وزارت تحصیلات عالی طالبان اعلام کرده که پاکستان وعده داده برای بهبود نظام آموزشهای عالی افغانستان همکاری کند. براساس خبرنامه این وزارت، آصف درانی، نماینده ویژه پاکستان برای افغانستان گفته است که کار برای ایجاد راهکاری در این مورد ادامه دارد.
طالبان درباره چگونگی همکاری پاکستان در زمینه آموزشهای عالی در افغانستان توضیح بیشتری ارائه نکرده است، اما براساس این خبرنامه، وزیر تحصیلات عالی طالبان روز پنجشنبه (۲۹ سرطان) با آصف درانی در کابل دیدار کرد و خواهان همکاری پاکستان شد.
ندامحمد ندیم در این دیدار درباره حل مشکلات صدور ویزا به دانشجویان افغان، سه هزار بورسیه تحصیلی به افغانستان، ارتقای ظرفیت استادان و توسعه نظام تحصیلی صحبت کرده است.
این نخستین سفر آصف درانی به افغانستان است. او ماه گذشته به عنوان نماینده ویژه پاکستان در امور افغانستان تعیین شد.
درخواست طالبان از پاکستان برای همکاری در زمینه آموزش در حالی مطرح شده است که نزدیک به ۶۷۰ روز است این گروه مکاتب و دانشگاهها را بر روی دختران بستهاند.
طالبان افزون بر جلوگیری از آموزش، محدودیتهای گستردهای در برابر حق کار، مسافرت، ورزش و بسیاری دیگر از حقوق اساسی دختران و زنان در افغانستان وضع کرده است.
آنالنا بربوک، وزیرخارجه آلمان روز پنجشنبه (۲۹ سرطان) در بروکسل به خبرنگاران گفت که زنان در افغانستان نمیتوانند به مکتب و بیرون بروند و در خانههای خود محبوس هستند. او گفت طالبان مسئول «وحشتناکترین جنایات حقوق بشری» هستند.
در ادامه واکنشها به ممنوعیت فعالیت آرایشگاههای زنانه در افغانستان، نماینده ویژه دبیرکل سازمان ملل آن را عقبگردی در راستای کاهش فقر و بهبود اقتصادی دانسته است. رزا اوتونبایوا در گفتوگویی با خبرگزاری رویترز از این تصمیم طالبان انتقاد کرد.
فرستاده ویژه آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، تاکید کرد که این تصمیم طالبان «به طور نامتناسبی بر کارآفرینان زن تأثیر میگذارد و عقبگردی برای کاهش فقر و بهبود اقتصادی است.»
به گزارش رویترز، در پی ممنوعیت فعالیت سالنهای زیبایی در افغانستان، احتمالا بیش از ۶۰ هزار زن شغل خود را از دست میدهند و بیش از ۱۲ هزار کسبوکار آرایشی تعطیل میشوند.
رویترز در گزارش خود افزوده که سخنگوی اداره طالبان از اظهار نظر در این مورد خودداری کرده است.
اما مقامات ارشد طالبان گفتهاند که از «توسعه تجارت زنان حمایت میکنند و فضاهایی را برای زنان در نمایشگاههای تجاری فراهم کردهاند.»
خانم اوتونبایوا اما گفت که ممنوعیت فعالیت سالنهای زیبایی «در تضاد با تعهدات مقامات فعلی مبنی بر حمایت از کارآفرینی زنان است.»
سازمان بینالمللی کار نیز در واکنش به این تصمیم طالبان از کاهش «چشمگیر» اشتغال زنان در افغانستان خبر داده است. این سازمان بینالمللی گفته است: «این ممنوعیت همچنین باعث کاهش قابل توجه در اشتغال زنان خواهد شد.»
بر اساس آمار سازمان بینالمللی کار، زنان در ادارات دولت پیشین افغانستان حدود ۲۳ درصد مشارکت داشتند.
طالبان علاوه بر منع آموزش و اشتغال زنان و فعالیتهای سیاسی زنان، اخیرا فعالیت آرایشگاههای زنانه را هم ممنوع کرده است.
حدود دو هفته پیش، وزارت امر به معروف طالبان اعلام کرد که به دستور شفاهی رهبر این گروه، مالکان سالنهای زیبایی زنانه در سرتاسر افغانستان یک ماه فرصت دارند تا آرایشگاههای خود را ببندند.
در پی اعلام این تصمیم طالبان، دهها زن روز چهارشنبه، ۲۸ سرطان، تظاهرات کردند. آنان با شعار «نان، کار، عدالت» در خیابانها اعتراض کردند و اما راهپیمایی آنان با خشونت طالبان سرکوب شد.
به گزارش رسانههای ترکیه، نیروهای امنیتی شهر ادرنه، حدود ۴۰ مهاجر «غیرقانونی» شهروند افغانستان، سوریه، عراق، فلسطین و مراکش را، که برای رفتن به خارج از ترکیه آماده میشدند، دستگیر کردند. پولیس آنها را به اداره مهاجرت شهر ادرنه فرستاده است.
دستگیری و بازگشت اجباری پناهجویان بهویژه پناهجویان افغان اخیرا در ترکیه افزایش یافته است.
در تازهترین مورد، روز یکشنبه (۲۵ سرطان) رسانههای ترکیه از دستگیری و برگشت اجباری حدود ۱۳۸ پناهجوی افغان خبر دادند.
بر پایه این گزارشها، مهاجران افغان از شهر کوجالی و مناطق اطراف آن دستگیر و به افغانستان بازگردانده شدند.
بر اساس آمارها، از آغاز سال جاری تاکنون حدود سه هزار مهاجر افغان اخراج شدهاند.
آمارهای رسمی نشان میدهد که بیش از سهصد هزار مهاجر افغان در ترکیه زندگی میکنند.
«تغییر سیاست مهاجرتی ترکیه» از موضوعاتی بود که چندی پیش رجب طیب اردوغان، رئیسجمهور ترکیه، از آن یاد کرد و گفت که بهزودی تغییرات مشهودی در سیاست مهاجرتیاش بهوجود خواهد آورد.
او گفت که نیروهای امنیتی کشورش در این مورد اقدامات خود را شدت بخشیدهاند.
حکومت ترکیه اعلام کرده است که شناسایی و اخراج مهاجران غیرقانونی را در تمام شهرها ادامه میدهد.
ترکیه یکی از مسیرهای اصلی مهاجران افغان برای رسیدن به اروپا است. بیشتر این مهاجران از ایران وارد ترکیه میشوند.
بعد از تسلط طالبان بر افغانستان، ورود افغانها به ترکیه هم بیشتر شده است.
رئیسجمهور پیشین افغانستان درگذشت واصف باختری، شاعر و ادیب نامدار افغانستان را تسلیت گفت. اشرف غنی در توییتی نوشت: باور کامل دارم که آثار بجا مانده از استاد باختری در دهههای آینده کماکان خوانده و مشعل راه پژوهشگران ادبی باقی خواهد ماند.
واصف باختری از شاعران معاصر افغانستان در ۸۱ سالگی در امریکا درگذشت. شمار زیادی از نویسندگان، چهرههای فرهنگی و سیاسی افغانستان به درگذشت او واکنش نشان دادند و او را «شاعر شاعران» و مرگش را ضایعه بزرگ توصیف کردند.
اشرف غنی که پس از فرار از افغانستان در امارات متحده عربی بسر میبرد، گفته «جامعه فرهنگی افغانستان با جاودانه شدن استاد واصف باختری در دیار غربت، بار دیگر به سوگ نشسته است.»
واصف باختری از سال ۱۳۶۱ تا سال ۱۳۷۴ در اتحادیه نویسندگان افغانستان در سمتهای مختلف کار کرد. او همچنان در طول این سالها در آموزشگاه اتحادیه نویسندگان افغانستان تدریس میکرد. در حلقات ادبی که او حضور داشت، موجی از شاعران جوان به کار ادبی آغاز کردند که بعدا به عنوان مشهورترین ستارگان شعر افغانستان در دهه شصت، هفتاد و پس از آن شناخته شدند.
از واصف باختری بیش از بیست عنوان کتاب در زمینه سرایش و ترجمه شعر در اوزان کلاسیک، نیمایی و آزاد چاپ شده است.
اشرف غنی در وصف واصف باختری نوشته است: «استاد آشنایی بی نظیر با اندیشههای مولانا، بیدل و سایر بزرگان کلاسیک ما داشت و اینک هر سطر ایشان خود جایگاه بلندی در پهنای تاریخ ادبیات ما یافته است.»
او نوشته است: «واصف باختری با طرز نگارش تحلیلی خود بهترین شیوه نقد ادبی در کشور را رایج ساخت و بدون شک این یکی از برجستگی های ایجادیات ادبی – هنری ایشان به حساب میآید.»
آثار «و آفتاب نمیمیرد، میعاد تا هرگز، از این آیینه بشکسته تاریخ، تا شهر پنج ضلعی آزادی، دیباچهای در فرجام، در استوای فصل شکستن، مویههای اسفندیار گمشده، دروازههای بسته تقویم» از جمله مجموعههای شعری واصف باختری است.
کاظم کاظمی، شاعر و ویراستار درباره واصف باختری گفته است: «او شاعر شاعران ما بود، پیشکسوت و پیشگام شعر افغانستان در نیم قرن اخیر. بعد از استاد خلیلالله دیگر چون او نداشتیم.»
اشرف غنی هم نوشته است که «اهمیت کارهای واصف باختری برای نسل معاصر و نسلهای آینده ما در اینست که همچون پُلی بین ادبیات امروزی و کلاسیک ایفای نقش خواهد کرد.»
مدارکی که در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته، نشان میدهد که هواداران طالبان در دفتر سازمان ملل در بخش افغانستان در ژنو نفوذ کردهاند. منابع ما میگویند که مدینه محبوبی به دعوت یکی از این افراد به نشست اخیر این سازمان درباره افغانستان شرکت کرده بود.
از مدینه محبوبی به عنوان یکی از لابیگران طالبان در مجامع بینالمللی یاد میشود.
او در نشست ماه جون در مقر سازمان ملل متحد در ژنو در دفاع از طالبان سخنرانی کرد و جامعه بینالمللی را به تعامل با این گروه فراخواند.
اکنون طبق مدارکی که بهدست افغانستان اینترنشنال رسیده، خانم محبوبی براساس روابط پنهانی با نوید احمد، یک کارمند سازمان ملل به نشست حقوق بشر این سازمان که ۱۹ جون در ژنو برگزار شد، راه یافته است.
منابع ما میگویند که خانم محبوبی سابقه کاری زیاد در بخش حقوق بشر ندارد و بر اساس رابطه دوستی با این کارمند سازمان ملل به این نشست دعوت شده است.
در تصاویری که از این نشست منتشر شده، دیده میشود که جایگاه خانم محبوبی در صدر قرار گرفته است؛ جایگاهی که ویژه مسئولان ارشد حقوق بشر است. در کنار او، شهرزاد اکبر، رئیس سابق کمیسیون حقوق بشر افغانستان نشسته است.
این در حالی است که صدها زن ممتاز دیگر که سابقه طولانیتر در حمایت از حقوق بشر و حقوق زنان در افغانستان دارند، به این نشست دعوت نشدند یا دستکم نتوانستند در صدر این مجلس راه یابند.
جدا از حضور او در این نشست و جایگاهی که اشغال کرد، متن سخنرانی او در نشست جالب است. او در حالی که چادر بر سر و یونیفرم رسمی بر تن دارد، از جهان خواست با طالبان تعامل کند. خانم محبوبی بعد از سخنانی که راجع به دشواریهای زنان بعد از روی کار آمدن میزند، میگوید:
«متشکرم که به من فرصت دادید تا صدای زنان و دختران افغانستان باشم. افغانستان بخشی از جامعه بینالمللی است و ثبات و پیشرفت این کشور بر منطقه و فراتر از آن تاثیر مثبت خواهد داشت. ما از جنگ و خشونت خسته شدهایم و خواستار یک راهحل صلحآمیز هستیم. تعامل و گفتوگو برای رسیدن به یک راهحل بسیار حیاتی است. جامعه بینالمللی باید همه راهها را برای تعامل با مقامهای حکومت موقت در کابل بررسی کند.»
در ویدیویی که از این نشست در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته، دیده میشود که نوید احمد که در عقب خانم محبوبی نشسته است، به علامت تایید سخنان او سر تکان میدهد.
منابع در دفتر سازمان ملل میگویند که نوید احمد از ولایت قندهار است و افکار و گرایشهای طالبانی او در این سازمان از هیچ کس پنهان نیست. منابع ما از قول ریچارد بنت، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل برای افغانستان میگویند که مدینه محبوبی را نوید احمد به آقای بنت برای شرکت در این نشست معرفی کرده بود.
مدینه محبوبی در خانه نوید احمد
ویدیویی که دو هفته بعد از نشست شورای حقوق بشر سازمان ملل در ژنو ثبت شده و در اختیار افغانستان اینترنشنال قرار گرفته است، نشان میدهد که خانم محبوبی با نوید احمد یکجا از خانهای در حومه این شهر بیرون میشوند.
منابع به افغانستان اینترنشنال تایید کردند که این خانه متعلق به نوید احمد است و خانم محبوبی دو هفته بعد از برگزاری این نشست در این خانه اقامت داشته است. تصویری هم از موتری که راننده آن نوید احمد و خانم محبوبی داخل آن است، بهدست ما رسیده است.
افغانستان اینترنشنال برای دریافت توضیحات از سازمان ملل درباره شرایط دعوت از مهمانان در نشستهای این سازمان و اینکه مدینه محبوبی چطور و بر اساس کدام شایستگی به این نشست دعوت شده، با دفتر این سازمان در ژنو در تماس شد، اما با وجود ایملهای مکرر، این سازمان تا زمان نشر این گزارش به سوالات ما پاسخ نداده است.
یافتههای ما نشان میدهد که خانم محبوبی سابقه زیادی در زمینه حقوق بشر ندارد. او در سال ۲۰۱۹ در وزارت شهرسازی به حیث رئیس دفتر وزیر وقت این وزارت کار کرده است.
از زمانی که طالبان در آگست سال ۲۰۲۱ قدرت را در افغانستان بهدست گرفتند، شماری از زنان از جمله محبوبه سراج، از چهرههای مطرح زنان افغانستان به خاطر اظهارات شان در «دفاع از تعامل با طالبان» و آنچه توجیه محدودیتهای این گروه بر زنان گفته شده، مورد انتقاد شدید قرار گرفتهاند.
بسیاری میگویند در حالی که فعالان زن در افغانستان باوجود سرکوب شدید به مبارزات شان ادامه میدهند، شماری از زنان به اسم فعالان زن و حقوق بشر در مجامع و نشستهای بینالمللی درباره افغانستان، برای طالبان لابی میکنند و به توجیه رفتارهای ضد زن و ضد حقوق بشر این گروه میپردازند.
مدینه محبوبی یکی از چهرههای است که از او به عنوان یکی از زنان حامی طالبان نام برده میشود و حضور او در مجامع بینالمللی به اسم فعال حقوق زنان، خشم بسیاری را برانگیخته است.
شرکت در نشستهای حقوق بشر سازمان ملل متحد لزوما باید بر اساس دعوتنامه رسمی و شهرت یک نفر در بخش حقوق بشر انجام شود.
دعوت از مدینه محبوبی در نشست ۱۹ جون این سازمان سوالاتی را درباره نفوذ عوامل طرفدار طالبان در دفتر این سازمان مطرح کرده است.
منابع در دفتر سازمان ملل میگویند که خانم محبوبی طبق توصیه نوید احمد، از کارمندان این سازمان به ریچارد بنت، به نشست آمده بود. به گفته این منابع، هرچند مسئولان این سازمان ترجیح میدهند کسانی را از افغانستان دعوت کنند که طرفدار تعامل جهان با طالبان باشند.
این در حالی است که پس از روی کار آمدن رژیم طالبان، زنان در افغانستان خانه نشین شدهاند و طالبان محدودیتهای شدیدی بر کار و آموزش آنها وضع کرده است.
آخرین مورد از محدودیتهای طالبان، بستن آرایشگاههای زنانه است که طبق گزارشها، حدود شصت هزار زن در افغانستان بیکار شدهاند.
نشریه لانگوار جورنال با اشاره به حضور طالبان پاکستان در افغانستان، نوشته که ادعای طالبان در مورد عدم استفاده از خاک این کشور به عنوان پایگاه تروریستی «دروغ» است. این نشریه افزوده که طالبان در مورد حضور القاعده در افغانستان هم «دروغ» گفته است.
لانگوار جورنال روز شنبه (۳۰ سرطان) در گزارشی نوشت که با کشته شدن ایمن الظواهری، رهبر پیشین القاعده، در حمله پهپادی امریکا در خانهای امن در کابل ادعای طالبان در مورد عدم حضور گروههای تروریستی در افغانستان «دروغ» ثابت شد.
گزارش شده که ایمن الظواهری در خانهای تحت کنترول سراجالدین حقانی، وزیر داخله طالبان در محله شیرپور کابل زندگی میکرد.
این روزنامه از حضور تحریک طالبان پاکستان (تیتیپی) در افغانستان نیز یاد کرده است. در این گزارش لانگوار جورنال آمده که «هزاران جنجگوی طالبان پاکستانی در جنوب و شرق افغانستان فعالیت میکنند و این گروه نقش کلیدی در تسلط طالبان بر افغانستان داشتهاست.»
به گزارش این روزنامه، «روابط بین تحریک طالبان پاکستان و افغانستان غیر قابل انکار است و رهبر تحریک طالبان پاکستانی با رهبر طالبان در افغانستان بیعت کرده است.»
نور ولی محسود، رهبر طالبان پاکستانی گفته بود که گروهش «شاخهای از امارت اسلامی افغانستان است.»
در ویدیویی که طالبان پاکستان در سال ۲۰۲۰ پخش کرده بود، نشان داده شد که افراد این گروه در کنار طالبان افغانستان در خوست، پکتیکا، پکتیا، ننگرهار و هلمند میجنگیدند.
فقیر محمد، معاون پیشین طالبان پاکستانی در سال ۲۰۱۳ در افغانستان دستگیر شد، اما پس از سقوط افغانستان به دست طالبان در سال ۲۰۲۱ آزاد شد.
براساس گزارش ۹ جون شورای امنیت سازمان ملل، طالبان افغانستان به طور مستقیم به کمک القاعده به طالبان پاکستان پناه داده و آموزش میدهد.
بر مبنای این گزارش سازمان ملل، جنجگویان تحریک طالبان پاکستان در اردوگاهی تحت مدیریت شبکه القاعده در کنر آموزش میبینند.
سازمان ملل تخمین زده که بیش از چهار هزار نفر از جنگجویان، فرماندهان و رهبران طالبان پاکستانی در افغانستان پناه گرفتهاند.
در همین حال، خواجه آصف، وزیر دفاع پاکستان اخیرا بار دیگر ادعای طالبان درباره عدم حضور تروریستان خارجی در افغانستان را زیر سوال برد و گفت که «طالبان با پناه دادن به جنگجویان تحریک طالبان پاکستان به تعهدات خود در توافقنامه دوحه عمل نمیکنند و اجازه میدهند از خاک افغانستان علیه دیگران استفاده شود.»
ذبیحالله مجاهد، سخنگوی طالبان، در واکنش به سخنان وزیر دفاع پاکستان گفت که طالبان پاکستانی در افغانستان حضور ندارند. او گفت: «از خاک افغانستان علیه پاکستان استفاده نمیشود و پاکستان یک کشور برادر و مسلمان است.»
لانگوار جورنال نوشته که طالبان افغانستان به «دروغ گفتن در مورد حضور تحریک طالبان پاکستانی در تلاش برای پنهان کردن روابط خود با گروههای تروریستیاند.»
این نشریه همچنین از «دروغ طالبان در دو دهه گذشته در مورد حضور القاعده» پرده برداشته و نوشته است که رهبران ارشد این گروه در افغانستان حضور داشتند و در آنجا کشته شدند.
این نشریه به «دروغ طالبان» در سال ۱۹۹۸ نیز اشاره و اذعان کرده که طالبان به یک دیپلومات امریکایی از حضور اسامه بنلادن، رهبر القاعده اظهار بیخبری کرده بود، اما چهار ماه بعد در آگوست ۱۹۹۸، اعضای القاعده دو کامیون بمب را وارد سفارتخانههای امریکا در کنیا و تانزانیا کردند.
