کانادا درخواست ویزای تحصیلی یک دختر نوجوان افغان را با وجود دریافت بورسیه کامل از یک مکتب در این کشور رد کرده است. سازمان‌های مدافع حقوق بشری با انتقاد از این تصمیم، می‌گویند کانادا بارها درخواست ویزای تحصیلی دختران افغان، حتی دارندگان بورسیه‌های کامل، را رد کرده است.
شبکه خبری سی‌بی‌سی کانادا روز جمعه، ۱۵ عقرب، گزارش داده است که این دختر ۱۸ ساله در ماه حمل سال جاری برای ادامه آموزش در یک مکتب خصوصی در ایالت بریتیش کلمبیا پذیرفته شد و بورسیه او تمام هزینه‌های تحصیل، اقامت، غذا و مخارج شخصی را پوشش می‌داد.
با این حال، اداره مهاجرت، پناهندگان و شهروندی کانادا در ماه اسد درخواست ویزای او را رد کرد. این اداره در نامه رد درخواست، از جمله به کافی نبودن منابع مالی برای پرداخت هزینه‌های تحصیل و زندگی و قانع نشدن از بازگشت او به افغانستان پس از پایان دوره تحصیلی اشاره کرده است.
دختر نوجوان کابلی که به دلیل نگرانی‌های امنیتی نامش منتشر نشده، گفته است پس از ممنوعیت آموزش دختران بالاتر از صنف ششم از سوی طالبان، به‌صورت مخفیانه در دوره‌های آنلاین شرکت کرده است.
او بورسیه کانادا را فرصتی برای تکمیل تحصیلات و ساختن آینده‌ای بهتر می‌دانست. این دختر گفت: «واقعاً امیدوارم آنان در تصمیم خود تجدیدنظر کنند و درخواست مرا بار دیگر بررسی کنند. این موضوع دیگر فقط به من مربوط نمی‌شود. من در ذهن خود این مسئولیت را پذیرفته‌ام که نماینده تمام دختران افغان باشم و برای آنان این مسیر را دنبال کنم.»
فریبا رضایی، مدیر اجرایی سازمان غیرانتفاعی «رهبران زن فردا»، می‌گوید از میان سه دختر افغان که امسال برای برنامه بورسیه تحصیلی این سازمان انتخاب شده بودند، درخواست ویزای دو نفر رد شده و وضعیت نفر سوم همچنان نامشخص است.
رضایی معتقد است مقام‌های اداره مهاجرت کانادا بدون بررسی دقیق پرونده‌ها، درخواست دختران افغان را رد می‌کنند؛ زیرا در پرونده دختر کابلی، بورسیه‌ای که تمام هزینه‌های تحصیل و زندگی او را تأمین می‌کرد، نادیده گرفته شده است.
گابریل تیبو، وکیل مهاجرت، نیز احتمال داده است که پرونده این دختر به‌درستی بررسی نشده باشد. او گفته است یک سازمان حامی پناهجویان پیش‌تر توانسته بود رد درخواست ویزای دو زن افغان، از جمله دارنده بورسیه ۷۵ هزار دالری دانشگاه ویلفرید لوریه، را در دادگاه فدرال به چالش بکشد.
تیبو اشاره کرد که اداره مهاجرت کانادا برای ارزیابی درخواست‌ها از نرم‌افزار خودکار موسوم به «چینوک» استفاده می‌کند و ممکن است این نرم‌افزار اطلاعات مربوط به بورسیه تحصیلی متقاضی را نادیده گرفته باشد.
اداره مهاجرت کانادا گفته است که گاهی از ابزارهای هوش مصنوعی برای کارهایی مانند دسته‌بندی درخواست‌ها، شناسایی پرونده‌های معمول، تهیه خلاصه پرونده‌ها برای کارمندان و پاسخ‌گویی به پرسش‌های متقاضیان از طریق ربات‌های گفت‌وگو استفاده می‌کند؛ اما این ابزارها در تصمیم‌گیری نهایی دخالتی ندارند.
کمیته ویژه پارلمان کانادا در امور افغانستان در سال ۲۰۲۲ به حکومت این کشور توصیه کرده بود برای افغان‌هایی که بورسیه‌های کامل تحصیلی در کانادا دریافت می‌کنند، بدون ارزیابی قصد بازگشت آنان به کشور مبدأ، ویزای تحصیلی صادر کند.
اداره مهاجرت کانادا در پاسخ به پرسش سی‌بی‌سی گفته است که درخواست‌های ویزای تحصیلی به‌صورت جداگانه و بر اساس اطلاعات ارائه‌شده از سوی متقاضیان بررسی می‌شوند.
فرماندهی پولیس طالبان در هلمند اعلام کرده است که هزاران جنگجوی «بی‌سرنوشت» این گروه قرار است در بخش‌های امنیتی این ولایت گماشته شوند. وزارت داخله طالبان به دستور هبت‌الله آخندزاده، رهبر این گروه، هیئتی را برای ثبت هویت این جنگجویان و تعیین وضعیت آنان توظیف کرده است.
دفتر رسانه‌ای فرماندهی پولیس طالبان در هلمند روز جمعه، ۱۵ عقرب، در خبرنامه‌ای اعلام کرد که امین‌الله زبیر، فرمانده پولیس این ولایت، با مقام‌های وزارت داخله در کابل درباره وضعیت امنیتی هلمند و روند جذب جنگجویان «بی‌سرنوشت» گفت‌وگو کرده است. این دفتر افزوده است که قرار است هیأتی از وزارت داخله هفته آینده روند ثبت رسمی اطلاعات این جنگجویان را در هلمند آغاز کند.
فرماندهی پولیس طالبان در هلمند گفته است که فهرست این جنگجویان پیش‌تر برای تأیید به کابل فرستاده شده بود. به گفته این فرماندهی، جنگجویان «بی‌سرنوشت» به‌زودی در ساختار و تشکیلات رسمی امنیتی این ولایت گماشته خواهند شد.
مقام‌های محلی طالبان مدعی‌اند که ادغام این افراد در ساختار رسمی اداری و امنیتی، زمینه ارائه خدمات عمومی و رسیدگی به مشکلات مردم را فراهم می‌کند.
طالبان درباره دلایل استخدام این جنگجویان توضیحات بیشتری ارائه نکرده‌اند. با این حال، در ماه‌های اخیر فعالیت گروه‌های مخالف طالبان در بخش‌های مختلف افغانستان، از جمله ولایت هلمند، افزایش یافته است.
پیش از این نیز شماری از مقام‌های طالبان درباره وضعیت جنگجویانی که پس از بازگشت این گروه به قدرت، در تشکیلات امنیتی و اداری جذب نشده‌اند، ابراز نگرانی کرده بودند.
این در حالی است که شماری از شهروندان و کارمندان حکومت پیشین مدعی‌اند طالبان بسیاری از کارمندان مسلکی ادارات دولتی را برکنار کرده و جنگجویان خود را به جای آنان گماشته‌اند.
بر بنیاد گزارش‌ها، اداره طالبان در پنج سال گذشته در روند استخدام در سمت‌های دولتی، به افرادی اولویت داده است که عملاً در صفوف این گروه جنگیده‌اند. شماری از جنگجویان طالبان، به‌ویژه اعضای واحدهای انتحاری این گروه، انتظار دارند در سمت‌های مهم دولتی گماشته شوند.
سراج‌الدین حقانی، وزیر داخله طالبان، روز دهم سنبله گفت که نیروهای خارجی در افغانستان با فداکاری مهاجمان انتحاری شکست خوردند. او تأیید کرد که نخستین مهاجم انتحاری ثبت‌شده در مرکز او که از این حمله زنده مانده است، اکنون خواستار دریافت «رتبه جنرالی» شده است.
همچنین ندا محمد ندیم، وزیر تحصیلات عالی طالبان، سال گذشته در جریان سخنرانی در نشستی در هرات گفته بود که نباید از «مجاهدانی» که ۲۰ سال جنگیده‌اند، برای ورود به دانشگاه امتحان گرفته شود. به باور او، طالبی که در دو دهه گذشته «ماین‌های زیادی کار گذاشته است»، نباید مجبور به سپری کردن آزمون ورودی دانشگاه شود.
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان اعلام کرد که اسلام‌آباد خواستار هماهنگی و تلاش مشترک جامعه جهانی برای مقابله با تهدیدهای تروریستی برخاسته از افغانستان است.
سجاد حیدر خان، روز جمعه، ۱۵ عقرب، در نشست خبری گفت که روایت‌های گمراه‌کننده اداره طالبان، این گروه را از مسئولیت جلوگیری از استفاده از خاک افغانستان برای حمله به کشورهای دیگر مبرا نمی‌کند.
سخنگوی وزارت خارجه پاکستان گفت که وزیر خارجه این کشور، در دیدار با دن جارویس، وزیر دولت بریتانیا در امور امنیتی، درباره تهدید تروریسم برخاسته از افغانستان و راه‌های مقابله با آن گفت‌وگو کرده است.
اسحاق‌دار روز جمعه در اسلام‌آباد با مقام بریتانیایی دیدار کرد. به گفته وزارت خارجه پاکستان، دو طرف درباره روابط دوجانبه و گسترش همکاری‌ها در بخش‌های امنیت، اجرای قانون، مهاجرت، تجارت و سرمایه‌گذاری گفت‌وگو کردند.
مقام‌های بریتانیا و پاکستان، حضور و فعالیت گروه‌های تروریستی از جمله تحریک طالبان پاکستانی در افغانستان را تهدید جدی برای منطقه خواندند. این موضع‌گیری روز چهارشنبه، ۱۳ عقرب، در جریان نشست گفت‌وگوهای مبارزه با تروریسم دو کشور در اسلام‌آباد اعلام شد.
سجاد حیدر خان همچنین ادعاهای اداره طالبان درباره تلفات غیرنظامیان در جریان عملیات هوایی پاکستان به خاک افغانستان را بی‌اساس خواند و رد کرد.
او گفت: «اطلاعات نادرست و روایت‌های گمراه‌کننده نه تهدید شبکه‌های تروریستی فعال در خاک افغانستان را پنهان می‌کند و نه اداره طالبان را از مسئولیت جلوگیری از استفاده از خاک این کشور برای حمله به پاکستان مبرا می‌سازد»
اداره طالبان می‌گوید که در حملات هوایی پاکستان غیرنظامیان، از جمله زنان و کودکان، کشته شده‌اند. سازمان ملل متحد نیز پیش‌تر تلفات غیرنظامیان در این حملات را تأیید کرده است. در مقابل، پاکستان می‌گوید که مواضع شبه‌نظامیان و مراکز متعلق به گروه‌های مسلح را هدف قرار می‌دهد.
پاکستان در ماه‌های اخیر ولایت‌های قندهار، هلمند، پکتیا، پکتیکا، کنر و خوست را هدف حملات هوایی قرار داده است. این کشور پیش از این کابل را نیز بمباران کرده بود. در یکی از حملات به پایتخت افغانستان، صدها نفر در مرکز درمان معتادان جان باختند.
روابط پاکستان و اداره طالبان در ماه‌های اخیر با افزایش درگیری‌های مرزی، حملات هوایی و اتهام‌زنی‌های متقابل به‌شدت پرتنش شده است. پاکستان اداره طالبان را به فراهم کردن زمینه فعالیت گروه‌های مسلح ضدپاکستانی در افغانستان متهم می‌کند و مدعی است که هند از این گروه‌ها حمایت می‌کند. اداره طالبان این اتهام‌ها را رد کرده و در مقابل، پاکستان را به حمایت از مخالفان مسلح خود متهم می‌کند.
تلاش‌های دیپلوماتیک و مذاکرات میان دو طرف تاکنون به توافقی برای پایان دادن به تنش‌ها منجر نشده است.
اکنون، پاکستان خواستار مشارکت جامعه جهانی در مقابله با آنچه تهدید تروریسم از خاک افغانستان می‌خواند، شده است. وزیر خارجه امریکا نیز پیش‌تر گفته بود که نگرانی‌های پاکستان درباره تهدیدهای امنیتی را درک می‌کند.
یائل براون‌پیوه، رئیس مجلس ملی فرانسه، می‌گوید سیاست‌های سازمان‌یافته و محدودیت‌های اعمال‌شده از سوی طالبان علیه زنان، مصداق آپارتاید جنسیتی است. او این وضعیت را غیرقابل‌قبول دانست و تأکید کرد که باید در برابر سیاست‌های طالبان در قبال زنان مبارزه شود.
یائل براون‌پیوه در یادداشتی در حساب کاربری اکس خود نوشت که در افغانستان تحت تسلط طالبان زنان به‌طور نظام‌مند از فضای عمومی حذف شده‌اند. او افزود که زنان افغان به حقوق اساسی خود دسترسی ندارند و وادار به سکوت شده‌اند.
این مقام فرانسوی نوشت که با نرگس نهان، وزیر حکومت پیشین افغانستان درباره ضرورت به‌رسمیت شناختن آپارتاید جنسیتی و اقدامات لازم علیه آن گفت‌وگو کرده است.
در روزهای اخیر، ژان نوئل بارو، وزیر خارجه فرانسه، با شماری از زنان فعال افغان دیدار کرد. او در این دیدار هشدار داد که سیاست‌های طالبان برای حذف زنان از زندگی عمومی، آینده میلیون‌ها زن و دختر و چشم‌انداز صلح و ثبات در افغانستان را به خطر انداخته است.
آقای بارو گفته است که طالبان پس از بازگشت به قدرت، به‌تدریج زنان را از آموزش در مکتب‌ها و دانشگاه‌ها، کار، دسترسی به عدالت و دیگر عرصه‌های زندگی عمومی محروم کرده است.
روز گذشتهف مارگاریتا د لا پیسا کاریون، نماینده اسپانیا در پارلمان اروپا اعلام کرد که «رژیم تروریستی طالبان» زنان را به شهروندان درجه دوم تبدیل کرده و با محروم کردن آنان از آموزش و کار حقوق اساسی‌شان را پایمال کرده است. او خواستار اقدام اتحادیه اروپا در برابر ناقضان حقوق زنان در افغانستان شد.
پیش از این شماری از فعالان افغان در نشستی در پاریس در ۱۸ ثور امسال درخواست به‌رسمیت‌شناسی آپارتاید جنسیتی در افغانستان را به وزارت خارجه فرانسه فرستادند.
این پیشنهاد با هدف ارجاع آپارتاید جنسیتی به شورای امنیت سازمان ملل و پیگیری اقدامات حقوقی و دیپلوماتیک علیه محدودیت‌های طالبان بر زنان ارائه شده بود.
هفته گذشتهف دبیرخانه هیئت پارلمان اروپا برای روابط با افغانستان در نامه‌ای به بکتاش سیاوش، نماینده سابق پارلمان افغانستانف اعلام کرد که برای پیشبرد توجه به شناسایی آپارتاید جنسیتی در پارلمان اروپا همکاری خواهد کرد. این دبیرخانه گفت پیگیری‌ها درباره کنوانسیون جدید جنایت علیه بشریت ادامه دارد.
پارلمان اروپا در اواسط ماه ثور امسال اعلام کرد که دادخواستی با موضوع «به‌رسمیت شناختن آپارتاید جنسیتی در افغانستان و تعیین طالبان به عنوان سازمان تروریستی» به کمیته دادخواست‌های این نهاد ارجاع داده شده است.
ریچارد بنت، گزارشگر حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان نیز تاکید کرده است که آپارتاید جنسیتی به عنوان جنایت علیه بشریت، «دقیق‌ترین توصیف برای سرکوب نهادینه» زنان در افغانستان است. او از دولت‌ها خواسته آپارتاید جنسیتی را به عنوان جنایت علیه بشریت به رسمیت بشناسند.
کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان می‌گوید نزدیک به ۹۰ میلیون آواره اجباری در کشورهایی زندگی می‌کنند که با خطرات شدید اقلیمی روبه‌رو هستند. این نهاد گفت افغانستان نیز در میان این کشورها قرار دارد؛ جایی که تغییرات اقلیمی، بحران آوارگی را پیچیده‌تر کرده است.
کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان روز جمعه ۱۵ عقرب در تازه‌ترین گزارش خود هشدار داد که نزدیک به ۹۰ میلیون نفر از آوارگان اجباری در سراسر جهان در برابر تهدیدهای ناشی از تغییرات اقلیمی، از جمله خشکسالی، سیلاب و گرمای شدید قرار دارند.
بر اساس گزارش، نزدیک به سه‌چهارم آوارگان جهان در کشورهایی زندگی می‌کنند که با خطرات شدید اقلیمی روبه‌رو هستند.
به گفته این نهاد، افغانستان و بنگلادش نیز شامل این کشورها می‌شوند.
در گزارش آمده است که خطرات ناشی از تغییرات اقلیمی در افغانستان، وضعیت آوارگان را آسیب‌پذیرتر می‌کند و خشکسالی، سیلاب و گرمای شدید، زندگی مردم و روند بازگشت آنان به مناطق اصلی‌شان را با دشواری روبه‌رو می‌سازد.
سازمان ملل هشدار داده است که پیش‌بینی وقوع یک موج شدید پدیده ال‌نینو نیز ممکن است خطرات اقلیمی را در کشورهای میزبان پناهجویان افزایش دهد.
به گفته این نهاد، سیلاب‌های شدید در شرق افریقا تا پایان سال جاری میلادی ممکن است در سومالیا، کنیا، سودان جنوبی و اوگاندا تا سه میلیون نفر را آواره کند.
کمیساریای عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان در نشست اقلیمی از دولت‌ها و نهادهای تأمین‌کننده بودجه اقلیمی خواسته است که کمک‌های مالی خود را برای آمادگی در برابر تغییرات اقلیمی افزایش دهند. بر اساس این گزارش، تنها حدود ۱۰ درصد از کمک‌های مالی اختصاص‌یافته به تغییرات اقلیمی به کشورهایی می‌رسد که با جنگ و بی‌ثباتی روبه‌رو هستند.
خبرگزاری رویترز نیز با اشاره به پژوهش دیگری از سازمان ملل که چهارشنبه گذشته منتشر شد، گزارش داد که کشورهای ثروتمند در تأمین کمک‌های سالانه مورد نیاز کشورهای در حال توسعه برای آمادگی در برابر تغییرات اقلیمی ناکام مانده‌اند.
این در حالی است که این کشورها سالانه به ۳۰۵ میلیارد دالر کمک نیاز دارند و رویدادهای شدید اقلیمی روزبه‌روز بیشتر و شدیدتر می‌شوند.
افغانستان نیز با گذشت هر روز بیشتر با کمبود آب و پیامدهای جدی تغییرات اقلیمی روبه‌رو می‌شود.
دفتر هماهنگی امور کمک‌های بشردوستانه سازمان ملل متحد (اوچا) اخیرا در گزارش‌هایی گفته است که مردم بیش از نیمی از ولایت‌های افغانستان با خشکسالی و کمبود آب مواجه‌اند و حدود ۱۶ میلیون نفر به آب آشامیدنی سالم نیاز فوری دارند.
بر اساس ارزیابی این دفتر، دست‌کم ۱۸ ولایت افغانستان از نظر خطرات ناشی از تغییرات اقلیمی در سطح بسیار بالا قرار دارند. دفتر هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) نیز در جون ۲۰۲۶ اعلام کرده است که خشکسالی و کمبود آب از مشکلات گسترده اقلیمی در این کشور به شمار می‌روند و بیش از نیمی از جمعیت افغانستان را تحت تأثیر قرار داده‌اند.
بر اساس گزارش ۱۴ سپتامبر افغانستان اینترنشنال، کاهش سطح آب‌های زیرزمینی در کابل و دیگر شهرها، کمبود زیرساخت‌های شهری و آلوده‌شدن منابع آبی بر اثر فاضلاب نیز دسترسی مردم به آب آشامیدنی سالم را محدود کرده است.
به گفته سازمان ملل، تداوم خشکسالی، سیلاب و کمبود آب نه‌تنها بر سلامت مردم و کشاورزی تأثیر می‌گذارد، بلکه مشکلات مربوط به آوارگی، ناامنی غذایی و تأمین نیازهای اولیه زندگی را نیز افزایش می‌دهد.
محمد بیات، نماینده مجلس شورای اسلامی ایران، از طرح جریمه تا سقف ۱۰ هزار یورو برای ورودمهاجران فاقد اسناد اقامت در این کشور دفاع کرد. او می‌گوید هدف از این تصمیم، جلوگیری از ورود بی‌ضابطه مهاجران و ساماندهی وضعیت اقامت آنان است.
بیات روز پنج‌شنبه، ۱۴ عقرب در گفت‌وگو با خبرگزاری ایراف گفت حضور افراد فاقد مدارک هویتی و اقامتی معتبر می‌تواند در حوزه‌های اقتصادی، اشتغال و امنیت برای ایران مشکلاتی ایجاد کند.
این عضو کمیسیون امور داخلی و شوراهای مجلس ایران در پاسخ به پرسشی درباره تعیین جریمه تا سقف ۱۰ هزار یورو و توانایی مالی مهاجران برای پرداخت آن گفت که ورود غیرقانونی اتباع خارجی خسارت‌هایی به همراه دارد که برخی از آن‌ها به‌سادگی قابل جبران نیست.
او تأکید کرد باید سازوکاری ایجاد شود که ورود غیرقانونی به ایران برای مهاجران صرفه اقتصادی نداشته باشد و آنان به‌جای مسیرهای غیرقانونی، از مجاری رسمی وارد این کشور شوند.
بیات همچنین گفت اتباع خارجی باید با دریافت کارت هویت و مجوز اقامت، اطلاعات خود را ثبت کنند و وضعیت حضورشان در ایران مشخص باشد.
نمایندگان مجلس شورای اسلامی ایران روز یک‌شنبه، سوم عقرب، در جریان بررسی طرح مقابله با نفوذ سرویس‌های اطلاعاتی، دولت‌ها و نهادهای خارجی، با اصلاح ماده ۲۳ این طرح موافقت کردند.
براساس این ماده، اتباع خارجی که بدون عذر موجه وارد ایران شوند یا پس از پایان اعتبار مجوز اقامت خود در این کشور بمانند، با اخراج و جریمه نقدی تا سقف ۱۰ هزار یورو روبه‌رو خواهند شد. میزان جریمه با توجه به توانایی مالی فرد و به تشخیص مقام قضایی تعیین می‌شود. ثبت مشخصات زیست‌سنجی این افراد نیز پیش‌بینی شده است.
براساس این ماده، اتباع خارجی که بدون عذر موجه وارد ایران شوند یا پس از پایان اعتبار مجوز اقامت خود در این کشور بمانند، با اخراج و جریمه نقدی تا سقف ۱۰ هزار یورو روبه‌رو خواهند شد. میزان جریمه با توجه به توانایی مالی فرد و به تشخیص مقام قضایی تعیین می‌شود.
همچنین بر اساس این ماده، شهروندان خارجی که به‌صورت قانونی وارد ایران شده‌اند، در صورت اقدام علیه امنیت ملی، نقض نظم عمومی یا اشتغال برخلاف محدودیت‌های اساسی درج‌شده در مجوز اقامت و روادید خود، مشمول جریمه و اخراج خواهند شد.
اگرچه این طرح همه اتباع خارجی فاقد مجوز اقامت را شامل می‌شود، اما شهروندان افغانستان به دلیل حضور گسترده در ایران، از جمله گروه‌هایی هستند که اجرای آن می‌تواند مستقیماً بر وضعیت‌شان تأثیر بگذارد. شماری از افغان‌ها بدون گذرنامه و ویزا وارد ایران می‌شوند و گروهی دیگر نیز پس از پایان اعتبار ویزا یا مجوز اقامت، امکان تمدید آن را ندارند.
ایران در ماه‌های گذشته روند اخراج گسترده مهاجران افغان را نیز ادامه داده است. براساس آمار کمشنری عالی سازمان ملل متحد در امور پناهندگان، تا ۲۴ اکتوبر ۲۰۲۶، حدود ۶۴۳ هزار شهروند افغانستان از ایران به کشورشان بازگشته‌اند که ۵۴۷ هزار و ۱۰۰ نفر آنان اخراج شده‌اند.
بازگشت گسترده مهاجران افغان از ایران در حالی ادامه دارد که پس از بازگشت طالبان به قدرت، فقر، بیکاری و محدودیت فرصت‌های زندگی، شمار زیادی از شهروندان افغانستان را به مهاجرت به کشورهای همسایه، به‌ویژه ایران، وادار کرده است.
