همین حال، صادرات سوخت هواپیما از روسیه به افغانستان با کاهش ۹۲ درصدی مواجه شده و به حدود ۲۶۰ تُن رسیده است؛ کاهشی که عملاً این مسیر تأمین را با اختلال جدی روبهرو کرده است.
در مقابل، صادرات دیزل روسیه به افغانستان افزایش یافته است. حجم صادرات این فرآورده با رشد ۴۲ درصدی به بیش از ۸۶ هزار تُن رسیده که میتواند بخشی از نیازهای بخش حملونقل سنگین و صنایع را تأمین کند.
کارشناسان بازار انرژی، کاهش صادرات برخی فرآوردههای نفتی روسیه به افغانستان را نتیجه ترکیبی از عوامل داخلی روسیه و تحولات منطقهای میدانند.
یکی از عوامل مهم، حملات پهپادی اوکراین به تأسیسات نفتی و پالایشگاههای روسیه عنوان شده است. این حملات باعث کاهش ظرفیت پالایشی روسیه و ایجاد فشار بر عرضه برخی فرآوردهها، بهویژه بنزین، شده است.
همچنین افزایش تقاضای داخلی در روسیه، بهویژه در فصل کشاورزی و نیازهای بخش حملونقل، سبب شده است مسکو صادرات برخی فرآوردهها را محدود کند تا نیاز بازار داخلی خود را تأمین و از افزایش قیمتها جلوگیری کند.
از سوی دیگر، تنشهای ژئوپولیتیک در خاورمیانه، از جمله افزایش نگرانیها درباره امنیت مسیرهای انتقال انرژی در منطقه خلیج فارس و تنگه هرمز، بازار جهانی نفت و فرآوردههای نفتی را تحت تأثیر قرار داده است. افزایش هزینههای انتقال و نااطمینانی در بازارهای انرژی نیز بر زنجیره تأمین کشورهای واردکننده، از جمله افغانستان، اثر گذاشته است.
همزمان، افزایش قیمت جهانی سوخت باعث شده است شرکتهای نفتی روسیه بخشی از صادرات خود را به بازارهایی هدایت کنند که سودآوری بیشتری دارند؛ موضوعی که میتواند سهم بازارهای کمدرآمدتر مانند افغانستان را کاهش دهد.
افغانستان که بخش بزرگی از نیاز سوخت خود را از واردات، بهویژه از ایران و روسیه، تأمین میکند، اکنون با فشار بیشتری در بخش پترول و سوخت هواپیما روبهرو شده است. افزایش قیمت پترول در روزهای اخیر، هزینههای حملونقل شهری را بالا برده و میتواند بر قیمت کالاهای اساسی نیز اثر بگذارد.
کارشناسان هشدار میدهند که اگر طالبان نتوانند منابع جایگزین برای جبران کاهش عرضه پترول و سوخت هواپیما پیدا کنند، بازار انرژی افغانستان در هفتههای آینده با چالشهای بیشتری مواجه خواهد شد.
معاونت اقتصادی ریاستوزرای طالبان شنبه، ۲۷ سرطان، در یک گزارش ویدیویی گفت قالینهای افغانستان عمدتا به کشورهای روسیه، امریکا، استرالیا، اروپا، کانادا، ترکیه، شماری از کشورهای عربی و افریقایی صادر میشوند. این اداره افزود که ارزش مجموعی قالینهای صادر شده در سال گذشته به ۱۴ میلیون دالر میرسد.
طالبان میگوید در چهارسال گذشته این صنعت رشد بیشتر داشته و میزان صادرات قالین به بازارهای بینالمللی «بهطور چشمگیری» افزایش یافته است. معاونت اقتصادی طالبان مدعی شد که اداره این گروه به صنعت قالین در کشور توجهی ویژه داشته است.
اداره طالبان افزود که تمامی مواد مورد نیاز برای قالینبافی، از جمله رنگ، پشم، نخ و لوازم بستهبندی در داخل افغانستان تولید میشوند.
بربنیاد این گزارش، در حال حاضر بخش اندکی از قالینهای تولیدی افغانستان در داخل کشور و بخش عمده آن به بازارهای جهانی صادر میشوند. طالبان میگوید برای حمایت از صنعت داخلی، تعرفه واردات فرش و قالینهای خارجی را افزایش و مالیات مواد اولیه قالین را کاهش داده است.
این در حالی است که عبدالله رحمانقل، رئیس اتحادیه صنعت قالین در ۲۰ سرطان گفت قالین افغانستان اکنون به دستکم ۳۷ کشور جهان صادر میشود. او اضافه کرد که صنعت قالین در شمال کشور برای حدود ۱۵ هزار نفر، که بیشتر آنان زنان هستند، فرصت اشتغال فراهم کرده است.
بخش عمده قالینبافی در افغانستان از سوی زنان انجام میشود. پیشتر معاون برنامه توسعه سازمان در افغانستان گفت پس از ممنوعیت آموزش و اشتغال زنان در افغانستان، زنان بیشتر به کسبوکار شخصی از جمله قالینبافی روی آوردهاند. زیرا، به گفته دئول موکرجی، این فعالیتها تنها مسیرهایی است که در افغانستانت
