آغاز کارزار واکسیناسیون چندگانه در افغانستان سر از روز شنبه
سازمان «افغانستان عاری از پولیو» روز جمعه اعلام کرد که کارزار ۱۰ روزه تطبیق همزمان چندین واکسین کودکان، از روز شنبه (دهم اسد) در سراسر افغانستان آغاز میشود. در این کارزار، واکسینهای فلج اطفال، سرخکان، پنتاوالنت یا واکسین پنجگانه، سینهبغل و اسهالات برای کودکان تطبیق خواهد شد.
سازمان «افغانستان عاری از پولیو» روز جمعه، نهم اسد، در صفحه اکس خود اعلام کرد که کارزار ۱۰ روزه تطبیق چند واکسین از روز شنبه آغاز میشود.
به گفته این سازمان، کودکان براساس سن و نیازشان واکسینهای مورد نیاز را دریافت خواهند کرد. در این اطلاعیه مشخص نشده است که این کارزار در کدام ولایتها برگزار میشود.
این کارزار در شرایطی برگزار خواهد شد که افغانستان همچنان با چالشهای جدی در بخش پوشش واکسیناسیون و محو فلج اطفال (پولیو) روبهرو است.
پیشتر سازمان جهانی بهداشت در گزارش سالانه خود اعلام کرد که ۱۶.۶ میلیون کودک در افغانستان در کارزارهای سراسری واکسیناسیون، واکسین سرخکان و میلیونها کودک دیگر واکسین پولیو دریافت کردند. با وجود ادامه کارزارهای واکسیناسیون، پولیو هنوز در افغانستان ریشهکن نشده است.
محدودیتهای طالبان بر اجرای واکسیناسیون خانهبهخانه و همچنین محدودیتهای اعمالشده بر فعالیت و اشتغال کارکنان صحی زن از عوامل وضعیت کنونی دانسته میشود.
شورای امنیت سازمان ملل اطلاعات هویتی پنج مقام ارشد طالبان را در فهرست تحریمهای این نهاد بهروزرسانی کرد. وزیر داخله، وزیر حج و اوقاف، وزیر معادن و پترولیم، رئیس استخبارات و شهردار طالبان در هرات از جمله افرادی هستند که اطلاعات هویتی آنان بهروز شده است.
بر اساس اعلام کمیته تحریم شورای امنیت سازمان ملل، این افراد همچنان مشمول ممنوعیت سفر، مسدود شدن داراییها و تحریم تسلیحاتی هستند. این تحریمها به دلیل ادامه فعالیتهای گروههای مسلح، تبعیض سیستماتیک علیه زنان و عدم تشکیل حکومت فراگیر در افغانستان پابرجا خواهد ماند.
بر اساس اطلاعیه کمیته تحریمهای شورای امنیت، تغییرات جدید عمدتا شامل بهروزرسانی اطلاعات هویتی، مشخصات پاسپورتها، تاریخهای تولد، محل تولد، نشانی و اسامی مستعار این افراد است و هیچ یک از آنان از فهرست تحریمها حذف نشدهاند.
در این بهروزرسانی، شماره و مشخصات پاسپورتهای جدید صادرشده برای این افراد از سوی اداره طالبان، که برخی از آنها در سالهای ۲۰۲۴، ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ صادر شدهاند، نیز در پروندههای تحریمی ثبت شده است.
سراجالدین حقانی در اداره طالبان وزیر داخله است و عبدالحق وثیق، ریاست عمومی استخبارات را بر عهده دارد. نورمحمد ثاقب وزیر حج و اوقاف، حمدالله نعمانی، شهردار هرات و هدایتالله بدری وزیر معادن و پترولیم طالبان هستند.
جمعهخان، معروف به «جارچی بامیان»، روز پنجشنبه بر اثر کهولت سن درگذشت. او سالهای طولانی در شهر بامیان بهعنوان جارچی فعالیت داشت و یکی از چهرههای شناختهشده این ولایت بود که به شیوه سنتی از طریق بلندگو اطلاعرسانی میکرد.
جارچیگری یکی از شیوههای قدیمی انتقال خبر در افغانستان و شماری از کشورهای منطقه بوده است. پیش از گسترش رسانههای جمعی، جارچیها با حضور در بازارها، محلهها و مکانهای عمومی، خبرها، فرمانها، اعلامیههای رسمی، پیامهای اجتماعی و آگهیها را برای مردم اعلام میکردند.
این حرفه در گذشته نقش مهمی در رساندن اطلاعات به مردم داشت، اما با توسعه رادیو، تلویزیون و رسانههای دیجیتال، به تدریج کمرنگ شد.
براساس روایتهای باشندگان بامیان، جمعهخان در دهه ۶۰ هجری خورشیدی، زمانی که هنوز رسانهای در این ولایت فعالیت نداشت، کار خود را بهعنوان جارچی آغاز کرد. او در دوران خدمت سربازی، خواندن و نوشتن آموخت و پس از پایان خدمت، جارچیگری را به حرفه خود تبدیل کرد.
جمعهخان سالها با بلندگوی دستی اش در بازارهای بامیان حضور مییافت و اخبار افغانستان و جهان، اعلامیههای مردمی، اطلاعیههای رسمی و آگهیهای بازرگانی را برای مردم میخواند. صدای او برای بسیاری از باشندگان این ولایت به بخشی از فضای روزمره شهر تبدیل شده بود.
میراث یک جارچی و آرزوهای ناتمام
برای مردم بامیان، جمعهخان تنها یک اطلاعرسان نبود؛ او یکی از چهرههای پیوندخورده با خاطرات جمعی این ولایت به شمار میرفت. حضور او در بازارها برای سالها، یادآور دورهای از اطلاعرسانی بود که پیش از گسترش رسانههای نوین، نقش مهمی در زندگی اجتماعی مردم داشت.
جمعهخان دو آرزوی مهم داشت؛ نخست اینکه پسرش راه او را ادامه دهد و حرفه جارچیگری را زنده نگه دارد. دوم اینکه آریانا سعید، خواننده معروف افغان، روزی در بامیان کنسرت برگزار کند و او بتواند در آن برنامه حضور یابد.
با درگذشت جمعهخان، یکی از آخرین چهرههای شناختهشده جارچیگری در بامیان از میان رفت. باشندگان این ولایت میگویند با خاموش شدن صدای او، بخشی از یک سنت قدیمی اطلاعرسانی نیز کمرنگتر شده است؛ سنتی که سالها پیش از رسانههای مدرن، راه ارتباط میان مردم و خبرها بود.
منابع در شهر هرات میگویند طالبان عصر روز جمعه دستکم چهار زن را از مراکز خرید در جاده ۶۴ متره شهر هرات به خاطر پوشش و حجاب بازداشت کرد.
شاهدان عینی میگویند که شماری از مردان تلاش کردند مانع بازداشت زنان شوند اما ماموران طالبان زنان را با خود بردند.
طالبان در سه روز اخیر بازداشت زنان را در هرات از سر گرفته است.
شاهدان عینی میگویند که دهها زن به شمول زنانی که حجاب مورد تایید طالبان را داشتند از ترس در حال فرار بودند.
جاده ۶۴ شهر هرات یکی از بزرگترین مراکز خرید در این شهر است. این جاده روزهای جمعه بیش از سایر روزها، شاهد رفتوآمد زنان و مردان است. این جاده حتا در میان شماری از مردم به «جمعهبازار» شهرت دارد.
موج جدید بازداشت زنان در هرات سه روز پیش آغاز شد. طالبان روز چهارشنبه دستکم پنج زن را در بخشهای مختلف شهر هرات بازداشت کرده بود. این زنان از جاده ۶۴ متره، منطقه پل رنگینه و شماری از مراکز خرید بازداشت شدند.
روز پنجشنبه نیز ماموران امر به معروف طالبان شماری نامعلومی از زنان را در جاده ابریشم و جاده خواجه عبدالله انصاری بازداشت کردند.
با بازداشت دستکم چهار زن در روز جمعه، این روند برای سومین روز پیاپی ادامه یافته است.
اداره امر به معروف طالبان در هرات میگوید زنان در این ولایت نباید مانتو بپوشند و باید پوشش مورد تایید این گروه را رعایت کنند.
موج گسترده بازداشت زنان در هرات از ۱۶ جوزا آغاز شد. ماموران طالبان در نخستین روز دهها زن را در بخشهای مختلف شهر به اتهام پوشیدن مانتو، نداشتن روبند یا رعایت نکردن پوشش مورد نظر این گروه بازداشت کردند.
این بازداشتها در ۱۹ جوزا اعتراض باشندگان شهرک جبرئیل هرات را در پی داشت. نیروهای طالبان برای متفرق کردن معترضان تیراندازی کردند. در این اعتراض دستکم دو نوجوان کشته و بیش از ۲۰ نفر زخمی شدند. شماری از معترضان نیز بازداشت شدند.
سه روز پس از آن، گروهی از شهروندان در برابر دفتر والی طالبان در هرات تجمع کردند و شعارهای «زن، زندگی، آزادی» و «تحصیل، کار، آزادی» سر دادند. طالبان این تجمع را متفرق و شماری از شرکتکنندگان را بازداشت کرد.
با وجود واکنشهای داخلی و بینالمللی، بازداشت زنان متوقف نشد و در هفتههای بعد نیز موارد تازهای از بازداشت زنان در بخشهای مختلف هرات گزارش شد.
سخنگوی ارتش پاکستان، طالبان افغان را متهم کرد که «تروریسم» را به ابزاری برای تأمین اقتصاد، بقای حکومت و سیاست خارجی خود تبدیل کردهاند.
احمد شریف چودری گفت: «تجارت طالبان تروریسم است و از طریق تروریسم، اقتصادشان و بقای حکومتشان را تأمین میکنند.»
او افزود: «اگر دیپلوماسی آنها را بررسی کنید، آن نیز حول تروریسم میچرخد.»
سخنگوی ارتش پاکستان روز جمعه نهم اسد، در نشست خبری در راولپندی، به روابط هند و افغانستان تحت حاکمیت طالبان اشاره کرد و مدعی شد که میان دو طرف، به جز «دیانای» و ریشههای تاریخی و فرهنگی، وجه مشترک دیگری وجود ندارد و تنها چیزی که آنان را به هم پیوند میدهد «تروریسم» است.
اشاره او به دیانای مشترک مربوط به سفیر اخیر وزیر زراعت طالبان به هند است. در جریان این سفر، مترجم هندی در بخشی از ترجمه سخنان وزیر طالبان درباره استقبال گرم از او در دهلی نو و رابطه قدیمی مردم افغانستان و هند، میگوید: همانطور که پیشتر شما ذکر کردید، دیانای ما یکی است.
بررسیهای افغانستان اینترنشنال از ویدیوهای متعدد این نشست که در رسانههای هندی منتشر شده، نشان میدهد وزیر طالبان هیچ اشارهای به یکسان بودن دیانای هندیها و افغانها نمیکند و ترجمه ارائهشده دقیق نیست.
شریف چودری همچنین با اشاره به تفاوتهای ایدئولوژیک میان طالبان و جریانهای سیاسی هند گفت: «اگر به هند و احزاب هندوتوا نگاه کنید، چه چیزی میان احزاب هند و طالبان مشترک است؟ هیچ چیز. یکی خود را سکولار میداند و دیگری خود را ملیگرا و مذهبی افراطی معرفی میکند؛ اما با این حال، در افغانستان هر دو اکنون عملیات هماهنگ انجام میدهند.»
سخنگوی ارتش پاکستان: بیشتر مهاجمان انتحاری امسال در پاکستان افغان بودند
آقای چودری در این نشست خبری گفت که بیشتر عاملان ۲۸ حمله انتحاری سال جاری در این کشور شهروندان افغان بودهاند. او روز جمعه در نشست خبری، بار دیگر طالبان افغان را به حمایت از گروههای مسلح متهم کرد.
او گفت که شواهد دخالت شهروندان افغان در بیشتر حملات انتحاری و انفجارهای امسال بهدست آمده است.
این مقام ارتش پاکستان افزود در حملات اخیر در منطقه تانک و شهر کراچی نیز شهروندان افغان دخیل بودهاند. به گفته او، عامل حمله تانک در خیبرپختونخوا نیز شهروند افغانستان بود.
سخنگوی ارتش پاکستان تاکید کرد که شهروندان افغان و افرادی که با نیروهای امنیتی طالبان ارتباط داشتهاند، در میان افراد کشتهشده یا بازداشتشده در عملیاتهای نیروهای پاکستانی بودهاند. او درباره شمار این افراد جزئیاتی نداد.
آقای چودری گفت که انتقاد پاکستان متوجه مردم افغانستان نیست بلکه طالبان مسئول این رویدادها هستند.
سخنگوی ارتش پاکستان همچنین طالبان را به کمک به گروههای مسلح متهم کرد و گفت میان گروههای «فتنه هند» و «خوارج» تفاوتی وجود ندارد.
پاکستان اصطلاح «خوارج» را برای تحریک طالبان پاکستانی و «فتنه هند» را برای گروههای جداییطلب بلوچ بهکار میبرد.
آقای چودری افزایش حملات در این کشور را به فعالیت گروههای مسلح مرتبط با طالبان و گسترش عملیات نیروهای امنیتی پاکستان نسبت داد.
او گفت که نیروهای امنیتی پاکستان در سال جاری ۴۰ هزار و ۳۴۸ عملیات استخباراتی انجام دادهاند و دو هزار و ۸۴ عضو گروههای مسلح را کشتهاند. به گفته او، در این مدت سه هزار و ۱۴۵ رویداد امنیتی در پاکستان رخ داده است.
سخنگوی ارتش پاکستان افزود که اسلامآباد تصمیم مذاکره با این گروهها را ندراد و اعضای آنها باید تسلیم قانون شوند یا نیروهای امنیتی پاکستان با آنان خواهند جنگید.
طالبان و پاکستان ماههاست بر سر فعالیت تحریک طالبان پاکستانی دچار اختلاف هستند و این تنش منجر به درگیریهای گسترده شده است.
اسلامآباد طالبان را متهم میکند که به اعضا و رهبران تیتیپی در افغانستان پناه داده و اجازه میدهد از خاک این کشور برای طراحی و اجرای حملات در پاکستان استفاده کنند.
پاکستان در واکنش، چندین بار مناطقی را در افغانستان هدف حملات هوایی قرار داده و دو طرف در امتداد خط دیورند با یکدیگر درگیر شدهاند.
طالبان این اتهام را همواره رد کرده و ناامنی و فعالیت تحریک طالبان پاکستانی را مشکل داخلی پاکستان دانسته است.
وزارت حملونقل تاجیکستان از آغاز مرحله آزمایشی فعالیت دهلیز ترانزیتی جدید میان دوشنبه، کابل و تهران ظرف یک ماه آینده خبر داد.
با راهاندازی این دهلیز، کالاهای تجاری میان تاجیکستان و ایران از مسیر افغانستان منتقل خواهد شد.
پیش از این، پروتکل سهجانبه ایجاد این دهلیز ترانزیتی جادهای پس از مذاکرات نمایندگان سه کشور در مشهد، به امضای شایسته سیدمرادزاده، معاون وزیر حملونقل تاجیکستان، رضا اکبری، رئیس سازمان راهداری و حملونقل جادهای ایران، و یارمحمد رمضان، نماینده وزارت ترانسپورت و هوانوردی طالبان، رسیده بود.
این طرح در ادامه توافقهایی اجرا میشود که پیشتر میان عظیم ابراهیم، وزیر حملونقل تاجیکستان، و مقامهای ارشد حملونقل ایران و طالبان حاصل شده بود.
برای پیشبرد این دهلیز، یک گروه کاری دائمی سهجانبه تشکیل شده است. این گروه مسئول پیگیری اجرای توافقها، رفع موانع احتمالی و ارائه پیشنهاد برای توسعه این مسیر خواهد بود.
نمایندگان سه کشور همچنین قرار است در ماه عقرب سال جاری (اواخر اکتوبر یا اوایل نوامبر ۲۰۲۶) در کابل دیدار کنند و روند اجرای توافقها را بررسی کنند.
سه کشور قصد دارند با بهبود زیرساختهای مرزی، کاهش زمان انتظار موترهای باربری، سادهتر کردن روند صدور اسناد و گسترش بیمه حملونقل، مبادلات تجاری را تسهیل کنند.
بر اساس برنامهریزیهای انجامشده، این دهلیز در مراحل بعدی میتواند به دیگر کشورهای آسیای مرکزی و چین نیز گسترش یابد.