هفت کودک و هفت مرد افغان که در راه ایران جان دادند چه کسانی بودند
فهرستی از جانباختگان مهاجران عازم ایران به افغانستان اینترنشنال رسیده که نشان میدهد در میان ۱۴ جسدی که روز جمعه در بیابانهای نیمروز پیدا شد، دستکم هفت کودک حضور دارند.
فهرستی از جانباختگان مهاجران عازم ایران به افغانستان اینترنشنال رسیده که نشان میدهد در میان ۱۴ جسدی که روز جمعه در بیابانهای نیمروز پیدا شد، دستکم هفت کودک حضور دارند.
برپایه اطلاعات رسیده، ۱۴ مهاجر جانباخته این گروه ۱۹ نفری از باشندگان روستای غولغی در ولسوالی درهبوم بادغیس بودند. در این روستا حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ خانواده زندگی میکنند.
کودکان جانباخته در میان این مهاجران که میخواستند به ایران بروند، بین ۱۴ تا ۱۷ سال عمر داشتند.
براساس فهرستی که در اختیار ما قرار گرفته، محبالله ۱۴ ساله، صدام ۱۵ ساله و عنایتالله ۱۶ ساله شامل قربانی تشنگی و گرما پس از گمشدن در دشتهای نیمروز شدهاند. عجبگل، علاقدار، حمیدالله و شریفالله که هر چهار نفر ۱۷ ساله بودند نیز در میان قربانیاناند.
سراجالدین ۴۲ ساله، حیاتالله ۳۶ ساله، شیرآقا ۳۴ ساله، سورگل ۳۵ ساله، غلامفاروق ۲۳ ساله، ربانی ۲۶ ساله، میرآدم ۲۶ ساله نیز مردانیاند که جسدهای شان روز جمعه حدود دو هفته پس از ناپدید شدن در بیابانهای نیمروز پیدا شد.
طبق اطلاعات رسیده، از این میان ۱۴ نفر جانباخته، ۱۱ نفر متاهل و سه نفر مجرد بودند. آنها در روستای خود مشغول کشاورزی و مالداری بودند.
اجساد این افراد در منطقه دشتی گرد لالو در فاصله ۶۳ کیلومتری گذرگاه مرزی میلک میان افغانستان و ایران کشف شد. جسد پنج نفر دیگر از این گروه ۱۹ نفری که قصد مهاجرت به ایران را داشتند، در ۲۸ سرطان در از ریگزاران نیمروز پیدا شد. ما هنوز اطلاعاتی درباره هویت پنج نفر دیگر قربانیان در دست نداریم.
بربنیاد اطلاعات، این افراد بر اثر گرمای شدید و تشنگی جان باختهاند.
انتشار ویدیوی واپسین لحظات زندگی دو مهاجر
در ویدیویی که از آخرین لحظات زندگی این افراد در شبکههای منتشر شده است، حیاتالله و میرآدم، قربانیان این رویداد تلاش میکنند پیام خود را به اعضای خانواده خود برسانند.
حیاتالله در این ویدیو از مادرش طلب بخشش میکند و او در این ویدیوی کوتاه، دو بار از نزدیکانش میخواهد از پسرانش، بهویژه «هبت»، مراقبت کنند. او همچنین از برادر خود میخواهد در صورت توان، بدهیهای او را بپردازد.
در بخش دیگری از این ویدیو، میرآدم، یکی از همسفران حیاتالله که خود نیز در شرایط وخیمی قرار دارد، از او میخواهد پیام خداحافظیاش را به خانوادهاش برساند. او نیز از مادرش طلب بخشش میکند.
روشن نیست آنان چند ساعت پس از ضبط این ویدیو زنده ماندهاند.
خانوادههای آنان پس از پیدا شدن اجساد و تلفنهای همراهشان، این ویدیو را دیدهاند.
این ویدیو واکنشهای گستردهای را در شبکههای اجتماعی برانگیخت و کاربران فقر و بیکاری گسترده در افغانستان تحت کنترول طالبان که شهروندان را مجبور به انتخاب مسیرهای خطرناک مهاجرت واداشته، پرداختهاند.
درهبوم، در حدود ۳۵ کیلومتری مرکز ولایت بادغیس، یکی از محرومترین ولسوالیهای این ولایت است. مردم این ولسوالی با فقر و بیکاری گسترده روبهرو هستند. در چهار سال پایانی حکومت پیشین، بخشهای عمده این ولسوالی تحت کنترول طالبان بود که پیشرفت روند توسعه و ارائه خدمات حیاتی را متخل کرده بود.
درهبوم جنگلهای پسته دارد که به «پستهلیق کوچک» شهرت یافته است. با این حال، مدیریت نادرست حکومتها سبب شده است که مردم این منطقه نتوانند از این منابع طبیعی برای بهبود زندگی خود بهره کافی ببرند.
گلمحمد قدرت، سخنگوی فرماندهی امنیه طالبان در نیمروز، پیشتر گفته بود که این مسافران در شرایط دشوار جوی و محیطی گرفتار شدند و بر اثر تشنگی و سختی مسیر جان باختند.
این گروه از افغانها تلاش داشتند از طریق غیررسمی و با اعتماد به قاچاقبران انسان از مسیرهای نامناسب به ایران سفر کنند. بیکاری، فقر، محدودیت در صدور ویزای ایران و اخراج گسترده مهاجران افغان از این کشور از عواملی دانسته میشود که جوانان را به استفاده از راههای قاچاقی سوق میدهد.
یافتههای افغانستان اینترنشنال نشان میدهد ویزای سیاحتی ایران بیش از یک سال است بهطور عادی صادر نمیشود و به همین دلیل در بازار سیاه با بهای ۸۰ تا ۱۵۰ هزار افغانی فروخته میشود، در حالی که هزینه رسمی ویزای سیاحتی ۸۰ یورو و ویزای عاجل ۱۲۰ یورو اعلام شده است.
بر اساس این گزارش، ویزای کار ایران نیز در بازار سیاه ۴۵ تا ۶۰ هزار افغانی قیمت دارد، اما هزینه انتقال غیرقانونی هر نفر از ولایتهای غربی افغانستان به ایران تا ۴۰ هزار افغانی میرسد؛ اختلاف قیمتی که بسیاری از جوانان کمدرآمد را به انتخاب مسیرهای خطرناک و غیررسمی ترغیب میکند.
پیشتر سیدحسن مرتضوی، معاون سفارت ایران در کابل گفت جمهوری اسلامی از هیچ جریان سیاسی و نظامی مخالف طالبان برای مقابله با این گروه حمایت نمیکند و افزود که تهران جنگ مسلحانه علیه طالبان را «مقاومت» نمیداند.
مجاهد روز دوشنبه با اشاره به موضعگیری معاون سفیر ایران گفت: «سفارت ایران موقف بسیار واضیحی اتخاذ کرد و ثابت کرد که موقف ایران، موقف مردم افغانستان است.» سخنگوی طالبان این اظهارات را «ستودنی» توصیف کرد.
او افزود که هیچکس طرفدار جنگ در افغانستان نیست و هر فرد یا گروهی که به نامهای مختلف «آشوبگری کند و ناامنی را دامن بزند، محکوم است.»
سخنگوی طالبان همچنین تأکید کرد که ایران اهمیت امنیت و ثبات منطقه را درک کرده و طالبان نیز توانسته است امنیت افغانستان را تامین کند.
اظهارات واکنشبرانگیز معاون سفارت ایران
واکنش سخنگوی طالبان پس از اظهارات بیسابقه سید حسن مرتضوی، معاون سفیر ایران در کابل، منتشر شده است.
آقای مرتضوی در نشستی در کابل اعلام کرده بود که تهران از هیچ جریان سیاسی یا نظامی مخالف طالبان حمایت نمیکند و نبرد مسلحانه آنها علیه این گروه را «مقاومت» نمیداند.
او افزود که جمهوری اسلامی آنچه در غزه و لبنان رخ میدهد و نیز مقابله با امریکا را «مقاومت» توصیف میکند. او مبارزه جریانهای مخالف طالبان علیه این گروه را «مقاومت در برادر مسلمان خود» توصیف کرد و گفت که این اقدامات با تعریف جمهوری اسلامی از «مقاومت» همخوانی ندارد.
معاون سفارت ایران در کابل همچنین گفت که در افغانستان «دولت اسلامی» تشکیل شده است و مخالفان طالبان باید اختلافات خود را از طریق گفتوگو با این گروه حلوفصل کنند و باهم کنار بیایند.
اظهارات مقام ارشد سفارت ایران در کابل پس از آن مطرح شد که اخیرا حملات و تحرکات جبهههای نظامی مخالف طالبان در برخی ولایتها به ویژه در بدخشان علیه این گروه افزایش یافته است.
مرتضوی که از اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی معرفی شده، برای نخستین بار بهصورت علنی موضع تهران را درباره جریانهای مخالف طالبان تشریح کرد. اظهارات وی با واکنشهای متفاوتی روبهرو شده و شماری از جریانها و گروههای مخالف طالبان از آن انتقاد کردهاند.
حبیبالله حسام، رئیس شورای علمای جبهه مقاومت ملی در واکنشی تند به اظهارات سید حسن مرتضوی این دیپلومات ایرانی در جایگاهی قرار ندارد که در میان «جبهه مقاومت ملی» و «گروه نیابتی تکفیری» به صدور فتوا، خطکشی و تعیین تکلیف بپردازد.
به تازگی این کمیسیون شهرک امید سبز در غرب کابل را «امارتی» اعلام کرده و از ساکنان آن خواسته شهرک را ترک کنند.
باشندگان شهرک امید سبز شکایت خود را به سراجالدین حقانی وزیر داخله، امیرخان متقی وزیر خارجه، یعقوب مجاهد وزیر دفاع، عبدالحق وثیق، رئیس استخبارات و تاجمیر جواد، معاون استخبارات طالبان رساندهاند، اما تاکنون تصمیم کوچ اجباری باشندگان شهرک امید سبر لغو نشده است.
باشندگان این شهرک قصد دارند برای رساندن شکایت خود با هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان نیز ملاقات کنند.
هبتالله آخندازاده که تاکنون در انظار عمومی ظاهر نشده، در پنج سال حکومت طالبان هرگز آماده نشده است نمایندگان شیعیان و هزارهها را ملاقات کند.
منابع میگویند کمیسیون طالبان برای استرداد زمینها قصد دارد استرداد شهرک جبرئیل هرات و املاک گستردهای در کابل، مزار شریف، بامیان، غزنی و برخی شهرهای دیگر را بررسی و «امارتی» اعلام کند. با این حال جزئیات بیشتر این طرح در دست نیست.
یک بزرگ قومی از غرب کابل به افغانستان اینترنشنال گفت: «هزارهها قصد درگیری با طالبان تدارد اما وزارت عدلیه دست به تصمیمهای حساسیتبرانگیزی میزند که راهی برای هزارهها نمیماند جز اینکه به کوه بالا شوند.»
منابع پیشتر به افغانستان اینترنشنال گفتند وزارت عدلیه طالبان به ساکنان شهرک «امید سبز» در غرب کابل تا روز پنجشنبه، ۱۵ اسد، مهلت داده است تا خانههای خود را تخلیه کنند. این دستور روز یکشنبه، در نشستی با وکلای گذر و رهنمای معاملات این شهرک ابلاغ شده است.
بر اساس اطلاعیهای که در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته، به ساکنان شهرک امید سبز گفته شده است که از روز یکشنبه، ۱۱ اسد هیچ فردی حق ندارد خانه خود را به کرایه بدهد یا از مستأجران کرایه دریافت کند.
محکمه اختصاصی طالبان در اوایل ماه ثور امسال بیش از ۱۵۰۰ جریب زمین شهرک امید سبز را دولتی اعلام کرد.
وزارت عدلیه طالبان در ششم ثور در اعلامیهای نوشت دادگاه اختصاصی رسیدگی به قضایای زمینهای غصبشده «امارتی» زون مرکزی، پس از بررسی اسناد و مدارک، ۱۵۰۷.۴۹ جریب زمین در شهرک امید سبز را امارتی تشخیص داده و فیصله کرده است که تمام این زمین «مربوط امارت است.»
طالبان پس از به قدرت رسیدن کمیسیونی به نام جلوگیری از غصب زمین و استرداد زمینهای غصبشده تشکیل داد، اما گزارش شده است که این گروه هزاران جریب زمین مردم را در مناطق مختلف زیر نام زمینهای «دولتی» مصادره کرده است.
در میزان ۱۴۰۴ نیز دادگاه اختصاصی طالبان دستکم هزار و ۸۴۳ جریب زمین شهرک نوآباد غزنی را دولتی تثبیت و مصادره کرد. در گزارشی که افغانستان اینترنشنال در آن زمان به نشر رساند، آمده بود که طالبان درباره روند بررسی این زمینها وضاحت نمیدهد و زمینداران متضرر در اداره طالبان حق شکایت و رسانهای کردن مدارک خود را ندارند.
این ویدیو که در شبکههای اجتماعی منتشر شده، حیاتالله را در حالی نشان میدهد که از شدت تشنگی و بیرمقی به سختی سخن میگوید. او خطاب به خانوادهاش میگوید که امیدی به زنده ماندن ندارد و حق خود را «حلال» کنند. او همچنین میگوید آنقدر ناتوان و خسته است که حتی توان شنیدن پیامها از طریق تلفن را ندارد.
حیاتالله که به زبان پشتو سخن میگوید، از مادر، بستگان و دوستانش طلب بخشش میکند و از برادرش میخواهد اگر توانایی دارد، بدهیهای او را بپردازد. او همچنین از طلبکارانش میخواهد که اگر برادرش نتوانست بدهیهایش را پرداخت کند، او را ببخشند.
او در ادامه میگوید اگر این ویدیو به دست خانوادهاش رسید، آن را آخرین یادگارش بدانند.
در بخش دیگری از این ویدیو، میرآدم، یکی از همسفران حیاتالله که خود نیز در شرایط وخیمی قرار دارد، از او میخواهد پیام خداحافظیاش را به خانوادهاش برساند. او نیز از مادرش طلب بخشش میکند.
صدای ضعیف، نفسهای بریده و سخنان این دو مرد، لحظات تلخ و جانکاه مهاجرانی را روایت میکند که در بیابانهای سوزان نیمروز، در مسیر رسیدن به ایران، با مرگ دستوپنجه نرم میکنند.
افغانستان اینترنشنال به اطلاعاتی درباره حیاتالله دست یافته است. بر اساس این اطلاعات، او ۳۶ ساله و باشنده قریه غولغی، ولسوالی درهبوم ولایت بادغیس بود.
حیاتالله و میرآدم از جمله ۱۹ مهاجر افغان بودند که در هفتههای اخیر در دشت مارگو ناپدید شدند. پیکر ۱۴ تن از آنان، در نهم اسد، در منطقه گرد لالوی ولسوالی چهاربرجک ولایت نیمروز پیدا شد.
حدود سه هفته پیش نیز جنازه پنج نفر دیگر که در دشتهای نیمروز ناپدید شده بودند، پیدا شد. آنان نیز از اعضای همین گروه بودند که قصد سفر به ایران را داشتند.
طالبان روز یکشنبه، ۱۱ اسد، اعلام کرد که اجساد این افراد، که هنگام سفر زمینی به ایران در ریگزارهای نیمروز جان باخته بودند، به خانوادههایشان در ولایت بادغیس تحویل داده شده است.
این گروه قصد داشتند از مسیر دشتهای نیمروز خود را به ایران برسانند، اما موتر حامل آنان در دشت مارگو از کار افتاد. به گفته طالبان، مهاجران پس از خرابی موتر مسیر را گم کردند و در گرمای سوزان بیابان، بر اثر تشنگی و بیآبی جان باختند.
سازمان بینالمللی مهاجرت نیز جان باختن دستکم ۱۹ شهروند افغانستان در دشتهای نیمروز را یک «تراژدی عمیق» خواند.
بحران اقتصادی، افزایش فقر و بیکاری، محدودیتهای اعمالشده از سوی طالبان و کاهش فرصتهای شغلی، موج مهاجرت شهروندان افغانستان را تشدید کرده است. بسیاری از افغانها نیز به دلیل نبود مسیرهای قانونی برای مهاجرت، ناچارند برای رسیدن به کشورهای همسایه از راههای قاچاق و مسیرهای خطرناک بیابانی و مرزی استفاده کنند.
خبرگزاری میزان، رسانه وابسته به قوه قضایییه جمهوری اسلامی ایران نوشت این دو نفر در جریان جنگهای ۱۲ روزه و ۴۰ روزه ایران با اسرائیل و امریکا، «مختصات، تصاویر و اطلاعات مراکز نظامی و امنیتی» ایران را برای «افسران موساد [سازمان استخبارات اسرائیل] و کانالهای ارتباطی وابسته» به آن ارسال کردهاند.
بر اساس این گزارش، ماموران سازمان اطلاعات سپاه پاسداران این دو شهروند ایران را شناسایی و بازداشت کردند. این رسانه حکومتی درباره زمان، محل و چگونگی بازداشت این دو نفر وضاحت نداده است
بربنیاد گزارشها، جمهوری اسلامی ایران از آغاز درگیری با اسرائیل و امریکا روند بازرسی، بازداشت و حکم حبس شهروندان به دلایل مرتبط با جنگ را افزایش داده است.
خبرگزاری میزان نوشت «بررسیهای فنی تلفن همراه» امید بهزاد نشان داده است که او در جریان جنگ اخیر، اطلاعات مراکز نظامی و امنیتی را برای «کانالهای وابسته به موساد» ارسال میکرده است. گزارش میافزاید این فرد در جریان بازجویی اعتراف کرده که «از طریق نرمافزارهای موقعیتیاب مانند گوگلمپ، مشخصات اماکن را روی نقشه پیدا و ارسال» کرده است.
این رسانه حکومتی افزود امید بهزاد با «مدیر یکی از کانالهای تلگرامی وابسته به اسرائیل» ارتباط مستقیم داشت. رسانه قوه قضاییه جمهور اسلامی این زندانی را «خائن» خواند و نوشت او از کارزار نظامی امریکا و اسرائیل علیه ایران حمایت کرده بود.
خبرگزاری حکومتی میزان در حالی به اعتراف این زندانی اشاره کرده که بربنیاد گزارشها، بسیاری از اعترافات از زندانیان سیاسی در دستگاه قضایی جمهوری اسلامی با فشار، شکنجه و اجبار گرفته میشود.
این رسانه درباره اتهامات وارد شده به پوریا صفوت نوشت این زندانی در جریان جنگ ۱۲ روزه، در «تصویربرداری و ارسال تصویر سامانههای پدافندی از پشتبامهای بلند» دست داشت. به گزارش میزان، برخی از مکانهایی که آقای صفوت برای «کانالهای ارتباطی اسرائیل» ارسال کرده بود، هدف بمباران قرار گرفتند.
خبرگزاری میزان بدون ارائه مدارک و شواهد نوشت پوریا صفوت در برخی موارد بهطور مستقیم با موساد در ارتباط بود و در مواردی دیگر، پیامهایی برای شبکه ایراناینترنشنال ارسال میکرد.
به گزارش میزان، دادگاه بهزاد و صفوت را با استناد به «اقرار صریح، مستندات فنی، پیامهای کشفشده و سایر شواهد موجود» به اعدام محکوم کرد و این حکم پس از تایید دیوان عالی ایران اجرا شده است.
سازمان حقوق بشر ایران در ۳۰ سرطان گزارش داد که دادگاه انقلاب شیرازمجتبی دهبندی و کیانوش همزهای کازرونی را به دلیل کمکرسانی به معترضان مجروح در جریان اعتراضات ملی ایرانیان به اعدام محکوم کرده است.
