مسیح علینژاد، فعال ایرانی مدافع حقوق بشر به حضور باحجاب رینا امیری در دیدار هیات امریکایی با طالبان در اسلو اعتراض کرد. خانم علینژاد بارها از دیپلماتهای زن غربی به دلیل "تن دادن به حجاب تحمیلی" جمهوری اسلامی در سفر به ایران انتقاد کرده است.
این فعال ایرانی مقیم نیویورک، این بار انتقاد مشابهی را متوجه نماینده امریکا برای دفاع از حقوق زنان افغانستان کرده است.
هیات امریکایی به رهبری تام وست، فرستاده ویژه ایالات متحده برای افغانستان، روز دوشنبه ۲۴ جنوری در اسلو با امیرخان متقی، وزیر خارجه طالبان و همراهانش دیدار کرد.
در این دیدار، خانم امیری هم در حالی که چادر (روسری) سبزرنگی پوشیده، در کنار آقای وست دیده میشود.
خانم علینژاد، رینا امیری را به دورویی متهم کرده است.
او در توییتی نوشت: زنان افغانستان در خیابانهای آن کشور برای دفاع از کرامت خود میایستند، اما نماینده بایدن، با طالبان مماشات میکند.
هیات طالبان در اسلو روز سهشنبه بدون حضور انس حقانی، چهره جنجالی هیات، با توماس نیکلسون، نماینده اتحادیه اروپا برای افغانستان دیدار کرد. در پی جنجال پیش آمده درباره حضور این عضو شبکه حقانی در هیات طالبان، او اکنون در تصاویر منتشر شده از دیدار با آقای نیکلسون دیده نمیشود.
افغانهای مقیم ناروی و کشورهای دیگر چند دادخواست آنلاین (پتیشن) امضا کردهاند که در آن از پلیس اسلو خواسته شده انس حقانی را بازداشت کند.
روز دوشنبه رسانههای ناروی و سویدن گزارش دادند که پولیس اسلو یک شکایت از انس حقانی به اتهام جرایم جنگی و جنایت علیه بشریت دریافت کرده است.
این شکایت را ظاهر اطهر، روزنامهنگار افغان مقیم ناروی به پلیس ارایه کرده است.
شبکه حقانی که انس برادر رهبر و از اعضای ارشد این شبکه است، در دو دهه گذشته مسئول شماری از پیچیدهترین و مرگبارترین حملات مسلحانه انتحاری در افغانستان شمرده میشود.
یکی از این حملات، حمله مسلحانه و انتحاری به هتل سرینای کابل در سال ۲۰۰۸ بود.
نخستوزیر کنونی ناروی که خودش در جریان حمله شبکه حقانی، در هتل سرینای کابل بوده، گفته است که خبر نداشته که این عضو ارشد شبکه حقانی در ترکیب هیات طالبان در نشست اسلو حضور دارد.
هنوز معلوم نیست که آیا پولیس در این زمینه اقدامی خواهد کرد یا نه.
در همین حال، یک فهرست هیات طالبان که به دست افغانستان اینترنشنال رسیده، نشان میدهد که انس حقانی با یک تخلص دیگر به ناروی سفر کرده است.
او با نام انس زدران و به عنوان مشاور برادرش سراج الدین حقانی، وزیر داخله طالبان به این سفر آمده است.
در سومین روز سفر هیات طالبان به ناروی، معاون وزیر خارجه این کشور گفته است که پیشنهادات و مطالبات مشخصی را در جریان نشست با نمایندگان جامعه مدنی افغانستان دریافت کرده و در دیدار روز سهشنبه با طالبان در میان میگذارد.
او به یک رسانه محلی گفته است جهان از طالبان میخواهد به روند سیاسی فراگیر براساس لویه جرگه تن دهد.
کابینه حکومت طالبان فیصله کرده است که برای جمعآوری عشر و زکات از مردم یک اداره زیر همین نام ایجاد شود. حدود ۱۰ روز پیش وزارت مالیه طالبان اعلام کرده بود که در حال کار روی طرح مالیاتی است که شهروندان واجد شرایط افغانستان مالیات موسوم به "عشر و زکات" را بپردازند.
انتظار میرود این طرح پس از تایید کابینه طالبان اجرایی شود.
در حالی که افغانستان با چند سال خشکسالی پیهم مواجه است، طالبان در مناطق مختلف "عشر و زکات" مقرر کرده که بیشتر مردم فقیر روستایی این کشور با چالش پرداخت آن مواجه اند.
اخیرا، طالبان اولین بودجه سه ماهه خود را تنها بر اساس عواید داخلی دولت تنظیم کرده است.
بودجه ۵۳.۹ میلیارد افغانی که حدود دو هفته پیش در کابینه طالبان تصویب شد، سه ماه اول سال ۲۰۲۲ را در بر میگیرد.
کمکهای بین المللی ۴۰ درصد تولید ناخالص داخلی افغانستان را تشکیل میداد. ۸۰ درصد بودجه حکومت پیشین از منابع بین المللی تامین میشد.
پس از به قدرت رسیدن مجدد طالبان، کشورهای غربی میلیاردها دلار کمک و دارایی افغانستان را مسدود کردند.
معاون وزیر خارجه ناروی امروز با مطالبات مشخص با هیات طالبان در اسلو ملاقات میکند. هنریک تون پیش از دیدار با مقامهای طالبان در دیدار روز دوشنبه با نمایندگان جامعه مدنی افغانستان، خواستها و انتظارات مشخصی دریافت کرد که قرار است در دیدارش با طالبان در میان بگذارد.
در نشست امروز نمایندگان جامعه جهانی و طالبان قرار است بحران انسانی در افغانستان نیز بحث شود و در پایان روز سازمانهای حقوق بشری ناروی نیز با طالبان دیدار کنند.
در کنار بهبود وضعیت اقتصادی افغانستان و دسترسی این کشور به کمکهای بشردوستانه، مساله حقوق بشر در صدر موضوعات دو طرف قرار دارد.
معاون وزیر خارجه ناروی میگوید: «مسایل مهمی زیادی در ارتباط با حقوق اقلیتها و زنان وجود دارد. ما در باره مکاتب زیاد صحبت کردیم، اما درباره آزادی اجتماعات، دسترسی به خدمات صحی و حق کار نیز صحبت میکنیم. مسایل مهمی است که برای بسیاری اعضای جامعه مدنی که در نشست اسلو شرکت کردند، مهم است.»
او به رسانههای ناروی گفت یکی از مطالبات مطرح شده حق آموزش برای دختران است و مکاتب دخترانه از صنف ۷ به بالا در سال جدید باید بازگشایی شود.
خواست دیگری که مطرح شده است این است که یک روند سیاسی جامع باید در افغانستان آغاز شود و یکی از پیشنهادها این است که این روند در یک "لوی جرگه" اتفاق بیفتد.
دیپلوماتهای ناروی و نمایندگان طالبان در باره سرنوشت دو زن معترض افغان، خانم تمنا زریابی پریانی و پروانه ابراهمخیل نیز صحبت کردند. این دو زن معترض هفته گذشته پس از شرکت در اعتراضات خیابانی بازداشت شدند.
این دیپلومات ارشد ناروی درباره زنانی که در نشست اسلو شرکت کردهاند، گفت که آنها خطرات بزرگی را برای رسیدن به حق خود پذیرفته اند.
او گفت: برخی از این زنان خشونت مستقیم علیه خانوادههایشان را تجربه کردهاند. با این حال، آنها از گفتگو میان طالبان و دیپلوماتهای غربی حمایت کردند.
قرار است طاالبان نشست دوجانبهای با تام وست، نماینده خاص امریکا برای افغانستان داشته باشد. معاون وزیر خارجه ناروی گفت از آنجایی که امریکا بر بخش بزرگ از دارایی افغانستان کنترل دارد، این دیدار مهم است.
یکی دیگر از موضوعاتی که در نشست دیپلماتهای غربی با طالبان مطرح شده است، چگونگی پرداخت حقوق کارمندان دولتی از جمله معلمان است، بدون اینکه این پول بدست طالبان بیفتد.
معاون وزیر خارجه ناروی میگوید سودی ندارد که مکاتب دخترانه باز شود، اما معلمی برای تدریس دانش آموزان وجود نداشته باشد.
هیأت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان (یوناما) میگوید قرار است فردا چهارشنبه، ۵ دلو جلسه شورای امنیت سازمان در مورد وضعیت افغانستان برگزار شود. انتظار میرود ناروی نتیجه نشست سه روزه اسلو درباره افغانستان را در نشست شورای امنیت ارایه کند.
یوناما در خبرنامهای گفت که در این نشست آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، دبرا لاینز، نمایندهٔ ویژه سازمان ملل برای افغانستان و آنیکن هویتفلد، وزیر خارجه ناروی به شورای امنیت در مورد نشست اسلو معلومات ارائه میکنند.
این هفته اسلو، پایتخت ناروی میزبان هیأتی از حکومت ناروی و نمایندگانی از کشورهای اروپایی و امریکا، علاوه بر نمایندگان جامعه مدنی افغانستان و طالبان است.
پیشتر وزیر خارجه ناروی گفته بود که برگزاری این نشست، نمایانگر بهرسمیت شناختن رژیم طالبان نیست، اما او تاکید کرده بود که جامعه جهانی «ناگزیر است با گروهی که کنترل افغانستان را در دست دارد، گفتگو کند.»
نیویارک تایمز از جنرال مبین، یکی از چهرههای رسانهای طالبان در مورد زنان ربوده شده در کابل پرسیده است. او نخست از صحبت در این مورد پرهیز کرده، اما در تماس بعدی گفته است: «هرکسی که باعث اخلال نظم شود باید دستگیر شود. به همه نیروهای امنیتی دستور داده شده که آنها را دستگیر کنند.»
هفته گذشته گزارشهایی از ربودن پروانه ابراهیمخیل و تمنا زریاب پریانی با سه خواهرش توسط طالبان در کابل منتشر شد.
پروانه و تمنا از دختران معترضی بودند که در کابل تظاهراتهایی را علیه وضع محدودیت علیه زنان برگزار میکردند.
تمنا زریاب پریانی در آخرین یادداشت فیسبوکیاش اظهارات این مقام طالبان را نقد کرده بود.
تمنا نوشته بود به جنرال مبین بگویید که «نه گفتن به قواعد اجباری و تحمیلی بد نیست، اینکه به حقوق انسانی دیگران تجاوز کنی، بد است.»
مردان مسلح ساعاتی پس از نوشتن این یادداشت به خانه تمنا هجوم بردند و او و سه خواهرش را ربودند.
جنرال مبین در آن زمان سخنگوی طالبان در قمندانی امنیه کابل بود.
با گذشت پنج روز هنوز هیچ اطلاعی از سرنوشت این دختران در دست نیست.
شاهدان عینی به رسانهها گفتهاند مهاجمین ده مرد مسلح بودند که خود را اعضای استخبارات طالبان معرفی میکردند.
وزارت داخله طالبان قبلا با انتشار بیانیهای «بازداشت» این زنان را تکذیب کرده بود.
سرکوب تظاهرات زنان در افغانستان باعث نگرانی سازمانهای حقوق بشری شده است. دیدهبان حقوق بشر گفته است که این، نشاندهنده «تشدید نگرانکننده و غیرقانونی تلاشها برای سرکوب اعتراض مسالمتآمیز و آزادی بیان در افغانستان است.»
هیئت معاونت سازمان ملل متحد در افغانستان از طالبان خواسته است تا اطلاعاتی در مورد محل نگه داری زنان ناپدید شده ارائه کنند.
فعالان حقوق زنان و گروههای حقوق بشر نیز از طالبان خواستهاند تا در مورد وضعیت عالیه عزیزی، یکی از مقامات زندان در شهر هرات، در غرب کشور اطلاعات بدهند.
خانواده عالیه عزیزی میگویند از ۲ اکتبر ۲۰۲۱ تا کنون هیچ اطلاعی از او ندارند.
هدر بار، دستیار مدیر حقوق زنان در دیدهبان حقوق بشر، گفت که «واکنش بسیار خاموش» جامعه بینالمللی همزمان با سرکوب رسانههای خبری افغانستان، طالبان را جسور کرده است.
او گفت: این نشانهای است که طالبان میخواهند این اعتراضها را به طور کامل متوقف سازند.
روز یکشنبه در نشست اسلو که میان طالبان و نمایندگان کشورهای غربی برگزار شده بود، موضوع ناپدید شدن این دو فعال زن توسط هدا خموش، یکی دیگر از دختران معترض کابل مطرح شد.